Lourens Berkli adına Milli Laboratoriya

Lourens Berkli adına Milli Laboratoriya (ing. Ernest Orlando Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley Lab, LBNL) — ABŞ-ın Enerji Nazirliyinin Berklidə yerləşən Milli Laboratoriyası. Kaliforniya Universitetinin strukturunun bir hissəsi. Yaxınlıqdakı Livermor Milli Laboratoriyasından fərqli olaraq təsnifləşdirilməmiş tədqiqatlar aparır[1]. Lourens, xüsusilə nüvə silahlarının inkişafı ilə məşğul idi. [2]

Molekulyar Döküm Laboratoriyası

Laboratoriya, universitetin mərkəzi kampusunun üstündəki Berkli Hills-də yerləşir[3]. 0.8 km² (ərazi universitetə ​​məxsusdur) üzərində yerləşən 72 laboratoriya binasında (Enerji Nazirliyinə məxsusdur) 800 tələbə və nazirliyin iyirmiyə yaxın əməkdaşı daxil olmaqla 4.000 universitet işçisi çalışır. Bundan əlavə, hər il laboratoriyada 3000 ziyarətçi tədqiqat aparır[4].

Laboratoriya 26 avqust 1931-ci ildə universitetin fizika kafedrasının bir bölməsi olaraq "Radiasiya Laboratoriyası" adı altında qurulmuşdur[5]. Əsas aləti bu tip sürətləndiricinin icadına görə 1939-cu ildə Fizika üzrə Nobel mükafatı alan E.Lourens tərəfindən yaradılan siklotron idi[6].

Elmi nailiyyətlərRedaktə

Laboratoriyada astat, neptunium, plutonium, kürium, amerium, berklium, californium, einsteinium, fermium, mendelevium, nobelium[7], lourensium, dubniumsiborgium kimi kimyəvi elementlər aşkar edilmişdir[8] . Bunlardan berkelium və californium laboratoriyanın yerləşdiyi sahənin, lourensium və siborgium isə LBNL-də işləyən tədqiqatçıların adını daşıyır. Laboratoriya texnetsiyanın kəşfində də iştirak etmişdir. Antiproton burada aşkar edilmişdir[9].

11 laboratoriya işçisi Nobel mükafatı aldı

Laboratoriyanın direktorlarıRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. "Annual Report". Office of the Chief Financial Officer. LBNL. 4 August 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  2. Nobelists, Lawrence Berkeley National Laboratory, İstifadə tarixi: 21 September 2020
  3. Hiltzik, Michael. Big Science. Simon and Schuster. 2015. ISBN 978-1-4516-7576-4. 2017-09-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-06-11.
  4. "Ernest Lawrence and M. Stanley Livingston". American Physical Society. İstifadə tarixi: May 9, 2014.
  5. "DOE Energy Innovation Hubs". Department of Energy.
  6. "The U.S. Department of Energy's Ten-Year-Plans for the Office of Science National Laboratories" (PDF). U.S. Department of Energy.
  7. "Joint Center for Energy Storage Research". 2017-12-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-05-09.
  8. "Facilities at the Molecular Foundry". Lawrence Berkeley National Laboratory. 2017-11-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-05-08.
  9. "Joint Center for Artificial Photosynthesis".

Xarici keçidlərRedaktə