Əsas menyunu aç

Buxara Əmrliyi (Özbəkcə: Buxoro Amirligi (1785 – 1920)), Həştərxan hakimiyyətinin son xanı olan Əbul Qazi zamanında, Məhəmməd Rəhm Xan rəhbərliyindəki Monqol mənşəli ancaq Çingiz xan soyundan olmayan Manqıtlar 1747-ci ildə Buxaranı işğal edərək 1753-cü ildə Əmrliyini elan etmişdi. Dövrün Orta Asiyanın adətinə görə Çingiz Xan soyundan gəlməyən Xan ola bilmədiyi üçün 1756-cı də "Əmir əl-Möminin" ünvanını istifadə etmişdi və 1785-ci ildə Həştərxan hakimiyyətinin Buxara xanlığına son qoymuşdur.

Yarı müstəqil dövlət (Rusiya protektoratı altında 1873–1917)
Buxara əmirliyi
امارت بخارا
Buxoro amirligi
Bayraq
Bayraq
Bukhara1850.png
Buxara Əmirliyi (yaşıl rəngdə).1850-ci illər.
 War flag of Khanate of Bukhara.svg
Flag of the Bukharan People's Soviet Republic.svg 
1785 — 1920

Paytaxt Buxara
Dil(lər) Özbək
Fars dili[1]
Din Sünni İslam, Şiə İslam, Sufizm (Nəqşibəndilik), Zərdüştilik, İudaizm
Pul vahidi pul (fulus),tilla və tanqa[2]
Əhalisi

2478000[3]

(1875-ci il)
1200000[4]

(1908-ci il)
İdarəetmə forması Mütləq monarxiya
Xan
 · 1785–1800 Mir Məsum Şah Murad (ilk)
 · 1911–1920 Seyid Alim xan (son)
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

1747-ci ildə Nadir Şahın ölümündən sonra, Muhammad Rəhm Xan, Abulfayz Xanı və onun oğulunu öldürdülər, beləcə Cani hakimiyyətinə son qoyuldu. Bundan sonra əmrlər oyuncaq xanlara icazə verdilər, Abdul Qazi Xanın ölümündən sonra Mir Günahsız Şah Muradın taxta çıxması üçün imkan yarandı [5]

Manqıtler zamanında xanlığın sərhədləri daralmağa başladı və XIX əsrin sonlarına doğru mərkəz olan Buxaraın da ruslar tərəfində işğalından sonra Buxara xanlığı Rus boyunduruluğuna keçdi və 1920-ci ildəki Sovet işğalına qədər yarı müstəqil qaldı. Xanlıq torpaqları 1860-cı ilə qədər bu günkü Türkmənistanı, Özbəkistanın qərbini və Qazaxıstanın cənub-qərbini əhatə edirdi.

Xivə xanlığıKokand xanlığı ilə birlikdə Özbək üç xanlığı olaraq xatırlanmışdır.

Buxara ƏmrləriRedaktə

MənbəRedaktə

İstinadlarRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə