Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi

Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi — Olimpiya Xartiyası, Azərbaycan Respublikasının müəssisələr və ictimai birliklər haqqında qanunları əsasında yaradılmış, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən qeydiyyata alınmış və Nizamnaməsi Beynəlxalq Olimpiya Komitəsində qəbul olunmuş hüquqi şəxs statuslu müstəqil qeyri-dövlət təşkilatı.

Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi
AMOK
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi.jpg
Yaranma tarixi 1992
Qeydiyyat tarixi 1993
Mərkəzi
Sədri İlham Əliyev
Üzvləri Mehriban Əliyeva
Azad Rəhimov
Ağacan Abıyev
Çingiz Hüseynzadə
Xəzər İsayev
İsmayıl İsmayılov
Namiq Abdullayev
Zemfira Meftahətdinova
Rəfiqə Şabanova
Natiq Əliyev
Sadıq Sadıqov
Zərifə Salahova
Azad Cabbarov
Rauf Əliyev
noc-aze.org
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

TarixiRedaktə

1992-ci ildə Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi yaradıldı. Azərbaycan həmin il Barselonada keçirilmiş XXV Yay Olimpiya Oyunlarında da müstəqil dövlət kimi təmsil oluna bilmədi. Çünki komitə yaranıb Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi tərəfindən 1993-cü ildə tanınadək lisenziya yarışları artıq başa çatmışdı. Bu, dəfə ölkənin beş idmançısı Müstəqil Dövlətlər Birliyinin birləşmiş komandası tərkibində olimpiya Oyunlarında iştirak etməli oldular. Barselona Olmpiya Oyunlarında Azərbaycan bayrağı qaldırıldı, Azərbaycan himni səsləndi.

1994-cü ildə Azərbaycanda Olimpiya Hərəkatının təbliğinin vəziyyəti, Milli Olimpiya Komitəsinin fəaliyyəti ilə tanış olmaq üçün Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin prezidenti Xuan Antonio Samaranç, Milli Olimpiya Komitələri Assosiasiyasının prezidenti Mario Vaskes Rana, Avropa Olimpiya Komitəsinin prezidenti Cak Roq Bakıya gəldilər. Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyev onları qəbul etdi. Qəbulda Azərbaycan Olimpiya Hərəkatının real vəziyyəti, onun inkişaf perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı.

1992-1997-ci illər arasında Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin fəaliyyətində qeyd olunmalı işlər Avropa Yeniyetmələrinin Olimpiya Günlərində iştirak, Bakıda Beynəlxalq Qaçış Günlərinin keçirilməsini əhatə edir. Bu dövr üçün qeyd olunmalı ən mühüm hadisə isə 1996-cı ildə Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi ilk dəfə Olimpiya Oyunlarına qatılmasıdır. Bu tarixi hadisənin reallaşdırılmasında Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevin böyük əməyi oldu. Atlanta Oyunlarına hazırlıq haqqında sərəncam, hazırlığın daim dövlət nəzarəti altında saxlanması, idmançılara dövlət tərəfindən diqqət və qayğının gücləndirilməsi öz bəhrəsini verdi. Azərbaycan Atlantada 23 idmançı ilə təmsil olundu, bir gümüş medal qazanıldı.

Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin fəaliyyətinin birinci beşilliyində görülmüş işlər, ümumiyyətlə, lazımi səviyyədə qurulmamışdı və qənaətbxş sayıla bilməzdi. İşdə əsaslı dönüş yaratmaq tələb olunurdu. Milli Olimpiya Komitəsinin 1997-ci ilin 31 iyulunda keçirilmiş növbəti Baş Məclisi komitənin yeni idarə heyətini müəyyənləşdirdi. İlham Əliyev Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti seçildi. Komitənin fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirildi.

Azərbaycanda olimpiya hərəkatıRedaktə

 
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti İlham Əliyev.

