Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası

Azərbaycanda müxalif siyasi partiya
(Azərbaycan Xalq Cəbhəsi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP)— 1989-cu il iyulun 16-da Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi üçün Əbülfəz Elçibəy və 14 nəfər tərəfindən gizli iclasda Azərbaycan Xalq Cəbhəsi adı altında təsis edilən, 1996-ci il sentyabrın 1-də Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası adı altında rəsmi qeydiyyata alınan siyasi partiya.

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası
AHC logo.jpg
Qurucu Əbülfəz Elçibəy
Sədri Əli Kərimli
Sədr müavinləri Gözəl Bayramlı
Quruluş tarixi 16 iyul 1989
Bölünmə

AXP(1995)
MDHP (2003)
BAXCP (2005)
ADİSP (2005)
Azadlıq Partiyası (2005)
Can Azərbaycan Naminə Partiyası (2005)
KXCP (2006)
Aydınlar Partiyası (2009)

AXCP EQTK (2015) [1]
Baş qərargah Tələt Şıxəliyev 8
İdeologiya Konservatizm
Liberalizm
Üzv sayı 30 minə yaxın (2015)[2]
Rəngləri          Boz-ağ
Saytı axcp.az
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HaqqındaRedaktə

1989-1990, 1990-1992 və 1992-1993-cü illərdə bir neçə ziddiyyətli mərhələdən keçən (xalq hərəkatının genişlənməsi, siyasi uğurlar və parçalanmalar, 20 yanvar faciəsi və dirçəliş, siyasi hakimiyyət və devrilmə) AXC sonrakı illərdə də siyasi sistemdə aparıcı mövqelərdə olub.

AXC-nin varisi 1995-ci ildə yaradılmış, hazırda Əli Kərimlinin sədr olduğu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasıdır.

Adında Xalq Cəbhəsi olan daha iki partiya var – Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası (sədri Mirmahmud Mirəlioğlu) və Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (sədri Qüdrət Həsənquliyev).

TarixiRedaktə

1989-cu il iyulun 16-da Bakı şəhərində baş tutan gizli iclasda 15 nəfər tərəfindən Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi üçün Azərbaycan Xalq Cəbhəsi quruldu. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Əbülfəz Elçibəy, Pənah Hüseynov,Hikmət Hacızadə,Tofiq Qasımov, İsa Qəmbər ,Zərdüşt Əlizadə,Leyla Yunus, Etibar Məmmədov, Rəhim Qazıyev, Nəcəf Nəcəfov, Yusif Səmədoğlu, Sabit Bağırov, Sülhəddin Əkbər, Ələkrəm HümbətovNemət Pənahlı tərəfindən qurulub.

AXCP-nin parçalanmasıRedaktə

İslahatçılar və Klassiklər

2000-ci ildə Əbülfəz Elçibəyin ölümündən sonra AXCP 2 qola bölünür: konservativ (Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası) və reformist-proqressiv (Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası). 2000-ci ildən etibarən Əli Kərimli Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədridir.

Etimad Qurultayı Təşkilat Komitəsi

19 avqust 2015-ci ildə Əli Kərimlidən narazı qüvvələr AXCP-də sabiq müavin olan Razi Nurullayev və tərəfdarları AXCP Etimad Qurultayı Təşkilat Komitəsi (AXCP EQTK) yaratdıqlarını bəyan ediblər.[3]27 sentyabr 2015-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) qurultayında Əli Kərimlinin növbəti dəfə sədr seçilməsindən[4][5] sonra AXCP EQTK bu qurultayı və seçkiləri tanımayıb[6], 17 oktyabr 2015-ci ildə qurultay keçirib və Razi Nurullayevi AXCP sədri seçib.[7][8]

BirləşməRedaktə

2010-cu ildə AXCPMüsavat birləşmək qərarı almışdı. Lakin daha sonra bu birləşmə gerçəkləşmədi. [9]

Seçkilərdə İştirakıRedaktə

Parlament SeçkiləriRedaktə

1995, 2000, 2005, 20102015-ci illərdə baş tutan Parlament seçimlərində mübarizə aparan Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası, 125 üzvdən ibarət olan Milli Məclisdə, 1995-ci ildə 4 nəfərlə, 2000-ci ildə isə 7 nəfərlə təmsil olunub.

