Martin Mardoxay Buber (8 fevral 1878(1878-02-08)[1][2][3][…], Vyana[4]13 iyun 1965(1965-06-13)[4][1][2][…], Qüds[4]) — alman-yəhudi filosofu və yazıçısı, iudaizm mütəfəkkiri.[5]

Martin Buber
Martin Buber
Martin Buber portrait.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Vyana, Avstriya-Macarıstan
Vəfat tarixi (87 yaşında)
Vəfat yeri Qüds
Dəfn yeri
  • Har HaMenuchot[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
Fəaliyyəti Ekzistensializm
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

1896–99-cu illərdə Vyana, Leypsiq, SürixBerlində fəlsəfəni öyrənmiş, həmçinin AvropaAsiyanın mistik ənənələrinə maraq göstərmişdir. 18981904-cü illərdə sionist hərəkatının demokratik fraksiyasında iştirak etmiş, lakin sonralar siyasi sionizmdən uzaqlaşmış, mədəni-milli yəhudi hərəkatının nüfuzlu ideoloquna çevrilmişdir. Buber dinc anarxizmə və M. Qandi ruhunda qeyri-zorakı təsir ideyalarına rəğbət bəsləyir, yəhudilərin Fələstində dövlətsiz və ordusuz azad kooperativ məskənlərinin olmasını arzulayırdı. Frankfurt-Mayn Universitetinin (1924–33), 1938-ci ildə Fələstinə mühacirət etdikdən sonra Yerusəlimdə Yəhudi Universitetinin (1938–51) professoru, 1960–62-ci illərdə İsrail Elmlər Akademiyasının prezidenti olmuşdur. [5]

FəaliyyətiRedaktə

İkinci dünya müharibəsindən sonra ABŞAFR-də mühazirələr oxumuş, ərəb -yəhudi düşmənçiliyini və Fələstin ərəblərinə münasibətdəki antihumanist hərəkətləri pisləmişdir. Əsas əsərləri: “Mən və Sən” (“Ich und Du”, 1923), “İlahi Çarlığı” (“Königtum Gottes”, 1932), “İnsanın problemi” (“Das Prob lem des Menschen”, 1948) “Etiqadın iki obrazı”, (“Zwei Glaubensweisen”, 1950), “Xeyir və Şərin obrazları” (“Bilder von Gut und Böse”, 1952) və s. Buberin fəlsəfəsi ekzistensializmə yaxındır; onun başlıca ideyası: varlıq Allah və insan, insan və dünya arasında “dialoq” kimidir. Yunan monologizminə qarşı duran “dialoq” ruhunu Buber Bibliyadakı dünya anlamında axtarırdı. Buber xasidizmin panteist ənənələrinə xüsusi diqqət ayırmışdır.[5]

İstinadlarRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə