Mezoarxey- 3,200 - 2,800 milyon il əvvəli əhatə edən Arxey Eonu dövründəki geoloji dövrdür. Avstraliyadan gələn fosillər, stratolitlərin, ilkin dəniz yosunlarının Mezoarxeydən bəri yer üzündə böyüdüklərini göstərir. İlk superqitə Vaalbara təxminən 2800 milyon il əvvəl bu dövrdə dağılmışdır.[1]

Ən erkən riflər bu dövrdə və yəqin ki, stromatolitlər tərəfindən əmələ gəlmişdir.[2][3] Bu dövrə aid süxurlarda aparılan oksigen izotoplarının təhlili 55-85 °C ətrafında bir okean istiliyinin, digər hava dəyərləndirmələri isə 50 °C-dən aşağı olduğu nəticəsinə gətirib çıxardı.[4][5] Atmosferdəki azot qazının günümüzə köklü şəkildə bənzədiyi və karbon qazının təxminitəzyiqinin, ehtimal ki, 0.7 bardan aşağı olduğu düşünülür.[6]


İstinadlarRedaktə

  1. Robert E. Kopp; Joseph L. Kirschvink; Isaac A. Hilburn, Cody Z. Nash (2005). "The Paleoproterozoic snowball Earth: A climate disaster triggered by the evolution of oxygenic photosynthesis". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 102 (32): 11131–6. Bibcode:2005PNAS..10211131K. PMC 1183582. PMID 16061801. İstifadə tarixi: 2011-06-19.
  2. Nelson, Jon (15 April 1997). "Stromatolites: Our Mysterious Ancient Reefs". Lake Superior Magazine. 18 February 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 March 2018.
  3. Allwood, Abigail C.; Walter, Malcolm R.; Kamber, Balz S.; Marshall, Craig P.; Burch, Ian W. (8 June 2006). "Stromatolite reef from the Early Archaean era of Australia". Nature. 441 (7094): 714–718. Bibcode:2006Natur.441..714A. doi:10.1038/nature04764. PMID 16760969.
  4. Knauth, L. P. Lowe, D. R. High Archean climatic temperature inferred from oxygen isotope geochemistry of cherts in the 3.5 Ga Swaziland group, South Africa, Geol. Soc. Amer. Bull. 115 (2003) 566 – 580.
  5. Sleep, Norman H.; Hessler, Angela M. (January 2006). "Weathering of quartz as an Archean climatic indicator" (PDF). Earth and Planetary Science Letters. 241 (3–4): 594–602. Bibcode:2006E&PSL.241..594S. doi:10.1016/j.epsl.2005.11.020. 10 March 2018 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 10 March 2018.
  6. Marty, Bernard; Zimmermann, Laurent; Pujol, Magali; Burgess, Ray; Philippot, Pascal (4 October 2013). "Nitrogen Isotopic Composition and Density of the Archean Atmosphere". Science (ingilis). 342 (6154): 101–104. arXiv:1405.6337. Bibcode:2013Sci...342..101M. doi:10.1126/science.1240971. ISSN 0036-8075. PMID 24051244.