Osmanlı sultanlarının siyahısı

Osmanlı Sultanları — 1299–1922-ci illər arasında Osmanlı İmperiyasını idarə etmiş Sultanlara verilən ümumi ad. Sultanlar tərəfindən idarə olunan Osmanlı İmperiyası şimaldan Macarıstan, cənubdan Somali, qərbdən Əlcəzair və şərqdən İraq ilə əhatələnmişdir. Sultanlar imperiyanı paytaxtdan idarə edirdilər. Osmanlı İmperiyasının ilk paytaxtı 1329-cu ildə fəth olunan Bursa şəhəri olmuşdur. Paytaxt 1366-cı ildə Ədirnə şəhərinə, 1453-cü ildə isə Konstantinopolun fəth olunmasından sonra İstanbul şəhərinə köçürülmüşdür.

Osmanlı sultanlarıRedaktə

# Sultan Portret Hakimiyyətinin əvvəli Hakimiyyətinin sonu Tuğra Qeyd
1 I Osman   1299 1324
2 I Orxan   1324 1361  
3 I Murad   1360 1389  
4 İldırım Bəyazid   1389 1402  
Osmanlıda çoxhakimiyyətlilik dövrü (Səltənət dövrü)
(1402–1413)
5 I Mehmed   1413 1421  
6 II Murad   1421 1444  
7 II Mehmed   1444 1446  
  • II MuradHüma Xatunun oğlu[7];
  • Atasının yenidən hökmdar olmasını istəməsi səbəbindən, hakimiyyətdən könüllü şəkildə imtina etmişdir.
II Murad   1446 3 fevral 1451  
  • İkinci dəfə hakimiyyətə gəlməsi;
  • Yeniçərilərin üsyanı nəticəsində hakimiyyətə qayıtmalı oldu.
  • Ömrünün sonuna qədər hakimiyyətdə qalmışdır.
II Mehmed   3 fevral 1451 3 may 1481  
  • İkinci səltənəti;
  • 29 may, 1453-cü ildə Konstantinopol şəhərini fəth etdi;
  • Ömrünün sonuna qədər hakimiyyətdə qalmışdır.[8]
8 II Bəyazid   19 may 1481 25 aprel 1512  
9 I Səlim   25 aprel 1512 21 sentyabr 1520  
10 Sultan Süleyman Qanuni   30 sentyabr 1520 7 sentyabr 1566  
11 II Səlim   29 sentyabr 1566 21 dekabr 1574  
12 III Murad   22 dekabr 1574 16 yanvar 1595  
  • II SəlimNurbanu Xatunun oğlu;
  • Qərb istiqamətində olan fəthləri davam etdirmişdir.
  • Ömrünün sonuna qədər hakimiyyətdə qalmışdır.[13]
13 III Mehmed   27 yanvar 1595 21 dekabr 1603  
14 I Əhməd   21 dekabr 1603 22 noyabr 1617  
15 I Mustafa   22 noyabr 1617 26 fevral 1618  
16 II Osman   26 fevral 1618 19 may 1622  
I Mustafa   20 may 1622 10 sentyabr 1623  
  • İkinci dəfə taxta çıxmışdır;
  • Qardaşı oğlunun öldürülməsi səbəbindən yenidən taxta çıxmışdır;
  • Ağıl kəmliyi səbəbindən ikinci dəfə taxtdan salınmışdır;
  • 20 yanvar 1639-cu ildə İstanbul şəhərində vəfat etmişdir.
  • Ömrünün sonuna qədər həbsdə qalmışdır.
17 IV Murad   10 sentyabr 1623 9 fevral 1640  
  • I ƏhmədKösəm Sultanın oğlu;
  • Qərb istiqamətində yürüşləri genişləndirmişdir.
  • Ömrünün sonuna qədər hakimiyyətdə qalmışdır.[18]
18 İbrahim   9 fevral 1640 8 avqust 1648  

[19]

19 IV Mehmed   8 avqust 1648 8 noyabr 1687  
  • İbrahimTurxan Sultanın oğlu;
  • İkinci Moxaç döyüşündə məğlub olması səbəbindən taxtdan salınmışdır;
  • 6 yanvar 1693-cü ildə Ədirnə şəhərində vəfat etmişdir.[20]
20 II Süleyman   8 noyabr 1687 22 iyun 1691  
21 II Əhməd   22 iyun 1691 6 fevral 1695  
22 II Mustafa   6 fevral 1695 22 avqust 1703  
23 III Əhməd   22 avqust 1703 2 oktyabr 1730  
24 I Mahmud   2 oktyabr 1730 13 dekabr 1754  
25 III Osman   13 dekabr 1754 30 oktyabr 1757  
26 III Mustafa   30 oktyabr 1757 21 yanvar 1774  
27 I Əbdülhəmid   21 yanvar 1774 7 aprel 1789  
28 III Səlim   7 aprel 1789 29 may 1807  
29 IV Mustafa   29 may 1807 28 iyul 1808  
30 II Mahmud   28 iyul 1808 1 iyul 1839  
31 I Əbdülməcid   1 iyul 1839 25 iyun 1861  
32 Əbdüləziz   25 iyun 1861 30 may 1876  
  • II MahmudPərtəvniyal Sultanın oğlu;
  • Avropaya səyahət məqsədi ilə getmiş ilk Sultandır.
  • Nazirləri tərəfindən taxtdan salındı;
  • Taxtdan salınmasından 5 gün sonra yataq otağında ölü tapıldı.[33]
33 V Murad   30 may 1876 31 avqust 1876  
34 II Əbdülhəmid   31 avqust 1876 27 aprel 1909  
35 V Mehmed   27 aprel 1909 3 iyun 1918  
36 VI Mehmed   4 iyun 1918 1 noyabr 1922  
Parçalanma
(1922–1924)
II Əbdülməcid   18 noyabr 1922 3 mart 1924

Osmanlı sultanlarının soy ağacıRedaktə

 
 
Evlilik
  OSMANLI SULTANI
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
OSMAN QAZİ
(1299-1324)
 
 
Malhun Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ORXAN QAZİ
(1324-1362)
 
 
Nilüfər Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MURAD HÜDAVƏNDİGAR
(1362-1389)
 
 
Gülçiçək Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
İLDIRIM BƏYAZİD
(1389-1402)
 
 
Dövlət Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ÇƏLƏBİ MEHMED
(1413-1421)
 
 
Əminə Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II MURAD
(1421-1444)
(1446-1451)
 
 
Hüma Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
FATEH SULTAN MEHMED
(1444-1446)
(1451-1481)
 
 
Əminə Gülbahar Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II BƏYAZİD
(1481-1512)
 
 
Gülbahar Xatun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YAVUZ SULTAN SƏLİM
(1512-1520)
 
 
Ayşə Hafsa Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
QANUNİ SULTAN SÜLEYMAN
(1520-1566)
 
 
Hasəki Xürrəm Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
II SƏLİM
(1566-1574)
 
 
Nurbanu Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
III MURAD
(1574-1595)
 
 
Safiyə Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Həlimə Sultan
 
 
III MEHMED
(1595-1603)
 
 
Handan Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
DƏLİ MUSTAFA
(1617-1618)
(1622-1623)
 
 
 
Mahpeykər Kösəm Sultan
 
 
I ƏHMƏD
(1603-1617)
 
 
Mahfiruz Xədicə Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Turxan Xədicə Sultan
 
 
 
 
Salehə Dilaşub Sultan
 
 
DƏLİ İBRAHİM
(1640-1648)
 
 
Xədicə Müəzzəz Sultan
 
 
IV MURAD
(1623-1640)
 
 
GƏNC OSMAN
(1618-1622)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultan
 
 
IV MEHMED
(1648-1687)
 
 
 
 
II SÜLEYMAN
(1687-1691)
 
 
 
 
II ƏHMƏD
(1691-1695)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Şahsüvar Sultan
 
 
II MUSTAFA
(1695-1703)
 
 
Salehə Sebkati Sultan
 
 
III ƏHMƏD
(1703-1730)
 
 
Əminə Mehrişah Sultan
 
 
 
 
Rabiyə Şərmi Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
III OSMAN
(1754-1757)
 
