Əsas menyunu aç
Çevrə radiusu və diametri ilə

Çevrəmüstəvi üzərində verilmiş hər hansı M nöqtəsindən müsbət r məsafədə olan bütün nöqtələr çoxluğunun həndəsi yeri. Həmin nöqtə çevrənin mərkəzi, r isə çevrənin radiusu adlanır. Çevrə elementar həndəsənin tərkib hissəsidir.

Çevrə ilə bağlı bəzi anlayışlarRedaktə

  • Çevrənin iki nöqtəsini birləşdirən düz xətt parçasına vətər deyilir.
  • Çevrənin mərkəzindən keçən vətərə diametr deyilir (diametr ən böyük vətərdir).
  • Çevrənin hər hansı hissəsinə çevrə qövsü deyilir.
  • Çevrənin hər hansı nöqtəsini onun mərkəzi ilə birləşdirən düz xətt parçasına çevrənin radiusu deyilir.
  • Çevrə ilə bir ortaq nöqtəsi olan düz xəttə çevrəyə toxunan deyilir. Toxunma nöqtəsində çevrənin radiusu ilə toxunan həmişə bir-birinə perpendikulyar olur.
  • Eyni mərkəzli iki müxtəlif çevrəyə konsentrik çevrələr deyilir.
  • Müstəvinin çevrə ilə əhatə olunmuş hissəsinə dairə deyilir.
  • İki vətər kəsişdiyi zaman aşağıdakı düstur doğrudur: AB*BC=BD*BE

XassələriRedaktə

  • Çevrənin uzunluğunun diametrinə nisbəti onların qiymətindən asılı olmayaraq bütün çevrələr üçün eynidir. Bu nisbət  -dir.  ≈ 3,14.
  • Verilmiş uzunluğa malik qapalı əyrilərdən müstəvi üzərində ən çox sahəni əhatə edən fiqur çevrədir.
  • Düz xəttin çevrə ilə ya 1 (toxunan), ya 2 (kəsən) ortaq nöqtəsi ola bilər, yaxud heç bir ortaq nöqtəsi ola bilməz.
  • Çevrəyə toxunan həmişə bir tərəfi kəsişmə nöqtəsində olan diametrə perpendikilyardır.
  • Bir düz xətt üzərində olmayan 3 nöqtədən yalnız və yalnız bir çevrə keçirmək olar.
  • İki çevrənin toxunma nöqtələri onların mərkəzlərini birləşdirən düz xətt üzərində yerləşir.
  • Çevrənin uzunluğu     düsturu ilə hesablanır.

Çevrəyə aid kəmiyyətlərin hesablanmasıRedaktə

  • Dekart koordinat sistemində çevrənin tənliyi:
 
  • Çevrənin uzunluğu:
 

Çevrənin tənliyiRedaktə

  mərkəzli və R radiuslu çevrənin tənliyini alaq. Bu məqsədlə çevrə üzərində ixtiyari   nöqtəsini götürək. Onda,

 

 

tənliyini alırıq. Bu tənliyə mərkəzi   nöqtəsində yerləşən və radiusu   ədədinə bərabər olan çevrənin tənliyi deyilir. Xüsusi halda, çevrəninn mərkəzi   koordinat başlanğıcında yerləşərsə, onda çevrənin tənliyi aşağıdakı kimi olur:

 

İstinadlarRedaktə

  • Riyaziyyat, qəbul imtahanlarına hazırlaşanlar, yuxarı sinif şagirdləri və müəllimlər üçün dərs vəsaiti, M.H.Yaqubov, İ.M.Abdullayev və b. TQDK, BAKI-2008.