Leonid Brejnev

Leonid İliç Brejnev (19 dekabr 1906 (1 yanvar 1907)[1][2][3][…], 1 yanvar 1907[4] və ya 19 dekabr 1906[5], Kamianske, Yekaterinoslav quberniyası[d]10 noyabr 1982[1][6][2][…], Zareçye[d]) — SSRİ dövlət, siyasi, hərbi və partiya xadimi, 1964-cü ildən vəfat etdiyi 1982-ci ilədək SSRİ-də ən yüksək vəzifələri tutmuşdur. Sov.İKP MK-nın 1964—1966-cı illərdə Birinci Katibi, 1966-cı ildən 1982-ci ilədək Baş Katibi. Onun dövrü əsasən "Durğunluq" ("Zastoy") dövrü kimi səciyyələnir.

Leonid Brejnev
rus. Леонид Брежнев
Staatshoofden, portretten, Bestanddeelnr 925-6564.jpg
bayraqSov. İKP MK-nın Baş katibibayraq
8 aprel 1966 — 10 noyabr 1982
Sələfi vəzifə təsis olunub ; Brejnev 1-ci Sov.İKP baş katibidir
Xələfi Yuri Andropov
14 oktyabr 1964 — 8 aprel 1966
Sələfi Nikita Xruşşov
Xələfi Yuri Andropov
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Kamenskoe, Yekaterinoslav quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi (75 yaşında)
Vəfat yeri Moskva, SSRİ
Vəfat səbəbi ürək tutması
Dəfn yeri
Partiya
Hərbi xidmət
Qoşun növü Sovet Ordusu
Rütbəsi Sovet İttifaqı Marşalı, briqada komissarı[d], polkovnik, general-mayor, general-leytenant, ordu generalı
Döyüşlər

Təltifləri Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
"Qələbə" ordeni Gold medal with hero rank of GDR Gold medal with hero rank of GDR Gold medal with hero rank of GDR Star of People's Friendship "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Oktyabr inqilabı" ordeni "Oktyabr inqilabı" ordeni "Qırmızı bayraq" ordeni "Qırmızı bayraq" ordeni 2-ci dərəcəli Boqdan Xmelnitski ordeni 1-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni "Qırmızı Ulduz" ordeni "Döyüş xidmətlərinə görə" medalı "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı "Odessanın müdafiəsinə görə" medalı "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı "1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində Qələbənin 20 illik yubileyi" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı "Varşavanın azad edilməsinə görə" medalı "Praqanın azad edilməsinə görə" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı "Döyüş əməkdaşlığını möhkəmləndirməyə görə" medalı "Cənub qara metallurgiya müəssisələrinin bərpa edilməsinə görə" medalı "Xam torpaqlardan istifadə edilməsinə görə" medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 40 illiyi" yubiley medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 50 illiyi" yubiley medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 60 illiyi" yubiley medalı "Leninqradın 250 illik xatirəsinə" medalı "Kiyevin 1500 illik xatirəsinə" medalı Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland "Ağ şir" ordeni Grand Cross with Collar of the Order of the White Rose of Finland Medal "For Oder, Nysa and the Baltic" Medal of Victory and Freedom 1945 Gold Star Order Order of Ho Chi Minh
"Lenin" mükafatı
"Azadlıq günəşi" ordeni Order of May Star of the Republic of Indonesia Star of the Republic of Indonesia Grand Cross of the Order of the Sun of Peru‎ ÇSSR Qəhrəmanı ÇSSR Qəhrəmanı ÇSSR Qəhrəmanı Order of Klement Gottwald Order of Klement Gottwald Order of Klement Gottwald Order of Klement Gottwald Order of the Cross of Grunwald, 2nd class Order of Freedom (Yugoslavia) Grand Cross of the Order of Polonia Restituta Order of José Martí National Order of Merit Carlos Manuel de Cespedes Order of Playa Girón Jubilee Medal "30 years of the Victory in Khalkhin-Gol" "Dövlət bayrağı" ordeni "Macarıstan Xalq Respublikasının bayrağı" ordeni "Macarıstan Xalq Respublikasının bayrağı" ordeni "Suxe-Bator" ordeni "Suxe-Bator" ordeni "Suxe-Bator" ordeni "Suxe-Bator" ordeni Grand Cross with Star of the Virtuti Militari "Karl Marks" ordeni
Lenin sülh mükafatı
"Georgi Dimitrov" ordeni "Georgi Dimitrov" ordeni "Georgi Dimitrov" ordeni Hero of Labor "Karl Marks" ordeni "Karl Marks" ordeni "Monqolustan Xalq İnqilabının 50 illiyi" yubiley medalı Jubilee Medal "50 Years of the Mongolian People's Army" Star of the Socialist Republic of Romania Order of the Victory of Socialism Czechoslovak War Cross 1939–1945 Czechoslovak War Cross 1939–1945 Medal "For Bravery Before the Enemy" TCH CS voj pametni medaile BAR.svg "Silah dostluğunun möhkəmləndirilməsinə görə" medalı Order of the Yugoslavian Great Star
Badge 50 years in the CPSU.png
İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

(19.12.1906 digər məlumatlara görə, 19.12.1907 — 10.11.1982 — SSRİ dövlət, siyasi, hərbi və partiya xadimi, 1964-cü ildən vəfat etdiyi 1982-ci ilədək SSRİ-də ən yüksək vəzifələri tutmuşdur. Sov.İKP MK-nın 1964—1966-cı illərdə Birinci Katibi, 1966-cı ildən 1982-ci ilədək Baş Katibi. 1960196419771982-ci illərdə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Sədri. Sovet İttifaqı Marşalı (1976) və dörd dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (196660 illik yubileyinə görə, 1976, 1978, 1981). "Xalqlar arasında sülhü möhkəmləndirməyə görə" Beynəlxalq Lenin Mükafatı (1973) və Ədəbiyyat üzrə Lenin mükafatının laureatı (1979). Onun adı ilə "Kiçik torpaq", "Dirçəliş" və "Xam torpaq" kitabları çap edilmişdir.

