Əsas menyunu aç

Ceyms Avqustin Aloizius Coys (ing. James Augustine Aloysius Joyce) - İrland modernist yazıçısı və şairi.

Ceyms Coys
ing. James Joyce
Revolutionary Joyce Better Contrast.jpg
Doğum tarixi 2 fevral 1882(1882-02-02)
Doğum yeri İrlandiya İrlandiya, Dublin
Vəfat tarixi 13 yanvar 1941 (58 yaşında)
Vəfat yeri İsveçrə İsveçrə, Sürix
Vəfat səbəbi peritonit
Dəfn yeri
  • Fluntern Cemetery[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
Fəaliyyəti şair, dramaturq, roman yazıçısı, müəllim, müəllif, yazıçı, jurnalist, ədəbiyyat tənqidçisi
Fəaliyyət illəri 1904
Əsərlərinin dili italyanca, latınca, fransızca, ingiliscə[3]
İmza
jamesjoyce.ie
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Ceyms Coys, Con Stanislav Coys ilə həyat yoldaşı Meri Ceynin 10 uşağından ən böyüyü olaraq 1882-ci il fevralın 2-də Dublin şəhərində qədim zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Anadan olduğu dövrdə və daha sonraki bir neçə il boyunca atası vergi idarəsində işlədi. Önəmli bir katolik məktəbi olan Clongowes Wood College də bir müddət sonra isə Dublin şəhərində olan Belvedere College də oxuduqdan sonra 1898-ci ildə Dublindəki University Collegeyə girdi və 4 il sonra müasir dillərdən diplom alaraq məzun oldu. 1904-cü ildə 20 yaşında Galwayli bir qız olan Finss Oteldə otaq xidmətçiliyi edən Nora Barnacle ilə qarşılaşıb ona aşiq oldu. Eyni ilin oktyabr ayında birlikdə Qitə Avropasına getdilər və Coysun oradakı Berlitz məktəbində tapdığı müəllimlik işi tapdığı Polaya yerləşdilər. Coysun Romada bir bankda işlədiyi qısa və kefsiz bir dövrün xaricində, Önlərindəki 10 il boyunca buranı özlərinə yuva etdilər. Giorgio ve Lucia adındaki uşaqları burada dünyaya göz açdı. Coys İrlandiyadan getmezdən öncə Avtobioqrafik bir roman olan Stephen Hero üzərində işləməyə başladı. Yene o dövrlərdə başladığı qısa hekayələrini bir yerə gətirən "Dublinlər" əsərini tamamladı. Kitab bir sıra mübahisə və müzakirədən sonra 1914-cü ildə çap olunmuşdu. Bu sırada Chamber Music adlı şeir kitabını çıxardı və Egoist adlı kiçik bir İngilis jurnalında 1914-1915-ci illərdə bölümlər olaraq çap olunan Stephen Heronun hekayəsini A Portrait o f the Artist as a Young Man (Sənətçinin bir rəssam olaraq portreti) adı ilə yenidən yazdı.

Coys Ceymsin yaradıcılığı ingilis dilindədir. Onun mənzum parodiyalardan ibarət "Kamera musiqisi" adlı ilk kitabı 1907-ci ildə işıq üzü görmüşdür.

O, realist səpkili "Dublinlilər" (1914) hekayə kitabının, "Rəssamın cavanlıq portreti" (1916) avtobioqrafik romanının, "Sürgün olunmuşlar" (1918) pyesinin müəllifidir.

Onun 1922-ci ildə qələmə aldığı "Uliss" romanında cəmiyyətdə ictimai bərabərsizlik, ümidsizlik, inamsızlıq öz əksini tapmışdır.

Coys Ceyms 13 yanvar 1941-ci ildə Sürixdə vəfat etmişdir.

YaradıcılığıRedaktə

İlk mətbu yazısı 1900-cü ildə Dublinin "Həftəaşırı icmal" qəzetində nəşr edilmiş İbsenin "Biz ölü olanda oyanırıq" pyesinə yazdığı essesidir. Bundan sonra lirik şeirlər yazmağa, 1916-cı ildən isə ABŞın "Littl Revyu" ədəbiyyat dərgisində çap olunmağa başlayıb. Ədəbiyyat aləmində təlatüm yaratmış və nəsrin yeni istiqamətini müəyyən etmiş "Uliss" romanı bu gün də birmənalı olaraq qəbul edilmir.

DublinlilərRedaktə

 
Dubliners, 1914

Novellalardan ibarət "Dublinlilər" kitabı yaradıcılığının erkən dövrlərinin məhsuludur (1904-1914). Kitabın nəşri İrlandiyanın ədəbi ictimaiyyətində zəlzələ təsiri oyatmış və nəticədə onun bütün nüsxələri yığılıb məhv edilmişdir.

İstinadlarRedaktə

MənbəRedaktə

  • Ceyms Coys, "Dublinlilər", Qanun Nəşriyyatı - 2011