Son 10 ildə Azərbaycan idmanının tarixində şanlı səhifələr yazılıbdır. Bu müddət ərzində Azərbaycan, demək olar ki, Olimpiya ölkəsinə çevrilmişdir. Ötən dövrə nəzər salanda Azərbaycanda idman və olimpiya hərəkatının inkişafında da böyük canlanma müşahidə olunub. Bəlli olduğu kimi, olimpiya komitəsi 1992-ci ildən fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, 1997-ci ildən Milli Olimpiya Komitəsinə İlham Əliyev sədr seçiləndən sonra Azərbaycanda olimpiya hərəkatı başlayır. O, 1997-ci ildən Milli Olimpiya Komitəsinə uğurla başçılıq edir. Bu illər ərzində Milli Olimpiya Komitəsinin təşkilati və quruculuq işləri bir an belə səngiməyib. Artıq Bakının Maştağa kəndi, Gəncə, Naxçıvan, Şəki, Quba, Bərdə və s. şəhərlərdə yeni və müasir idman komplekslərinin tikintisi başa çatdırılmış və idmançıların istifadəsinə verilmişdir.

Hal-hazırda istifadədə olan komlekslərin sayı 18-dir. MOK-un fəaliyyətinə ən böyük qiyməti Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin Prezidenti cənab Roq verərək demişdir ki, Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi başqa Olimpiya komitələri üçün örnək olmalıdır. 1998-ci ildə respublikamız ilk dəfə Qış Olimpiya oyunlarına qatıldı. Yaponiyanın Naqano şəhərində keçirilən XVIII Qış Olimpiya oyunlarında respublikamız 5 nəfər idmançı ilə dörd yarışda təmsil olundu. 2000-ci ildə Sidney Olimpiyadasında Azərbaycan idmançıları 2 qızıl, 1 bürünc medal qazandı. Azərbaycan komanda hesabına 199 ölkə arasında 34-cü, Avropa ölkələri arasında isə 23-cü oldu. Bu ölkənin olimpiya hərəkatı tarixində ən böyük uğuru idi.

2002-ci ildə Azərbaycan ikinci dəfə Qış Olimpiya oyunlarının iştirakçısı oldu. ABŞ-ın Soit Leyk siti şəhərində keçirilən bu oyunlarda idmançılarımız 3 yarışda iştirak etdilər. 2004-cü ilin avqustunda Afinada keçirilən Olimpiya oyunlarında idman tariximizdə ilk dəfə olaraq 5 medal qazandıq.

Azərbaycanda 64 idman növü üzrə baza vardır. Respublikada 53 idman Federasiyası, 66 idman təşkilatı, 60 idman klubu, 170 idman məktəbi fəaliyyət göstərir. Federasiyalardan 23-ü olimpiya idman növünü, 36-sı qeyri-olimpiya idman növünü inkişaf etdirir. Hal-hazırda Azərbaycanda 365489-dan çox şəxs idman və bədən tərbiyəsi ilə məşğul olur. Son 15 ildə beynəlxalq rəsmi yarışlardan Azərbaycan idmançıları 945 medal qazanmışlar.

Azərbaycan olimpiya oyunlarında ciddi uğurlar əldə edib. Bu baxımdan, Çin olimpiya oyunlarına hazırlıq və iştirak diqqəti daha çox cəlb edir. Çində iştirak etməkdə məqsəd Azərbaycanın idman şərəfini ləyaqətlə yerinə yetirmək və müstəqil Azərbaycan Respublikasının üçrəngli ay ulduzlu bayrağını qaldırmaqdır. Ölkə prezidenti İlham Əliyevin hər bir idmançı və məşqçinin MOK, Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən təqaüdlərlə təmin etməsi də Azərbaycanda olimpiya hərəkatına müsbət təsir edən amillər sırasındadır. Yeniyetmələr və gənclər arasında idmanın inkişaf etdirilməsi onun daha yüksək səviyyəyə qaldırılması istiqamətində keçmiş təcrübənin müsbət cəhətləri də tətbiq olunmaqdadır. MOK beynəlxalq miqyasda böyük nüfuz qazana bilmiş, fəaliyyəti və əldə etdiyi nailiyyətlərlə seçilmişdir.

Azərbaycanda keçirilən Avropa, dünya çempionatları silsilə xarakter daşıyır. Belə ki, hər il müxtəlif beynəlxalq yarışlar, bədii gimnastika, taekvando, güləş, boks, karate və s. bu kimi olimpiya növlərinə daxil olan idman yarışları məhz Azərbaycanda keçirilmişdir.