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası 2005-ci il noyabrın 6-da baş tutan Milli Məclisə III çağırış seçimləri üçün "Azadlıq" İttifaqının həmtəsisçilərindən biri oldu. "Azadlıq" İttifaqına Müsavat Partiyası, Azərbaycan Liberal Partiyası, Azərbaycan Milli İstiqlal PartiyasıAzərbaycan Demokrat Partiyası daxil oldu. Avropa Şurası Parlament Assambleyasının rəyinə əsasən seçimlərdə "Azadlıq" İttifaqı qalib gəldi. MSK-nın açıqladığı rəsmi nəticələrə əsasən isə Milli Məclisdə YAP 60 nəfərlə, "Azadlıq" İttifaqı isə 6 nəfərlə təmsil olunmaq hüququ qazandı. Əli Kərimli isə "Azadlıq" İttifaqının 58 üzvünün Milli Məclisdə təmsil olunmaq hüququ qazandığını iddia edirdi.

İl Sədr Nəticələri Mövqe
Yer
1990
Əbülfəz Elçibəy
45 / 360
Müxalifət
1995
Əbülfəz Elçibəy
4 / 125
Müxalifət
2000
Əli Kərimli
7 / 125
Müxalifət
2005
Əli Kərimli
0 / 125
Məğlub
2010
Əli Kərimli
0 / 125
Məğlub
2015
Əli Kərimli
0 / 125
Boykot
2020
Əli Kərimli
0 / 125
Boykot

Prezident SeçkiləriRedaktə

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri Əbülfəz Elçibəy 1992-ci ildə baş tutan Prezident seçimlərində qalib gəlib və 1992-1993-cü illərdə Azərbaycan Prezidenti olub.

İl Namizəd Nəticələri Nəticə
Səs % Yer
1992
 

Əbülfəz Elçibəy
1 830 448
60.90 %
1.
Seçildi
1993
Boykot
1998
Boykot
2003
 

Etibar Məmmədov
70,638
2.9 %
4.
Məğlub
2008
Boykot
2013
 

Cəmil Həsənli
204 642
5.53 %
2.
Məğlub
2018
Boykot

RəhbərlikRedaktə


  Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının Rəhbərliyi

 
 
Əli Kərimli
Gözəl Bayramlı
Seymur Həzi
Sədr
Sədr müavini
Sədr müavini

SədrləriRedaktə

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası sədri 1989-2000-ci illərdə Əbülfəz Elçibəy olub. 2000-ci ildən isə AXCP-nin sədri Əli Kərimlidir.

Sıra Rəhbər Müddət
Başlama Bitmə
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədrləri
1.
 

Əbülfəz Qədirqulu oğlu Elçibəy
16 İyul 1989
22 Avqust 2000
2.
 

Əli Əmirhüseyn oğlu Kərimli
22 Avqust 2000
hal-hazırda

TəşkilatlarRedaktə

AXCP Qadınlar Şurası

2002-ci il yanvarın 12-dən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının Qadınlar Şurası mövcuddur. AXCP Qadınlar Şurasının sədri Solmaz Hüseynovadır.

AXCP Gənclər Komitəsi

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının Gənclər Komitəsi mövcuddur. AXCP Gənclər Komitəsinin sədri Emil Səlimovdur.

RəmzləriRedaktə

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının rəsmi logosunun təsviri belədir[10]:

Logosu

  • Ağ bayrağın ortasında qara rəngdə AHC sözü yazılıb.
  • AHC (Azərbaycan Halq Cəbhəsi).
  • C hərfinin daxilində isə Azərbaycan bayrağı var.

