Litva

(Litva Respublikası səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)

Litva (lit. Lietuva) köhnə qaynaqlarda Litvaniya, rəsmi adı Litva Respublikası (lit. Lietuvos Respublika) — Avropada, Baltik dənizinin şərq sahilində dövlət. Şimalda Latviya, cənub-şərqdə Belarus, cənub-qərbdə PolşaRusiyanın Kalininqrad bölgəsiylə həmsərhəddir. 2004-cü ildən NATO-nun və Avropa İttifaqının üzvüdür.

Litva Respublikası

Lietuvos Respublika
Litva
16 fevral 1918
Litva gerbi
Gerbi
Himni: Tautiška giesmė
(azərb. "Milli Himn"‎)
Litva xəritədə yeri
Paytaxtı
və ən böyük şəhəri
Vilnüs-546min sakin ( 2009-cu il)
Rəsmi dilləriLitva dili
Etnik qrupları
Litvalılar-84%;polyaklar-6,6%;ruslar-5,8%;belaruslar-1,2%.
İdarəetmə formasıParlament respublikası
• Prezident
Dalya Qribauskayte[12.VII.2009 ~]
Alqirdas Butkyaviçüs [22.XI.2012 ~]
Rusiya İmperiyasından müstəqillik
Tarixi 
• Müstəqilliyin elanı
16 fevral 1918
• 1-ci Sovet işğalı
15 iyun 1940
• 2-ci Sovet işğalı
1944
• Müstəqilliyin bərpası
11 mart 1990
• Aİ-yə qəbul
1 may 2004
• Yaranması
16 fevral 1918
Ərazisi
• Ümumi
65300 (123-cü yer)
• Su (%)
1,35
Əhalisi
• 2015 təxmini
2 980 min[1] (138-ci yer)
• 2011 siyahıya alma
3 053 804[2]
• Sıxlıq
53/km2 (137.3/sq mi) (120-ci)
ÜDM (AQP)2013 təxmini
• Ümumi
67,4 milliard (86-cı)
• Adam başına
22 600 (65-ci)
ÜDM (nominal)2008 təxmini
• Ümumi
47 304 milyon
• Adam başına
14 086
İİİ (2008)0.869
çox yüksək · 43-cü
ValyutasıAvro (€) (EUR)
Saat qurşağıUTC+3 (ŞAV)
• Yay (DST)
ŞAYV
Yolun hərəkət istiqamətisağ
Telefon kodu370
ISO 3166 koduLT
İnternet domeni.lt
Litva

TarixRedaktə

Əsas məqalə: Litva tarixi
  Tarixdə bir hadisə o birisinin ardınca gəlir, bir yerdə onlar bütöv bir zəncir təşkil edirlər. Keçmişin səhvləri gələcək nəsillərə təsir edir. Əgər dövlət müstəqilliyini itirirsə, sonralar o ya bərpa olunur, ya da birdəfəlik dünya xəritəsindən silinir, xalq isə məhv olur.  

Bunu Litvanın İntibah dövrünün tətqiqatçılarından biri, fəlsəfə doktoru, professor Bronislav Qenzelis belə təstiq edir.

SiyasətRedaktə

  1. Litva Polyaklarının Seçimi, lider: V.Tomaşevski.
  2. Liberal və Mərkəzçilik İttifaqı, lider: A.Zuokas.
  3. Liberal - Demokrat Partiyası, lider: V.Mazuronis.
  4. Litva Sosial - Demokrat Koalisiyası,lider: A.M.Brazauskas.

ƏhaliRedaktə

Əsas məqalə: Litva əhalisi

1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən Litva əhalisi 3199,8 min nəfər idi.[3] Onlardan 2142,8 min nəfəri şəhərlərdə, 1057 min nəfəri isə kəndlərdə yaşayırdı.[3] 1 mart 2014-cü il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən isə ölkə əhalisi 2 milyon 939 min 431 nəfər təşkil edir.[1]

DinRedaktə

2011-ci ilin senzi göstərmiş ki, əhalinin 77,2%-i Roma katolikləridir.[4]

ƏraziRedaktə

Ümumi ərazisi 65,300 kv. km olan Litva inzibati cəhətdən 6 dairə, 44 rayona bölünür.

ŞəhərlərRedaktə

Tanınmış idmançılarRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 Lietuvos Statistikos Departamentas: Gyventojų skaičius . Požymiai: statistiniai rodikliai ir mėnuo
  2. Lietuvos Statistikos Departamentas: İšankstiniai 2011 metų gyventojų surašymo rezultatai pagal apskritis ir savivaldybes
  3. 1 2 Lietuvos Statistikos Departamentas: Lietuva skaičiais 2012
  4. Department of Statistics to the Government of the Republic of Lithuania. "GYVENTOJAI PAGAL TAUTYBĘ, GIMTĄJĄ KALBĄ IR TIKYBĄ" (PDF).. 15 March 2013.

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə