Dünyanın möcüzələri

Dünyanın möcüzələri

Herodota görə üç möcüzəRedaktə

Bəlkə də ilk belə siyahı eramızdan əvvəl V əsrdə Herodot tərəfindən tərtib edilmişdir. Yazılarında "tarixin atası" antik zamanlarda İon mədəniyyətinin mərkəzi olan Samos adasının üç möcüzəsini sadalayır. Həmən möcüzələr bunlardır[1]:

  • Evpalin tuneli (Samos akveduku) — (bir kilometr uzunluğunda su kəməri şəhəri təmiz su ilə təmin edirdi)
  • Adanın limanındakı damba — (sahilləri qorumaq üçün nəzərdə tutulmuşdur, günümüzə qədər qalmamışdır)
  • Heraion — Samos adasındakı Hera ilahəsinin məbədi

Antik dünyanın yeddi möcüzəsiRedaktə

Təqribən eramızdan əvvəl III əsrdə dünyanın yeddi möcüzəsindən ibarət klassik bir siyahı meydana gəldi:

Müasir dünyanın yeddi möcüzəsiRedaktə

2001-ci ildə qeyri-kommersiya təşkilatı New Open World Corporation tərəfindən dünyanın müasir yeddi möcüzəsini ortaya çıxarmaq üçün hazırlanmış bir layihə başladıldı. Eyni zamanda, memarlıq və təbiət möcüzələrini ayrılıqda müəyyənləşdirməyə qərar verildi. Birinci kateqoriya üzrə qaliblər 7 iyul 2007-ci ildə elan edildi[2]. İkinci kateqoriya üzrə qaliblər 2011-ci ildə elan edildi[3].

Dünyanın süni möcüzələriRedaktə

Adı Qitə Yer Təsvir
Kolizey Avropa   Roma, İtaliya
Böyük Çin səddi Asiya   Çin Xalq Respublikası
Maçu Piçu Cənubi Amerika   Peru
Petra Asiya   İordaniya
Tac Mahal Asiya   Aqra, Hindistan
İsa Məsihin heykəli Cənubi Amerika   Rio-de-Janeyro, Braziliya
Çiçen-İtsa Şimali Amerika   Yukatan yarımadası, Meksika
Giza piramidaları (fəxri namizəd) Afrika   Misir

Dünyanın təbii möcüzələriRedaktə

Adı Tipi Yeri Təsviri
Amazon çayı и Amazon cəngəllikləri Çay
Ərazi
Boliviya  Boliviya
Braziliya  Braziliya
Venesuela  Venesuela
Qayana  Qayana
Kolumbiya  Kolumbiya
Peru  Peru
Surinam  Surinam
Fransa Qvianası  Fransa Qvianası
Ekvador  Ekvador
 
Halonq buxtası Buxta (körfəz) Vyetnam  Vyetnam  
İquasu (şəlalə) Şəlalə Argentina  Argentina
Braziliya  Braziliya
 
Çejudo adası Ada Cənubi Koreya  Cənubi Koreya  
Komodo (Milli parkı) Milli Park İndoneziya  İndoneziya  
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı Karst mağarası Filippin  Filippin  
Tafelberq dağı (afrik. Tafelberg,ing. Table Mountain) Milli park Cənubi Afrika Respublikası  Cənubi Afrika Respublikası  

Dünyanın Yedi Təbii Möcüzəsi (CNN)Redaktə

1997-ci ildə CNN kompaniyası özünün təbii möcüzələr siyahısını hazırladı[4].

Adı Yerləşdiyi ərazi Təsviri
Böyük Kanyon ABŞ  ABŞ, Arizona
Böyük Sədd rifi Avstraliya  Avstraliyanın şimal-şərq sahilləri
Rio-de-Janeyro limanı Braziliya  Braziliya
Comolunqma (Everest) Nepal  Nepal,
ÇXR  ÇXR Çin
Qütb parıltısı Yerin atmosfer qatı
Parikutin (vulkan) Meksika  Meksika
Viktoriya şəlaləsi Zambiya  Zambiya,
Zimbabve  Zimbabve

BBC-dən Dünyanın 80 möcüzəsiRedaktə

2005-ci ildə BBC telekanalı, "Dünyanın 80 möcüzəsi" (ing. Around the World in 80 Treasures) ümumi başlığı altında efirə sənədli filmlər seriyası buraxdı. Seçilmiş sənət və memarlıq əsərləri sırasına Perudakı Naska xətləri, Pasxa adasındakı Moai daş heykəlləri, ABŞ-dakı Azadlıq heykəli, İndoneziyada dünyanın ən böyük Buddist kompleksi Borobudur, Çində İmperator Yasaq şəhəriTerrakota ordusu, Hindistanda Minakşi məbədi, İranda Persepolis, Liviyada Leptis-Maqna, Yunanıstanda Parfenon, Rusiyada Solovetski adaları və digər möcüzələr də daxildir.

Sualtı dünyanın möcüzələriRedaktə

CEDAM Internationala görə[5] WebUrbanistə görə[6][7]
  Palauda sualtı dünya   İsgəndəriyyənin sualtı xarabalıqları
  Braziliya sədd rifi   Kambey körfəzi, Hindistan
  Böyük Sədd rifi   Pxayao gölü, Tailand
Dərin sualtı yarğanlar   Yonaquni, Yaponiya
  Qalapaqos adaları   Havana, Kuba
  Baykal gölü İrkutsk vilayəti, Rusiya
Qırmızı dənizin şimalı Asiya

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Перевод с английского С. Г. Загорской, М. А. Калининой, Д. А. Колосовой 70 чудес зодчества Древнего мира: Как они создавались? = The Seventy Wonders of the Ancient World. The Great Monuments and How They Were Built. — M: Издательство Астрель, 2004. — 304 с. — ISBN 5-271-10388-9.
  2. Семь чудес, не считая Кремля — «Газета», 07.06.2007.
  3. Семь Чудес Природы — inPath.ru.
  4. The Seven Wonders of the Natural World — CNN.
  5. Семь подводных чудес света — Информационно-новостной портал Gazeta_lv.
  6. 7 Submerged Wonders of the World — WebUrbanist.
  7. 7 подводных чудес света — РБК

Ədəbiyyat siyahısıRedaktə

  • Ash, Russell (2000). Great Wonders of the World. Dorling Kindersley. ISBN 978-0-7513-2886-8.
  • Cox, Reg; Morris, Neil; Field, James (2000). The Seven Wonders of the Medieval World (Library). Chelsea House Publications. ISBN 0-7910-6047-0.
  • Cox, Reg; Morris, Neil (2000). The Seven Wonders of the Modern World (Library). Chelsea House Publications. ISBN 0-7910-6048-9.
  • D'Epiro, Peter; Pinkowish, Mary Desmond (1998). What Are the Seven Wonders of the World? and 100 Other Great Cultural Lists. Anchor. ISBN 0-385-49062-3.
  • Morris, Neil (2002). The Seven Wonders of the Natural World. Chrysalis Books. ISBN 1-84138-495-X.

Xarici keçidlərRedaktə