Əlipaşa Səbur Hüseynzadə

Azərbaycan şairi

Əlipaşa Səbur və ya Əli Səbur (tam adı: Hüseynzadə Əlipaşa Fərəculla oğlu; 1885, Bakı, Bakı qəzası, Bakı quberniyası, Rusiya imperiyası1934, Bakı, Azərbaycan SSR, ZSFSR, SSRİ) — Azərbaycan şairi. "Yeni füyuzat" jurnalının naşiri və məsul redaktoru.

Əlipaşa Səbur
Hüseynzadə Əlipaşa Fərəculla oğlu
Əlipaşa Səbur (1885-1934).jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Bakı, Bakı qəzası, Bakı quberniyası, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı Rusiya İmperiyası Rusiya imperiyası
Azərbaycan AXC
SSRİ SSRİ
Milliyyəti azərbaycanlı
Uşağı Aydın Hüseynzadə
Təhsili dini təhsil
Fəaliyyəti şair, müəllim
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Əlipaşa Hüseynzadə 1885-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. İlk təhsilini Mirzə Həsib Qüdsinin və Molla Qafurun məktəbində almışdır. Sonra isə yeni üsulla açılan rus-müsəlman məktəbində oxumuşdur. 1899-cu ildə Həbib bəy Mahmudbəyovun məktəbini bitirib, Sultan Məcid Qənizadənin altı sinifli məktəbinə daxil olmuşdur. Maddi cəhətdən vəziyyətləri ağır olduğundan 1902-ci ildə məktəbi buraxıb Hacıbaba Haşımovun kantorunda işləmişdir.

Əlipaşa Hüseynzadə 1910-cu ildə "Yeni füyüzat" adlı bir məcmuə nəşr etməyə başlayır. 1911-ci ildə martın 19-da jandarm tərəfindən mənzili axtarılı, yazıları müsadirə olunur, özü də Bayıl həbsxanasına göndərilir. Sentyabr ayında 3 il müddətinə Qafqazdan sürgün edilir. çar məmurları tərəfindən həbsə alınmış, sonra Həştərxana sürgünə göndərilmişdir. 1914-cü ildə sürgündən qayıdıb, təkrar Haşımovun kantorunda işə girir. 1920-ci ildən 1931-ci ilə qədər müəllimlik etmişdir.[1] 1934-cü ildə istedadlı qələm sahibi Əlipaşa Hüseynzadə vəfat etmişdir.[2]

 
Bakı quberniyası jandarm idarəsinin hazırladığı Əlipaşa Hüseynzadənin şəkli olan həbs sənədi (1911)

Əlipaşa Səbur kiçik yaşlarından şeir yazmış və ömrü şeirdən ayrılmamışdır. O, "Ə", "P", "Nasir", "Nüsrət", "Səbur", "Giryan" imzaları ilə "Şərqi-rus", "İqbal", "Həqiqəti-əfkar" kimi qəzet və jurnallarda şeirləri çap edilmişdir.[1]

İki hadisə — 1911-ci ildə çar jandarmları tərəfindən yazılarının müsadirəsi, 1918-ci ilin mart hadisəsi ilə əlaqədər olaraq İrana getməsi Ə.Səburun şeirlərinin xeyli hissəsinin itib-batmasına səbəb olmuşdur.[1]

Mətbuat xadimi, şair, naşir, maarifçi Hüseynzadə Əlipaşa Səbur Fərəculla oğlunun (Əlipaşa Səbur) (1885-11.05.1934) anadan olmasının 130 illiyi qeyd olunub.[3]

ƏsərləriRedaktə

  • Zümzümə. Əşar məcmuəsi. Bakı, 1914;
  • Düşüncə yarpağı. Əşar məcmuəsi. Bakı, 1915;
  • Əlipaşa Səbur. Şeirlər (səh. 213–219). // Deyilən söz yadigardır. Şeirlər. (Toplayanı və tərtib edəni Cəfər Rəmzi İsmayılzadə). Bakı: Yazıçı, 1981;
  • Əlipaşa Səbur. Şeirlər (səh. 100–102). // Deyilən söz yadigardır. Şeirlər. (Toplayanı və tərtib edəni Cəfər Rəmzi İsmayılzadə). Bakı: Yazıçı, 1987;
  • Zümzümə, düşüncə yarpağı (çapa hazırlayanı və ön sözün müəllifi Hüseyn Həşimli). Bakı: Nurlan, 2004, 72 səh.

ƏdəbiyyatRedaktə

  • Aydın Hüseynzadə. Romantik şair Əlipaşa Səbur: həyat və yaradıcılığı. Bakı: Boz Oğuz, 2000;
  • Xeyrulla Məmmədov. Məslək məhbusu şair Əlipaşa Səbur. "XXI əsr" qəzeti, 30 may 2002, səh. 3-4;
  • Hüseyn Haşimli. Ön söz // Zümzümə, düşüncə yarpağı. Bakı: Nurlan, 2004;
  • Hüseyn Haşimli. Əlipaşa Səbur Hüseynzadənin poeziyası "Yeni füyuzat" jurnalının səhifələrində. "Filologiya məsələləri" jurnalı, 2014 №6, səh. 271-277.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 Deyilən söz yadigardır. (Toplayanı və tərtib edəni Cəfər Rəmzi İsmayılzadə). Bakı: Yazıçı, 1981, səh. 213–214
  2. Hüseyn Haşimli. Ön söz. Əlipaşa Hüseynzadə. Zümzümə, düşüncə yarpağı. Bakı: Nurlan, 2004, səh. 4
  3. [1]