 
I MAHMUD
(1730-1754)
 
 
Mehrişah Sultan
 
 
III MUSTAFA
(1757-1774)
 
 
 
Nəqşidil Sultan
 
 
I ƏBDÜLHƏMİD
(1774-1789)
 
 
Aişə Səniyəpərvər Sultan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
III SƏLİM
(1789-1807)
 
 
 
Bəzmialəm Sultan
 
 
II MAHMUD
(1808-1839)
 
 
Pərtəvniyal Sultan
 
 
IV MUSTAFA
(1807-1808)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gülüstü Qadınəfəndi
 
 
 
Gülcamal Qadınəfəndi
 
 
 
Tirimüjgan Sultan
 
 
SULTAN ƏBDÜLMƏCİD
(1839-1861)
 
 
Şövqəfza Sultan
 
 
 
SULTAN ƏBDÜLƏZİZ
(1861-1876)
 
 
Heyranıdil Qadınəfəndi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
SULTAN VAHİDƏDDİN
(1918-1922)
 
 
SULTAN RƏŞAD
(1909-1918)
 
 
II ƏBDÜLHƏMİD
(1876-1909)
 
 
V MURAD
(1876)
 
 
 
 
 
 
 
XƏLİFƏ ƏBDÜLMƏCİD
(1922-1924)
 
 
 

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Osmanlı Sultanı I Osmanın hakimiyyəti
  2. Osmanlı Sultanı I Orxanın hakimiyyəti
  3. Osmanlı Sultanı I Muradın hakimiyyəti
  4. Osmanlı Sultanı İldırım Bəyazidin hakimiyyəti
  5. |Osmanlı Sultanı I Mehmedin hakimiyyəti
  6. Osmanlı Sultanı II Muradın hakimiyyəti
  7. Osmanlı Sultanı II Mehmedin hakimiyyəti
  8. Osmanlı Sultanı II Mehmedin hakimiyyəti
  9. Osmanlı Sultanı II Bəyazidin hakimiyyəti
  10. Osmanlı Sultanı I Səlimin hakimiyyəti
  11. Osmanlı Sultanı Sultan Süleyman Qanuninin hakimiyyəti
  12. Osmanlı Sultanı Sultan II Səlimin hakimiyyəti
  13. Osmanlı Sultanı III Muradın hakimiyyəti
  14. Osmanlı SultanıIII Mehmedin hakimiyyəti
  15. Osmanlı Sultanı I Əhmədin hakimiyyəti
  16. Osmanlı Sultanı I Mustafanın hakimiyyəti
  17. Osmanlı Sultanı II Osmanın hakimiyyəti
  18. Osmanlı Sultanı IV Muradın hakimiyyəti
  19. Osmanlı Sultanı I İbrahimin hakimiyyəti
  20. Osmanlı Sultanı IV Mehmedin hakimiyyəti
  21. Osmanlı Sultanı II Süleymanın hakimiyyəti
  22. Osmanlı Sultanı II Əhmədin hakimiyyəti
  23. Osmanlı Sultanı II Mustafanın hakimiyyəti
  24. Osmanlı Sultanı III Əhmədin hakimiyyəti
  25. Osmanlı Sultanı I Mahmudun hakimiyyəti
  26. Osmanlı Sultanı III Osmanın hakimiyyəti
  27. Osmanlı Sultanı III Mustafanın hakimiyyəti
  28. Osmanlı Sultanı I Əbdülhəmidin hakimiyyəti
  29. Osmanlı Sultanı III Səlimin hakimiyyəti
  30. Osmanlı Sultanı IV Mustafanın hakimiyyəti
  31. Osmanlı Sultanı II Mahmud hakimiyyəti
  32. Osmanlı Sultanı I Əbdülməcidin hakimiyyəti
  33. Osmanlı Sultanı Əbdüləzizin hakimiyyəti
  34. Osmanlı Sultanı V Muradın hakimiyyəti
  35. Osmanlı Sultanı II Əbdülhəmidin hakimiyyəti
  36. Osmanlı Sultanı V Mehmedin hakimiyyəti
  37. Osmanlı Sultanı VI Mehmedin hakimiyyəti

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə