Əsas menyunu aç

Arno Breker (ing. Arno Breker) (19.7.1900, Elberfeld –13.2.1991, Düsseldorf) — alman heykəltəraşı, qrafik və memar. Faşist Almaniyasında ictimai əsərləri ilə tanınan ən yaxşı alman memarı və heykəltəraş idi.

Arno Breker
ing. Arno Breker
Arno Breker werkend.jpg
Arno Breker

Doğum tarixi 19 iyul 1900(1900-07-19)
Doğum yeri Elberfeld, Almaniya İmperiyası
Vəfat tarixi 13 fevral 1991 (90 yaşında)
Vəfat yeri Düsseldorf, Almaniya
Dəfn yeri
  • Nordfriedhof (Düsseldorf)[d]
Vətəndaşlıq
Peşəsi memar, heykəltəraş, siyasətçiuniversitet müəllimi
Milliyyəti Alman
Təhsili
  • Kunstakademie Düsseldorf[d]
Tanınır Rəssam, heykəltəraş
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mündəricat

HəyatıRedaktə

Heykəltəraş olan qardaşı Hansla (1906–93) birlikdə atasından (daşyonan) dərs almış, sonra Düsseldorf Rəssamlıq Akademiyasında (1920–25) oxumuşdur. 1927–33-cü illərdə Parisdə işləmişdir; yaradıcılığına O. Rodenin təsiri olmuş, K. Brınkuşi, E.A. Burdel, A. Mayol, J. Kokto və b. ilə dostluq etmişdir. 1933-cü ildə İtaliyada olmuş, antik heykəltəraşlığı və Mikelancelo yaradıcılığını öyrənmişdir. V.K. Rentgen (Remşaydda, 1930) və H. Heynenin (eskiz 1932, 1982-ci ildə Düsseldorfda qoyulmuşdur) abidələrinin müəllifidir.

FəaliyyətiRedaktə

 
Adolf Hitler, 1940-cı ildə., Albert Şpeer (solda) və Arno Breker (sağda) ilə.

1936-cı ildə Berlində Olimpiya stadionu üçün heykəllər işləmişdir. Breker Üçüncü reyx incəsənətinin əsas fiqurlarından olmuşdur. 1938–45-ci illərdə Reyx dəftərxanası üçün monumental heykəl sifarişlərini yerinə yetirmiş, Berlindəki Zəfər tağının relyeflərini (hündürlüyü 10 m, uzunluğu 240 m; memar A. Şpeerlə birlikdə), nasist rəhbərlərinin, alman və fransız incəsənət xadimlərinin portretlərini, həmçinin mifoloji və dini mövzularda əsərlər (tunc, mərmər) işləmişdir. 1940-cı ildə Prussiya Rəssamlıq Akademiyasına üzv seçilmişdir; Berlin Rəssamlıq İnstitutunda (1937–45) dərs demişdir. 1945-ci ilədək olan əsərlərinin çox hissəsi itmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra dağılmış alman şəhərlərinin bərpasında memar kimi işləmişdir; 1960-cı il dən Parisdə yaşamışdır. 1976-cı ildən Olimpiya silsiləsi üzərində işləmiş, ideallaşdırılmış atlet obrazlarını yaratmışdır. Breker yaradıcılığında neoklassisizmneoromantizm təmayülləri birləşmişdir. 1985-ci ildə Kölndə Breker muzeyi açılmışdır.[1]

Evliliyi və ailəsiRedaktə

Arno Breker iki dəfə evlənib. Onun ilk həyat yoldaşı Demetra Messala yunanıstanlı model idi. 1956-cı ildə bir avtomobil qəzasında ölmüşdü. 1958-ci ildə Karola Kluq ilə yenidən evləndi. Cerart (1959) və Karola (1962) adlı iki övladı var idi. Breker 1991-ci ildə ölümünə qədər Karola Kluq ilə yaşamışdı.[2]

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Arno Breker // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2013. — IV cild. — Səhifələrin sayı: 608. — Səh.: 549.  — 25 000 nüs. — ISBN 978-9952-441-03-1.
  2. Arno Breker biography

Xarici keçidlərRedaktə