Brejnev dövrünün dünyamiqyaslı əhəmiyyətli hadisələriRedaktə

"Dunay" əməliyyatıRedaktə

1968-ci il 21 Avqustda keçmiş Çexslovakiyaya beş Varşava İttifaqı ölkələrinin (SSRİ, Bolqarıstan, Macarıstan, ADR və Polşa) ordusu daxil oldu. Orduların 36 saat ölkə ərazisində olması Çexoslovakiyada olan sosializmdən "kənaraçıxmaları" aradan qaldıra bildi və "həqiqi" sosializmə qayıdıldı.

BoşalmaRedaktə

60-cı illərdə beynəlxalq münasibətlər kökündən dəyişmişdi. Hər iki supergüc ABŞ və SSRİ öz hərbi balanslarında bərabərlik yaratdıqdan sonra, daha çox strateji silahların azaldılması və silahlanma yarışını səngitmək istəyirdilər. Buna əsasən bir neçə müqavilə də imzalanmışdır. Boşalmanın ən yüksək həddi 1973-cü ildə açılmış olan Avropada təhlükəsizlik və əməkdaşlıq haqqında müşavirə oldu. Müşavirənin nəticəsi kimi 1975-ci ildə Helsinki də yekun akt imzalandı. Bu akta əsasən Avropada sərhədlərin dəyişdirilməməsi, ölkələrin suverenliyi və ərazi bütövlükləri, ölkələrin bir-birinə hörmətlə yanaşması, gücdən və hədədən istifadə etməmək haqqında ümumi razılıq alındı. Boşalmanın nəticəsi kimi hətta SSRİ-yə Pepsi-kola ixracı başlandı və onun ərazisində yeni zavodun tikintisi layihələşdirildi.

İkinci Vyetnam, amma SSRİ üçünRedaktə

"Boşalma" SSRİ-nin 1979-cu il 26 Avqustunda Əfqanıstana öz qoşunlarını daxil etməsi ilə qurtardı. Əfqanıstanda hakimiyyət çevrilişi oldu- Barbak Karmal hakimiyyətə gəldi. Əfqanıstanda olan vəziyyət ABŞ prezidenti Cimmi Karterin milli təhlükəsizlik üzrə köməkçisi, dünya miqyaslı analitik Zbiqnev Bjezinski prezidentə belə deyir: "Bizdə tarixi şans yaranıb ki, Sovet İttifaqına öz Vyetnamını verək". Sonrakı müddətdə Əfqanıstan "Soyuq müharibə"-nin əsas mərkəzinə çevrilmişdir. Rəsmi məlumatlara görə Sovetlər İttifaqı 15 minə yaxın əsgər itirmişdir (qeyri-rəsmi 40 min). Əfqanıstan tərəfi isə 1 mln-a yaxın şəhid vermişdir (o zaman ölkə əhalisinin sayı 13 mln.)

Olimpiada-1980Redaktə

1980-cı il 19 iyuldan – 3 avqustadək Moskvada XXII yay olimpiadası keçirildi. ABŞ və bir neçə başqa ölkələr SSRİ-nin Əfqanıstana hücumu ilə əlaqədar boykot elan etdilər. Buna baxmayaraq olimpiada baş tutdu.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 Leonid Brezhnev // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 Leonid Breschnew // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
  3. Leonid Breschnew // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
  4. https://www.ceskatelevize.cz/ivysilani/10095687448-historicky-magazin/206452801280045.
  5. The Fine Art Archive. 2003.
  6. Leonid Iljitsch Breschnew // filmportal.de. 2005.


 
Sovet İttifaqı Marşalları
Kliment VoroşilovMixail TuxaçevskiAleksandr YeqorovSemyon BudyonnıVasili BlyuxerSemyon TimoşenkoQriqori KulikBoris ŞapoşnikovGeorgi JukovAleksandr Vasilevskiİosif Stalinİvan KonyevLeonid QovorovKonstantin RokossovskiRodion MalinovskiFyodor TolbuxinKirill MeretskovLavrenti BeriyaVasili SokolovskiNikolay BulqaninHovannes BaqramyanSergey BiryuzovAndrey QreçkoAndrey YeryomenkoKirill MoskalenkoVasili ÇuykovMatvey ZaxarovFilipp QolikovNikolay Krılovİvan YakubovskiPavel BatitskiPyotr KoşevoyLeonid BrejnevDmitri UstinovViktor KulikovNikolay OqarkovSergey SokolovSergey AxromeyevSemyon KurkotkinVasili PetrovDmitri Yazov