AvrozonaAvropa Birliyinin rəsmi valyutası avro olan 19 dövləti birləşdirən valyuta birliyi. Bu dövlətlər avro və avro sentləri buraxmaq hüququna malikdirlər. Avrozona dövlətlərinin pul-kredit siyasətinə Avropa Mərkəzi Bankı cavabdehdir.

ÜzvlərRedaktə

Avro, Avropa Birliyi ölkələrinin iqtisadi və maliyyə birliyinin faktoru kimi ödənişsiz pul tədavülünə 1999-cu ildən buraxılıb. 1999-cu ildən AB-nin 15 üzvündən 11-i Maastrixt sazişinin tələblərinə uyğun olaraq avrozona yaratdılar və 1 yanvar 1999-cu ildən rəsmi tədavülə paralel ümumi valyuta kimi avropanı buraxdılar.

Avro və onun sentləri dövriyyəyə 1 yanvar 2002-ci ildən buraxılıb. Sloveniya avrozonaya 1 yanvar 2007-ci ildən, KiprMalta 1 yanvar 2008-ci ildən, Slovakiya 1 yanvar 2009-cu ildən, Estoniya — 1 yanvar 2011-ci ildən, Latviya — 1 yanvar 2014-cü ildən[1] daxil olub.

Hal-hazırda Avrozonanın tərkibinə 325 milyon əhalisi olan 19 ölkə daxildir.

Avrozonaya daxil olan (valyutası Avro olan) dövlətlər
Avrozonaya qatılma tarixi Dövlətin adı Avrodan əvvəlki milli valyuta İstisnalar
1 Yanvar 1999   Almaniya

  Avstriya

  Belçika

  Finlandiya

  Fransa

  İrlandiya

  İspaniya

  İtaliya

  Lüksemburq

  Niderland

  Portuqaliya

  Alman markı

  Avstriya şillinqi

  Belçika franqı

  Fin markkası

  Fransız franqı

  İrland paundu

  İspan pesetası

  İtalyan lirası

  Lüksemburq franqı

  Niderland quldeni

  Portuqal eskudosu

  Fransaya bağlı olan:


  Niderlanda bağlı olan:

1 Yanvar 2001   Yunanıstan   Yunan draxması -
1 Yanvar 2007   Sloveniya   Sloven toları -
1 Yanvar 2008   Kipr

  Malta

  Kipr paundu

  Malta lirası

  Kiprin bir hissəsi olan:
1 Yanvar 2009   Slovakiya   Slovak korunası -
1 Yanvar 2011   Estoniya   Estoniya kronu -
1 Yanvar 2014   Latviya   Latış latısı -
1 Yanvar 2015   Litva   Litva litası -

Avropa İttifaqı üzvü olan lakin, Avrodan istifadə etməyən dövlətlərRedaktə

Avropa Birliyinin üzvü olan lakin, rəsmi olaraq Avrodan istifadə etməyən bir neçə dövlətlər vardır.

Danimarka, Maastrixt sazişində qeyd edilən imtiyazlara əsaslanaraq Avrodan istifadə etməyən Avropa İttifaqının üzvüdür. Danimarka höküməti, referendumun nəticəsində qərar qəbul etmədiyi müddətcə, Avropa İttifaqı tərəfindən hüquqi təzyiqlə qarşılaşmaz. 28 Sentyabr 2000-ci ildə Danimarkada keçirilən referendumun nəticəsinə görə səs verənlərin 53.2%-i Avroya keçməyə qarşı çıxmışdır.

İsveçin Avro məsələsində imtiyaza sahib olmamasına qarşı, bu ölkədə keçirilən referendumlar, Avroya keçməyə maneə yaradır. 14 Sentyabr 2003-cü ildəki referendumun nəticəsinə görə, səs verənlərin 56.1%-i Avroya 'Yox' demişdir.

Avropa İttifaqına daxil olan lakin, Avrodan istifadə etmək üçün, müəyyən kriteriyalara hələki cavab verə bilməyən bir neçə dövlətlər vardır. Bolqarıstan, Çexiya, Xorvatiya, Macarıstan, PolşaRumıniya müəyyən kriteriyaları qarşıladıqdan sonra Avroya keçmək məcburiyyətindədirlər.

Avropa İttifaqına daxil olan lakin, Avrozonaya daxil olmayan (Avrodan istifadə etməyən) dövlətlər
Dövlətin adı Milli valyutası Avrozonaya daxil olmamasının səbəbi
  Bolqarıstan   Bolqar levi Avrozonaya qatılmaq üçün, müəyyən kriteriyalara cavab vermir
  Çexiya   Çex kronu Avrozonaya qatılmaq üçün, müəyyən kriteriyalara cavab vermir
  Danimarka   Danimarka kronu Maastrixt sazişində qeyd edilən imtiyazlara əsaslanaraq avrodan istifadə etmir
  Xorvatiya   Xorvatiya kunası Avrozonaya qatılmaq üçün, müəyyən kriteriyalara cavab vermir
  İsveç   İsveç kronu 14 Sentyabr 2003-cü ildəki referendumun nəticəsinə görə Avroya keçilməkdən imtina edilmişdir
  Macarıstan   Macarıstan forinti Avrozonaya qatılmaq üçün, müəyyən kriteriyalara cavab vermir
  Polşa   Polşa zlotı Avrozonaya qatılmaq üçün, müəyyən kriteriyalara cavab vermir
  Rumıniya   Rumıniya leyi Avrozonaya qatılmaq üçün, müəyyən kriteriyalara cavab vermir

Avropa İttifaqı üzvü olmayan lakin, Avro istifadə edən dövlətlərRedaktə

  1.   Andorra
  2.   Kosovo
  3.   Monako
  4.   Monteneqro
  5.   San Marino
  6.   Vatikan

Dörd ədəd cırtdan dövlətlər, Andorra, Monako, San MarinoVatikan Avropa İttifaqının üzvü olmasalarda, edilən müqavilələr çərçivəsində avrodan istifadə etməkdədirlər.

MonteneqroKosovo isə Avropa İttifaqı ilə hər hansısa müqavilə imzalamadan avrodan istifadə etməkdədirlər.

MənbələrRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. http://top.rbc.ru/economics/01/01/2014/897918.shtml