QərargahıRedaktə

AXCP 2006-cı ilə qədər Bakı şəhəri, Xaqani küçəsi 33 ünvanında yerləşən binada fəaliyyət göstərib. 2006-cı ilin noyabrında binanın dövlət tərəfindən Hesablama Palatasının balansına verilməsi nəticəsində 23 noyabr 2006-cı ildən partiya qərargahsız qalıb. Bunun qanunsuz olduğunu iddia edən partiya məsələ ilə əlaqədar məhkəməyə müraciət edib. Dövlət tərəfindən partiyaya Keşlə qəsəbəsində qərargah təklif olunsa da partiya tərəfindən bundan imtina edilib. Partiyanın qərargahsız fəaliyyət göstərdiyi dönəmdə toplantılar digər siyasi partiyaların qərargahlarında keçirilib.[11] 2013-cü ildə Nərimanov rayonu, Tələt Şıxaliyev küçəsi 8 ünvanındakı ikimərtəbəli bina icarəyə götürülərək, partiyanın qərargahına çevrilib.[12][13] 3 mart 2014-cü ildə partiyanın qərargahı yerləşən binada partlayış baş verib. Bu səbəb əsas gətirilərək 5 mart 2014-cü ildə qərargah dövlət tərəfindən sökülüb.[14]

2016-cı ilin oktyabr ayının 11-də "Şərq" bazarının arxasında, Tələt Şıxəliyev 8 ünvanında yerləşən mənzil icarəyə götürülüb.

AXC bazasında yaradılan siyasi təşkilatlarRedaktə

Azərbaycanda bir çox tanınan siyasi vaxtilə AXC-nin bazasında yaradılıblar.

Siyahı

  1. Müsavat Partiyası(Partiyalaşmadan öncə)
  2. Müasir Müsavat Partiyası
  3. Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası(P.ö.)
  4. Ana Vətən Partiyası (P.ö.)
  5. Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyası
  6. Vəhdət Partiyası(P.ö.)
  7. Sosial Demokrat Partiyası(P.ö.)
  8. Aydınlar Partiyası
  9. Böyük Quruluş Partiyası
  10. Ədalət Partiyası
  11. Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası(P.ö.)
  12. Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası
  13. Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası
  14. Azadlıq Partiyası
  15. Azərbaycan Xalq Partiyası
  16. Demokratik İslahatlar Partiyası
  17. Milli Demokrat Partiyası (Azərbaycan)(P.ö.)
  18. Azərbaycan İslam Partiyası(P.ö.)
  19. Milli Dövlətçilik Partiyası

İstinadlarRedaktə

  1. Razi Nurullayev
  2. https://qafqazinfo.az/news/detail/siyasi-partiyalarin-nece-uzvu-var-sorgu-126014
  3. "AXCP EQTK" (azərb.). axcp.biz. 2017-08-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-01.
  4. "Əli Kərimli AXCP-nin qurultayında yenidən sədr seçilib" (azərb.). Sputnik. 2015-09-27. 2017-08-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-01.
  5. Cavanşir Abbaslı (2015-09-28). "Əli Kərimli yenidən AXCP sədri seçildi" (azərb.). musavat.com. 2017-08-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-01.
  6. Elçin Mehdiyev (2015-09-28). "Razi Nurullayev: Əli Kərimli növbəti siyasi şouya əl atdı" (azərb.). trend.az. 2017-08-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-01.
  7. Röya Rəfiyeva (2015-10-18). "Razi Nurullayev qurultay keçirdi və sədr oldu- FOTOLAR" (azərb.). musavat.com. 2017-08-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-08-01.
  8. Razi Nurullayev (2015-10-27). "AXCP Etimad Qurultayı 18 Oktyabr 2015-ci il - Yeni siyasi tarix" (azərb.). YouTube/Razi Nurullayev. İstifadə tarixi: 2017-08-01.
  9. https://lent.az/news/44984/amp
  10. Elnur Məmmədli (2009-12-05). "Partiyaların simvolları – ARAŞDIRMA"(azərb.)). lent.az. 2009-12-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-13.
  11. Elnur Məmmədli (2010-02-04). "Partiyalarımız hara sığınır? – ARAŞDIRMA"(azərb.)). lent.az. 2010-02-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-04-20.
  12. Natiq Ədilov (2013-11-10). "AXCP: 7 illik həsrətə son!"(azərb.)). azadliq.info. 2016-03-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-13.
  13. "AXCP yeni qərargaha köçüb"(azərb.)). azadliq.org. 2013-10-12. 2016-04-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-04-20.
  14. Ramin DEKO (2014-03-05). "AXCP-nin partladılmış qərargahını uçurtdular FOTO/VİDEO"(azərb.)). azadliq.info. 2019-12-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-12-13.

Xarici keçidlərRedaktə