İdmançılara qayğı dövlət səviyyəsində davam etdirilir.

2008-ci ildə Çində keçirilən olimpiya oyunlarında Azərbaycan 1 qızıl, 2 gümüş, 4 bürünc medal qazanmışdır.

StrukturRedaktə

Vəzifə İcraçı
Prezident İlham Əliyev
Vitse-prezident Çingiz Hüseynzadə
Vitse-prezident Azad Rəhimov
Vitse-prezident Xəzər İsayev
Baş katib Ağacan Abıyev
Baş katibin müavini Azər Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü İlham Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Mehriban Əliyeva
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Çingiz Hüseynzadə
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Azad Rəhimov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Xəzər İsayev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Ağacan Abiyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü İsmayıl İsmayılov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Namiq Abdullayev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Natiq Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Faiq Qarayev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Rəfiqə Şabanova
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Sadıq Sadıqov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Azad Cabbarov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Zemfira Meftahətdinova
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Nazim Hüseynov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Fuad Hacıyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Zərifə Salahova

Azərbaycan idmançılarının Beynəlxalq yarışlarındaki iştirakıRedaktə

Azərbaycan
2015 Avropa Oyunlarında
 
BOK KoduAZE
MOKAzərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi
İnternet səhifəsinoc-aze.org
Medallar
Qızıl Gümüş Bürünc Ümumi
56 51 62 169

Yay Olimpiya OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
1996   Atlanta 23 0 1 0 1
2000   Sidney 31 2 0 1 3
2004   Afina 37 1 0 4 5
2008   Pekin 44 1 2 4 7
2012   London 53 2 2 6 10
2016   Rio-de-Janeyro 56 1 7 10 18
2020   Tokio

Qış Olimpiya OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
1998   Naqano 4 0 0 0 0
2002   Solt Leyk Siti 4 0 0 0 0
2006   Turin 2 0 0 0 0
2010   Vankuver 2 0 0 0 0
2014   Soçi 4 0 0 0 0
2018   Pxençxan 1 0 0 0 0
2022   Pekin

Avropa OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
2015   Bakı 291 21 15 20 56
2019   Minsk

Yeniyetmələrin Yay Olimpiya OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
2010   Sinqapur 12 5 3 0 8
2014   Nankin 21 5 6 1 12
2018   Buenos-Ayres
2022   Dakar

Yeniyetmələrin Qış Olimpiya OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
2012   İnsbruk
2016   Lillehammer
2020   Lozanna

Tələbələrin Yay Universiada OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
1993   Buffalo
1995   Fukuoka 0 0 0 0
1997   Siciliya 0 0 0 0
1999   Palma-de-Malyorka 0 0 0 0
2001   Pekin 0 1 0 1
2003   Tegu 0 0 0 0
2005   İzmir 0 0 2 2
2007   Banqkok 1 0 0 1
2009   Belqrad 2 0 0 2
2011   Şençjen 0 2 0 2
2013   Kazan 4 5 7 16
2015   Kvanju 2 0 1 3
2017   Taybey
2019   Neapol
2021   Çendu

Tələbələrin Qış Universiada OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı

sayı

1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
1993   Zakopane
1995   Xaka
1997   Mucu/Çoncu
1999   Poprad/Vısoke Tatri
2001   Zakopane
2003   Tarvizio
2005   İnsbruk/Zefeld-in-Tirol
2007   Turin
2009   Harbin
2011   Ərzurum 0 0 0 0
2013   Trento 0 1 0 1
2015   Ştrbske Pleso/Osrblye/  Qranada
2017   Almatı
2019   Krasnoyarsk
2021   Lütsern
2023   Leyk-Plesid

İslam Həmrəyliyi OyunlarıRedaktə

İl Şəhər İdmançı sayı 1  Qızıl 2  Gümüş 3  Bürünc Cəmi
2005   Məkkə 4 4 7 15
2010   Tehran
2013   Palembanq 6 9 9 24
2017   Bakı 75 50 37 162
2021   İstanbul
2025   İslamabad

Poçt markalarıRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə