Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

Norveç Nobel İnstitutu Norveç Nobel Komitəsinə Nobel Sülh Mükafatını alanların seçilməsində və illik mükafatın Osloda təşkilində kömək edir.

Sülh üzrə Nobel mükafatı hər il Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən "millətlər arasındakı qardaşlıq, daimi orduların ləğvi və ya azaldılması və sülh qurultaylarının keçirilməsi və təşviqi üçün ən çox və ya ən yaxşı işlər görmüş şəxsə" təqdim edilir.[1] Nobelin vəsiyyətinə əsasən, mükafat Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən idarə olunur və Norveç Parlamenti tərəfindən seçilmiş beş nəfərdən ibarət komitə tərəfindən verilir.[2]

Hər laureatbir bir medal, bir diplom və illər ərzində dəyişən miqdarda pul mükafatı alır.[3] Bu mükafat kimya, fizika, ədəbiyyat, sülhfiziologiya və ya tibb sahələrində insanlığa əlamətdar töhfələr verənlərə təqdim edilən Alfred Nobelin 1895-ci ildəki vəsiyyəti əsasında təsis edilmiş beş Nobel mükafatından biridir.[4]

Ümumi baxışRedaktə

Sülh Mükafatı hər il Osloda, Norveç Kralının iştirakı ilə, 10 dekabrda Nobelin ölümünün ildönümündə təqdim olunur və Stokholmda təqdim edilməyən yeganə Nobel mükafatıdır.[5] Digər mükafatlardan fərqli olaraq Sülh Mükafatı ara-sıra bir şəxsdən çox bir təşkilata verilir (məsələn, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi üçqat laureat).

Nobel Sülh Mükafatı ilk dəfə 1901-ci ildə Frederik PassiAnri Dünana verildi, onların bölüşdükləri mükafat pulu 150.782 İsveç kronu təşkil edirdi (bu məbləğ 2008-ci ildə 7.731.004 krona bərabər idi). Ən sonuncu laureat 2019-cu ildə isə Abiy Əhməd Əli idi.

  • 1962-ci ildə Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı olan Laynus Polinq iki dəfə şəriksiz şəkildə Nobel mükafatına layiq görülən yeganə şəxsdir; 1954-cü ildə Kimya üzrə Nobel mükafatını aldı.[6]
  • 2014-cü ildə 17 yaşında Sülh üzrə Nobel mükafatına layiq görülən Məlalə Yusəfzay ən gənc laureatdır.[6]
  • Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı olan ilk qadın Bertha von Zuttner idi (1905). 106 Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatından 17-si qadındır.[6]
  • Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi humanitar fəaliyyətinə görə üç dəfə mükafata layiq görülərək ən çox Sülh üzrə Nobel mükafatlarını alan laureat olmuşdur.[6]
  • Üç Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı mükafatlandırıldıqları vaxt həbsdə idilər: Karl von Ossiyetski, Aun San Su ÇjiLyu Syaobo.[6]

MübahisəRedaktə

Bu mükafat Nobel mükafatlarının ən mübahisəli hesab olunur; bir neçə seçimin tənqid edilməsi[7][8] və 19 dəfə mükaftın verilməməsinə görə.

  • Beş dəfə namizəd olmasına baxmayaraq, Mahatma Qandi heç vaxt bu mükafatı qazanmadı. 1948-ci ildə öldürülməsindən sonra komitə ölümündən sonra ona mükafatın təltif edilməsini düşündü, lakin buna qarşı qərar verdi və və bunun əvəzinə həmin il "uyğun yaşayan namizədin olmaması" izahatı ilə mükafat heç kimə verilmədi.[9]
  • 1961-ci ildə namizədliyini irəli sürdükdən sonra laureat elan olunmasından bir neçə ay əvvəl vəfat edən Daq Hammarşeld ölümündən sonra laureat olan yeganə şəxs oldu.[10]
  • 1973-cü ildə Le Dık Tho Nobel sülh mükafatından imtina edib. İmtinaya səbəb kimi isə Vyetnamda hələ də əsl sülhün əldə olunmadığını əsas gətirib.[6]

LaureatlarRedaktə

2018-ci ildə Sülh üzrə Nobel mükafatı 106 şəxs və 24 təşkilata verildi. On yeddi qadın Sülh üzrə Nobel mükafatını (digər mükafatlardan daha çox).[11] Yalnız iki alıcı bu sahə üzrə birdən çox mükafatlar qazandı: Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi üç dəfə (1917, 1944 və 1963) və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı iki dəfə (1954 və 1981). 19 il Sülh üzrə Nobel mükafatı verilmədi. Le Dık Tho 1973-cü ildə mükafatdan imtina edən yeganə şəxs idi.[12] O, Henry Kissinger ilə 1973-cü il bu mükafata layiq görüldü, ancaq bu cür "burjua sentimentalizmlərinin" onun üçün olmadığını və Paris Sülh Sazişlərinə tam əməl olunmadığını əsas gətirərək mükafatdan imtina etdi.

İl Laureat Ölkə Əsaslanma
1901   Anri Dünan İsveçrə  İsveçrə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin təsis edilməsindəki roluna görə[10][13]
  Frederik Passi Fransa  Fransa "Parlamentlərarası Birliyin əsas qurucularından biri və eyni zamanda ilk Ümumdünya Sülh Konqresinin əsas təşkilatçısı olduğuna görə"[10][13]
1902   Eli Dükommen İsveçrə  İsveçrə "Beynəlxalq Sülh Bürosunun ilk fəxri katibi vəzifəsinə görə"[10][14]
  Albert Qoba "Parlamentlərarası Birliyin ilk baş katibi vəzifəsinə görə"[10][14]
1903   Uilyam Krimer Böyük Britaniya  Böyük Britaniya "Parlamentlərarası Birliyin 'ilk atası' olaraq roluna görə"[10][15]
1904   Beynəlxalq Hüquq İnstitutu Belçika  Belçika "Qeyri-rəsmi bir qurum olaraq beynəlxalq hüquq elminin ümumi prinsiplərini formalaşdırma səylərinə görə"[10][16]
1905   Berta fon Zutner Avstriya  Avstriya "Silahlarınızı aşağı salın!" əsərinə və mükafatın yaranmasına töhfə verdiyi töhfələrinə görə[10][17]
1906   Teodor Ruzvelt ABŞ  ABŞ "Rus-Yapon müharibəsini sona çatdırmaq üçün müvəffəqiyyətli vasitəçiliyi və Haaqa məhkəməsinə ilk işini təqdim edərək arbitraj maraqlarına görə"[10][18]
1907   Ernesto Teodoro Moneta İtaliya  İtaliya "İtaliya sülh hərəkatının əsas lideri kimi fəaliyyətinə görə"[10][19]
  Lui Reno Fransa  Fransa "Aparıcı Fransız beynəlxalq hüquqşünası olaraq və Haaqa Daimi Arbitraj Məhkəməsinin üzvü kimi fəaliyyətinə görə"[10][19]
1908   Klas Arnoldson İsveç  İsveç "İsveç Sülh və Arbitraj Liqasının qurucusu olaraq fəaliyyətinə görə"[10][20]
  Fredrik Bayer Danimarka  Danimarka "Regional əməkdaşlığın bərkidilməsi üçün Skandinaviya parlamentlərarası ittifaqının yaradılmasına görə"[10][20]
1909   Ogüst Beyernar Belçika  Belçika "İki Haaqa konfransındaki nümayəndəliyinə və Parlamentlərarası Birliyin aparıcı lideri olduğuna görə"[10][21]
  Pol D'Esturnel de Konstan Fransa  Fransa "Fransa və qonşu ölkələr arasında arbitraj haqqında müqavilələrə görə"[10][21]
1910   Beynəlxalq Sülh Bürosu İsveçrə  İsveçrə "Müxtəlif ölkələrin sülh cəmiyyətləri arasında əlaqə rolunu oynadığına görə"[22][23]
1911   Tobias Asser Niderland  Niderland "Arbitraj Məhkəməsinin üzvü olması və Beynəlxalq Şəxsi Hüquq Konfransı təşəbbüskarı olduğuna görə"[10][24]
  Alfred German Frid Avstriya  Avstriya "Alman Sülh Cəmiyyətinin qurucusu olaraq fəaliyyətlərinə görə"[10][24]
1912   Eliu Rut ABŞ  ABŞ "Beynəlxalq arbitraja güclü marağına və dünya məhkəməsi planına görə"[10][25]
1913   Anri Lafonten Belçika  Belçika "Beynəlxalq Sülh Bürosunun rəhbəri olaraq fəaliyyətlərinə görə"[10][26]
1914 I Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi.
1915
1916
1917   Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi İsveçrə  İsveçrə "Birinci Dünya Müharibəsinin tərəflərdəki çox sayda hərbi əsirlərin hüquqlarını, o cümlədən ailələri ilə əlaqə qurma hüquqlarını qorumaq üçün böyük bir vəzifəni yerinə yetirdiyinə görə"[10][27]
1918 I Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi.
1919   Vudro Vilson ABŞ  ABŞ "Millətlər İttifaqıın yaradılmasındaki həlledici roluna görə"[10][28]
1920   Leon Burjua Fransa  Fransa "1899 və 1907-ci ildəki Haaqa konfranslarında iştirakına və digər fəaliyyətlərinə görə"[10][29]
1921   Hjalmar Branting İsveç  İsveç "Millətlər Liqasındakı fəaliyyətinə görə"[10][30]
  Kristina Lous Lange Norveç  Norveç "Norveç Nobel Komitəsinin birinci katibi" və "Parlamentlərarası Birliyin baş katibi" olaraq fəaliyyətlərinə görə"[10][30]
1922   Frityof Nansen "Rusiyada qıtlığa qarşı mübarizə aparan milyonlarla insana kömək etdiyinə"və "Kiçik Asiya və Trakyada qaçqınlar üçün həyata keçirdiyi fəaliyətlərinə görə"[31][32]
1923 Mükafat verilmədi
1924
1925   Cozef Ostin Çemberlen Böyük Britaniya  Böyük Britaniya "Lokarno sazişləri üzrə fəaliyyətlərinə görə"[10][33]
  Çarlz Daues ABŞ  ABŞ "Adını daşıyan plana verdiyi töhfələrə görə"[10][33]
1926   Aristid Braynd Fransa  Fransa "Lokarno sazişləri ilə əlaqəli işlərinə görə"[10][34]
  Qustav Ştrezeman Almaniya  Almaniya
1927   Ferdinand Büisson Fransa  Fransa "Fransız-Alman populyar barışığına verdiyi töhfələrə görə"[10][35]
  Lüdviq Kvidde Almaniya  Almaniya
1928 Mükafat verilmədi
1929   Frenk Kelloq ABŞ  ABŞ "Brian-Kelloq paktının danışıq tərəfdaşı"[10][36]
1930   Natan Söderblom İsveç  İsveç "Kilsələri yalnız ekumenikal birlik üçün deyil, həm də dünya sülhü üçün işə cəlb etmə təşəbbüslərinə görə"[10][37]
1931   Ceyn Addams ABŞ  ABŞ "Sosial islahat işlərinə və Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqasına rəhbərliyinə görə"[10][38]
  Nikolas Batler "Brian-Kelloq paktını tanıtmasına" və "Amerika sülh hərəkatının daha quruluş yönümlü hissəsinin lideri kimi fəaliyyətinə görə"[10][38]
1932 Mükafat verilmədi
1933   Ralf Encell Böyük Britaniya  Böyük Britaniya "Böyük illüziyanın müəllifi və Millətlər İttifaqının tərəfdarı və eyni zamanda bütövlükdə sülh üçün nüfuzlu bir publisist və pedaqoq olduğuna görə"[39]
1934   Artur Henderson "Millətlər İttifaqı ilə əlaqəli fəaliyyətlərinə, xüsusilə də tərksilah təşəbbüslərinə görə"[10][40][41]
1935   Karl fon Oseski Almaniya  Almaniya "Almaniyanın yenidən silahlanmasına qarşı apardığı mübarizəyə görə"[10][42]
1936   Karlos Saavedra Lamas Argentina  Argentina "Paraqvay və Boliviya arasındakı Cako müharibəsinə son qoymasında vasitəçiliyinə görə"[10][43]
1937   Robert Sesil Böyük Britaniya  Böyük Britaniya Millətlər İttifaqı ilə əlaqəli fəaliyyətlərinə görə[10][44]
1938   Beynəlxalq Nansen Təşkilatı Millətlər İttifaqı Qaçqınlara kömək fəaliyyətlərinə görə[45]
1939 II Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi.
1940
1941
1942
1943
1944   Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi İsveçrə  İsveçrə "Müharibə illərində bəşəriyyət naminə gördüyü böyük işə görə"[46][47]
1945   Kordell Hall ABŞ  ABŞ "Ev təcridçiliyinə qarşı apardığı mübarizəyə, Amerika qitələrində sülh bloku yaratma səylərinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı üçün gördüyü işlərə görə"[48]
1946   Emili Qrin Bolç "Əvvəllər Tarix və Sosiologiya professoru; Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqası fəxri Beynəlxalq prezidenti"[49]
  Con Mott "Beynəlxalq Missionerlər Şurasının sədri; Ümumdünya Gənc Kişilər Xristian Dərnəkləri Birliyinin prezidenti"[49]
1947  

Cəmiyyət xidmətində Dostlar Şurası və Cəmiyyət xidmətində Amerika Dostlar Komitəsi[50][51]

"Başqalarına şəfqət və onlara kömək etmək istəyi"[50]
1948 "Uyğun yaşayan namizədin olmaması" səbəbindən mükafat verilmədi."[9]
1949   Con Boyd Orr Böyük Britaniya  Böyük Britaniya "Həkim; Alimentar Politoloq; Görkəmli təşkilatçı və Ümumi Qida və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının direktoru; Milli Sülh Şurası və Dünya Sülh Təşkilatları Birliyinin prezidenti."[52]
1950   Ralf Banç ABŞ  ABŞ "Harvard universitetinin professoru; 1948-ci ildə Fələsdində aradüəldən idi."[53]
1951   Leon Juo Fransa  Fransa "Avropa Şurası Beynəlxalq Komitəsinin prezidenti, Beynəlxalq Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının vitse-prezidenti, BƏT Şurasının üzvü, BMT nümayəndəsi"[54]
1952   Albert Şveytser Fransa  Fransa "Həyata hörmət üçün... Fərdlər, millətlər və irqlər arasında davamlı bir sülhün təməllərini təbliğinə görə"[55]
1953   Corc Marşall ABŞ  ABŞ "Amerika Qırmızı Xaç Komitəsinin baş prezidenti; Keçmiş dövlət katibi və müdafiə naziri; BMT nümayəndəsi; Marşal Planının yaradıcısı."[56]
1954 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı BMT  BMT "1951-ci ildə BMT tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı"[57]
1955 Mükafat verilmədi
1956
1957   Lester Pirson Kanada  Kanada "Kanadanın xarici işlər üzrə keçmiş dövlət katibi; Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının 7-ci sessiyasının keçmiş prezidenti";[58] "Süveyş böhranının sona çatmasınadaki roluna və Yaxın Şərq məsələsini Birləşmiş Millətlər Təşkilatı vasitəsi ilə həll etmə təşəbbüsünə görə."[10]
1958   Jorj Pir Belçika  Belçika "Dominik Təriqətində ata; Qaçqınlar üçün yardım təşkilatının rəhbəri"[59]
1959   Filip Noel-Beyker Böyük Britaniya  Böyük Britaniya "Parlament üzvü; beynəlxalq sülh və əməkdaşlıq üçün ömürlük əzmkar fəal"[60]
1960   Albert Lutuli Cənubi Afrika Respublikası  Cənubi Afrika Respublikası "Afrika milli konqresinin prezidenti,"[61] "Cənubi Afrikada aparteidlə mübarizədə ən ön cəbhədə idi."[10]
1961   Daq Hammarşeld İsveç  İsveç "BMT baş katibi,"[62] təşkilatı gücləndirdiyinə görə "mükafatlandırıldı."[10]
1962   Laynus Polinq ABŞ  ABŞ "üvə silahı sınaqlarına qarşı həyata keçirdiyi kampaniyaya görə"[63]
1963   Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi İsveçrə  İsveçrə BQXK-nın 100 illik mövcudluğunda insan hüquqlarının qorunmasında göstərdikləri fəaliyyətlərə görə.[64]
  Qırmızı Xaç Cəmiyyətləri Liqası
1964   Martin Lüter Kinq ABŞ  ABŞ Qaradərililərin bərabərliyi uğrundakı fəaliyyətlərinə görə.[65]
1965   BMT Uşaq Fondu BMT  BMT "BMT tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı; Millətlər və dünya arasındakı qardaşlığ"ın möhkəmlənməsində fəal roluna görə" [66]
1966 Mükafat verilmədi
1967
1968   Rene Kassen Fransa  Fransa "Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin sədri"[67]
1969   Beynəlxalq Əmək Təşkilatı BMT  BMT "Sülh infrastrukturu" yaratmaq və millətlərarası qardaşlığın gücləndirməsindəki fəalıqlarına görə.[68]
1970   Norman Borlouq ABŞ  ABŞ "Beynəlxalq Qarğıdalı və Buğda Təkmilləşdirmə Mərkəzinin üzvü;"[69] "xüsusilə Asiya və Latın Amerikasında qida istehsalına təsir göstərən "yaşıl inqilab"a verdiyi töhfələrə görə."[10]
1971   Uilli Brandt Qərbi Almaniya  Qərbi Almaniya "Almaniya Federativ Respublikasının kansleri; Şərqlə Qərb arasındakı gərginliyin azalmasına yol açan konkret təşəbbüslərin tanınması üçün."[70]
1972 Mükafat verilmədi
1973   Henri Kissincer ABŞ  ABŞ "Vyetnam müharibəsində atəşkəs əldə olunması və Amerika qüvvələrinin çıxarılması məqsədi güdən 1973-cü il Paris sazişinə görə"[10][71]
  Le Dık Tho Vyetnam  Vyetnam
1974   Şon Makbrayd İrlandiya  İrlandiya "Beynəlxalq Sülh Bürosunun prezidenti; Namibiya Komissiyasının sədri."[72] "İnsan hüquqlarının vəziyyətinin monitorinqinin beynəlxalq mexanizmlərinin yaradılmasına görə."[10]
  Eysaku Sato Yaponiya  Yaponiya "Yaponiyanın Baş naziri,"[72] "Yaponiya üçün nüvə seçimindən imtina etdiyinə və regional barışıq üçün səylərinə görə"[10]
1975   Andrey Saxarov SSRİ  SSRİ "İnsan hüquqları, tərksilah və bütün millətlər arasında əməkdaşlıq uğrunda mübarizəsinə görə"[73]
1976   Betti Uilyams Böyük Britaniya  Böyük Britaniya "Şimali İrlandiya Sülh Hərəkatının (sonradan Sülh İnsanları Birliyi adlandırıldı) qurucusu"[74]
  Meyrid Korriqan
1977   Beynəlxalq Əfv "Vicdan məhbuslarının insan hüquqlarını qoruduqlarına görə"[10][75]
1978   Ənvər Sadat Misir  Misir "Kemp-Devid müqaviləsinə görə"[76]
  Menaxem Begin İsrail  İsrail
Polşa  Polşa
1979   Tereza Ana Hindistan  Hindistan "Xeyriyyəçilik Missionerlərinin Qurucusu"
"Əzab çəkən insanlığa kömək etməkdəki fəaliyyətlərinin tanınması üçün"[77]
1980   Adolfo Perez Eskivel Argentina  Argentina "İnsan hüquqları lideri;"[78] "ölkəsini (Argentina) idarə edən hərbi xunta ilə mübarizə aparmaq üçün zorakı olmayan insan hüquqları təşkilatları təsis etdi."[10]
1981 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı BMT  BMT "1951-ci ildə ABŞ tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı."[79]
1982   Alva Myurdal İsveç  İsveç "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının tərksilah danışıqlarında göstərdikləri möhtəşəm faəliyyətlərinə görə, hər ikisi də mühüm rol oynamış və beynəlxalq səviyyədə tanınmışdır"[80][81]
  Alfonso Qarsiya Robles Meksika  Meksika
1983   Lex Valensa Polşa  Polşa "Solidarnostun qurucusu; insan hüquqları uğrunda təşviqatçı"[82]
1984   Desmond Tutu Cənubi Afrika Respublikası  Cənubi Afrika Respublikası "Cənubi Afrika Kilsələr Şurasının baş katibi, Yohannesburq yepiskopu; Aparteidlə mübarizədə göstərdiyi cəsarət və qəhrəmanlığına görə."[83]
1985 Nüvə Müharibəsi Əleyhinə Dünya Həkimləri Hərəkatı ABŞ  ABŞ Avtoritetiv informasiya və atom müharibəsinin fəlakətli nəticələri barədə marifləndirici fəaliyyətlərinə görə."[84]
1986   Eli Vizel ABŞ  ABŞ "Prezidentin Holokost Komissiyasının sədri"[85]
1987   Oskar Arias Kosta-Rika  Kosta-Rika "Mərkəzi Amerikada sülh danışıqlarının təşəbbüskarı."[86]
1988   BMT Sülhməramlı Qüvvələri BMT  BMT "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fundamental prinsiplərindən birini həyata keçirmək üçün mühüm töhfələr verən səylərinə görə"[87][88]
1989   XIV Dalay Lama Hindistan  Hindistan "Tibetin azad edilməsi uğrunda apardığı mübarizədə ardıcıl olaraq zorakılığın tətbiq edilməsinə qarşı çıxmışdır. Bunun əvəzinə, xalqının tarixi və mədəni irsini qorumaq üçün tolerantlığa və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dinc həll yollarını müdafiə etmişdi."[89][90]
1990   Mixail Qorbaçov SSRİ  SSRİ Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Baş katibi və Sovet İttifaqının Prezidenti, "bu gün beynəlxalq birliyin mühüm hissələrini xarakterizə edən sülh prosesindəki aparıcı roluna görə"[91]
1991   Aun San Su Çji Myanma  Myanma "Demokratiya və insan hüquqları uğrunda qeyri-zorakı mübarizəsinə görə"[92]
1992   Riqoberta Mençu Qvatemala  Qvatemala "Yerli xalqların hüquqlarına hörmət əsasında sosial ədalət və etno-mədəni uzlaşma fəaliyyətlərinin tanınması üçün"[93]
1993   Nelson Mandela Cənubi Afrika Respublikası  Cənubi Afrika Respublikası "Aparteid rejiminin dinc yolla ləğvi və yeni demokratik Cənubi Afrikanın əsasını qoymaq uğrundakı fəaliyyətlərinə görə"[94]
  Frederik Villem de Klerk
1994   Yasir Ərəfat Fələstin  Fələstin "Hər iki tərəfdən böyük cəsarət tələb edən və Yaxın Şərqdə qardaşlıq yolunda yeni bir inkişaf üçün geniş imkanlar açan siyasi aktın şərəfinə."[95]
  İshaq Rabin İsrail  İsrail
  Şimon Peres İsrail  İsrail
1995   Cozef Rotblat Polşa  Polşa "Nüvə silahının beynəlxalq siyasətdəki rolunu azaltmaq və uzun müddətdə bu silahların aradan qaldırılması səylərinə görə"[96]
  Elm və dünya işləri üzrə Paquaş konfransları Kanada  Kanada
1996   Karlos Filipe Ximenes Belo Şərqi Timor  Şərqi Timor "Şərqi Timordakı münaqişənin ədalətli və sülh yolu ilə həlli yolundakı işlərinə görə."[97]
  Jose Ramos-Horta Şərqi Timor  Şərqi Timor
1997   Piyadalar Əleyhinə Minaların Qadağan Olunması üzrə Beynəlxalq Hərəkat İsveçrə  İsveçrə "piyadalar əleyhinə minaların qadağan edilməsi və təmizlənməsi üzrə fəaliyyətlərinə görə"[98]
  Codi Uilyams ABŞ  ABŞ
1998   Con Hyüm İrlandiya  İrlandiya "Şimali İrlandiyadakı münaqişənin sülh yolu ilə həll edilməsi üzrə səylərinə görə"[99]
  Devid Trimbl Böyük Britaniya  Böyük Britaniya
1999 75px Sərhədsiz Həkimlər İsveçrə  İsveçrə "Təşkilatın bir neçə qitədə həyata keçirdikləri humanitar fəaliyyətlərinin tanınması üçün"[100]
2000   Kim De Çjun Cənubi Koreya  Cənubi Koreya "Cənubi Koreyadakı və ümumiyyətlə Şərqi Asiyadakı demokratiya və insan hüquqları, xüsusilə Şimali Koreya ilə sülh və barışıq üçün etdiyi fəaliyyətə görə"[101]
2001   Birləşmiş Millətlər Təşkilatı BMT  BMT "Daha mütəşəkkil bir dünya yaratmaq və dünya sülhünün möhkəmlənməsinə verdiyi töhfələrinə görə."[102]
  Kofi Annan Qana  Qana
2002   Cimmi Karter ABŞ  ABŞ "Beynəlxalq münaqişələrin sülh yolu ilə həlli, demokratiyanın və insan hüquqlarının möhkəmləndirilməsi, habelə iqtisadi və sosial inkişafın təşviqi sahəsində onillərdir dəvam edən fəaliyyətlərinə görə."[103]
2003   Şirin Ebadi İran  İran "Demokratiya və insan hüquqları uğrunda səylərinə görə. Xüsusilə qadınuşaq hüquqları uğrunda mübarizəyə fokuslanmışdı."[104]
2004   Vanqari Maatai Keniya  Keniya "Davamlı inkişafa, demokratiyaya və sülhə verdiyi töhfələrinə görə"[105]
2005   Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik BMT  BMT "Nüvə enerjisinin hərbi məqsədlər üçün istifadəsinin qarşısını almaq və nüvə enerjisinin dinc məqsədlər üçün ən etibarlı şəkildə istifadə edilməsini təmin etmək səylərinə görə"[106]
  Məhəmməd Yunus Misir  Misir
2006   Muhammad Yunus Banqladeş  Banqladeş "Yoxsullar üçün iqtisadi və sosial imkanları inkişaf etdirdiklərinə görə."[107]
Qremin Bankı
2007   İqlim Dəyişikliyi üzrə Beynəlxalq Mütəxəssislər Komissiyası BMT  BMT "İnsan fəaliyyətinin yaratdığı qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticələrinin öyrənilməsi və onların mümkün qarşısının alınması üçün tədbirlərin hazırlanması görə."[108]
  Albert Qor ABŞ  ABŞ
2008   Marti Axtisaari Finlandiya  Finlandiya "Bir neçə qitədə və otuz ildən çox müddətdə beynəlxalq münaqişələrin həllində göstərdiyi səylərə görə"[109]
2009   Barak Obama ABŞ  ABŞ "Beynəlxalq diplomatiyanın və xalqlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsindəki fövqəladə səylərinə görə"[110]
2010   Lyu Syaobo ÇXR  ÇXR "Çindəki fundamental insan hüquqları uğrunda uzunsürən və qeyri-zorakı mübarizəsinə görə"[111]
2011   Elen Conson-Serlif Liberiya  Liberiya "Qadınların təhlükəsizliyi uğrunda qeyri-zorakı mübarizələrinə və sülhyaratma prosesində iştirakına görə"[112]
  Leyma Qbovi
  Təvəkkül Karman Yəmən  Yəmən
2012   Avropa İttifaqı Avropa İttifaqı  Avropa İttifaqı "Altmış il ərzində Avropada sülh və barışıq, demokratiya və insan haqlarının inkişafına verdiyi töhfəyə görə."[113]
2013   Kimyəvi silahların qadağan olunması təşkilatı Niderland  Niderland[114] "Kimyəvi silahların aradan qaldırmasındakı geniş təşəbbüslərinə görə."[115]
2014   Kaylaş Satyarti Hindistan  Hindistan "Uşaqların və gənclərin təyziq altına alınmasına qarşı və bütün uşaqların təhsil hüququ üzrə mübarizələrinə görə"[116]
  Məlalə Yusəfzay Pakistan  Pakistan
2015   Tunis Milli Dialoq Kvarteti Tunis  Tunis "2011-ci ilin Yasəmən inqilabından sonra Tunisdə plüralist demokratiyanın qurulmasına verdiyi töhfəyə görə"[117]
2016   Xuan Manuel Santos Kolumbiya  Kolumbiya "Ölkənin yarım əsrdən çox davam edən vətəndaş müharibəsinə son qoyması üzrə səylərinə görə"[118]
2017 Nüvə Silahlarının Ləğv Edilməsi üzrə Beynəlxalq Kampaniya İsveçrə  İsveçrə "Hər hansı bir nüvə silahının istifadəsinin fəlakətli nəticələrinə diqqəti cəlb etmək səyləri və razılaşmalar yolu ilə bu cür silahların qadağan edilməsi cəhdlərinə görə."[119]
2018   Denis Mukveqe Konqo Demokratik Respublikası  Konqo Demokratik Respublikası "Cinsi zorakılığın müharibələrdə və silahlı qarşıdurmalarda silah kimi istifadə edilməsinin dayandırılması üzrə səylərinə görə"[120]
  Nadiya Murad İraq  İraq
2019   Abiy Əhməd Əli Efiopiya  Efiopiya "Sülhə və beynəlxalq əməkdaşlığa nail olmaq üçün göstərdiyi səylərə və xüsusən qonşu Eritreya ilə sərhəd münaqişəsinin həlli ilə bağlı həlledici təşəbbüsünə görə"[121]

İstinadlarRedaktə

  1. "Excerpt from the Will of Alfred Nobel". Nobel Foundation. 2013-05-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  2. "Prize Awarder for the Nobel Peace Prize". Nobel Foundation. 2013-10-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  3. "The Nobel Prize". Nobel Foundation. 2014-02-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  4. "Alfred Nobel: The Man Behind the Nobel Prize". Nobel Foundation. 2014-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  5. "The Nobel Peace Prize Award Ceremonies". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  6. 1 2 3 4 5 6 "Nobel Laureates Facts". Nobel Foundation. 2012-09-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  7. Tønnesson, Øyvind (2000-06-29). "Controversies and Criticisms". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  8. Murphy, Clare (2000-10-08). "The Nobel: Dynamite or damp squib?". BBC News. 2013-09-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  9. 1 2 Tønnesson, Øyvind (1999-12-01). "Controversies Mahatma Gandhi, the Missing Laureate". Nobel Foundation. 2018-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 Lundestad, Geir (2001-03-15). "The Nobel Peace Prize, 1901–2000". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  11. "Women Nobel Laureates". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  12. Rothman, Lily. "Why a Nobel Peace Prize Was Once Rejected". TIME.com. 2016-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-16.
  13. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1901". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  14. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1902". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  15. "The Nobel Peace Prize 1903". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  16. "The Nobel Peace Prize 1904". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  17. "The Nobel Peace Prize 1905". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  18. "The Nobel Peace Prize 1906". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  19. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1907". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  20. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1908". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  21. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1909". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  22. "Award Ceremony Speech (1910)". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  23. "The Nobel Peace Prize 1910". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  24. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1911". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  25. "The Nobel Peace Prize 1912". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  26. "The Nobel Peace Prize 1913". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  27. "The Nobel Peace Prize 1917". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  28. "The Nobel Peace Prize 1919". Nobel Foundation. 2013-12-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  29. "The Nobel Peace Prize 1920". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  30. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1921". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  31. Stang, Fredrik. "Award Ceremony Speech (1922)". Nobel Foundation. 2011-08-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-10.
  32. "The Nobel Peace Prize 1922". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  33. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1925". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  34. "The Nobel Peace Prize 1926". Nobel Foundation. 2011-09-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  35. "The Nobel Peace Prize 1927". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  36. "The Nobel Peace Prize 1929". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  37. "The Nobel Peace Prize 1930". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  38. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1931". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  39. "The Nobel Peace Prize 1933". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  40. "The Nobel Peace Prize 1934". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  41. "BBC News: Nobel Peace Prize medal stolen in Newcastle 3 April 2013, accessed 3 April 2013". 5 April 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 June 2018.
  42. "The Nobel Peace Prize 1935". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  43. "The Nobel Peace Prize 1936". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  44. "The Nobel Peace Prize 1937". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  45. Stang, Fredrik. "Award Ceremony Speech (1938)". Nobel Foundation. 2012-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  46. Jahn, Gunnar. "Award Ceremony Speech (1944)". Nobel Foundation. 2010-12-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  47. "The Nobel Peace Prize 1944". Nobel Foundation. 2019-03-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-21.
  48. Jahn, Gunnar. "Award Ceremony Speech (1945)". Nobel Foundation. 2011-10-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  49. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1946". Nobel Foundation. 2008-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  50. 1 2 Jahn, Gunnar. "Award Ceremony Speech (1947)". Nobel Foundation. 2011-11-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  51. Abrams, Irwin (1991). "The Quaker Peace Testimony and the Nobel Peace Prize". 2018-11-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-24.
  52. "The Nobel Peace Prize 1949". Nobel Foundation. 2008-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  53. "The Nobel Peace Prize 1950". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  54. "The Nobel Peace Prize 1951". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  55. "The Nobel Peace Prize 1952". Nobel Foundation. 2020-01-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-06.
  56. "The Nobel Peace Prize 1953". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  57. "The Nobel Peace Prize 1954". Nobel Foundation. 2008-12-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  58. "The Nobel Peace Prize 1957". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  59. "The Nobel Peace Prize 1958". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  60. "The Nobel Peace Prize 1959". Nobel Foundation. 2008-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  61. "The Nobel Peace Prize 1960". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  62. "The Nobel Peace Prize 1961". Nobel Foundation. 2008-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  63. "The Nobel Peace Prize 1962". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  64. "The Nobel Peace Prize 1963". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  65. "The Nobel Peace Prize 1964". Nobel Foundation. 2008-11-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  66. "The Nobel Peace Prize 1965". Nobel Foundation. 2008-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  67. "The Nobel Peace Prize 1968". Nobel Foundation. 2008-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  68. "The Nobel Peace Prize 1969". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  69. "The Nobel Peace Prize 1970". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  70. "The Nobel Peace Prize 1971". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  71. "The Nobel Peace Prize 1973". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  72. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1974". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  73. "The Nobel Peace Prize 1975". Nobel Foundation. 2008-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  74. "The Nobel Peace Prize 1976". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  75. "The Nobel Peace Prize 1977". Nobel Foundation. 2008-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  76. "The Nobel Peace Prize 1978". Nobel Foundation. 2008-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  77. "The Nobel Peace Prize 1979". Nobel Foundation. 2014-10-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  78. "The Nobel Peace Prize 1980". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  79. "The Nobel Peace Prize 1981". Nobel Foundation. 2008-12-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  80. "The Nobel Peace Prize 1982". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  81. "The Nobel Peace Prize 1982–Presentation Speech". Nobel Foundation. 2008-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-12-03.
  82. "The Nobel Peace Prize 1983". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  83. "The Nobel Peace Prize for 1984". Nobel Foundation. 2018-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-11.
  84. "The Nobel Peace Prize 1985". Nobel Foundation. 2008-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  85. "The Nobel Peace Prize 1986". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  86. "The Nobel Peace Prize 1987". Nobel Foundation. 2008-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  87. "The Nobel Peace Prize 1988". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  88. "The Nobel Peace Prize 1988–Press release". Nobel Foundation. 1988-09-29. 2008-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-28.
  89. "The Nobel Peace Prize 1989". Nobel Foundation. 2008-12-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  90. "The Nobel Peace Prize 1989–Press release". Nobel Foundation. 1989-10-05. 2008-12-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-28.
  91. "The Nobel Peace Prize 1990". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  92. "The Nobel Peace Prize 1991". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  93. "The Nobel Peace Prize 1992". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  94. "The Nobel Peace Prize 1993". Nobel Foundation. 2014-10-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  95. "Press Release- The Nobel Peace Prize 1994". Nobel Foundation. 2008-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  96. "The Nobel Peace Prize 1995". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  97. "The Nobel Peace Prize 1996". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  98. "The Nobel Peace Prize 1997". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  99. "The Nobel Peace Prize 1998". Nobel Foundation. 2008-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  100. "The Nobel Peace Prize 1999". Nobel Foundation. 2018-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-21.
  101. "The Nobel Peace Prize 2000". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  102. "The Nobel Peace Prize 2001". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  103. "The Nobel Peace Prize 2002". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  104. "The Nobel Peace Prize 2003". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  105. "The Nobel Peace Prize 2004". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  106. "The Nobel Peace Prize 2005". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  107. "The Nobel Peace Prize 2006". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  108. "The Nobel Peace Prize 2007". Nobel Foundation. 2008-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  109. "The Nobel Peace Prize 2008". Nobel Foundation. 2018-02-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-10.
  110. "The Nobel Peace Prize 2009". Nobel Foundation. 2009-10-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-10-09.
  111. "The Nobel Peace Prize 2010". Nobel Foundation. 2011-12-02 tarixində arxivləşdirilib.
  112. "The Nobel Peace Prize 2011". Nobel Foundation. 2018-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-07.
  113. "The Nobel Peace Prize 2012". Nobel Foundation. 10 October 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 October 2012.
  114. "Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons Facts". 2018-12-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-09.
  115. "The Nobel Peace Prize 2013" (PDF). Nobel Foundation. 2013-10-11 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-11.
  116. "The Nobel Peace Prize 2014". Nobel Foundation. 2014-10-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-10.
  117. "The Nobel Peace Prize 2015". Nobel Foundation. 2015-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-09.
  118. "The Nobel Peace Prize 2016". Nobel Foundation. 2016-10-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-07.
  119. "The Nobel Peace Prize 2017 – Press Release". www.nobelprize.org. 2017-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-06.
  120. "The Nobel Peace Prize 2018 – Press Release". www.nobelprize.org. 2018-10-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-05.
  121. "Abiy Ahmed Ali. Facts" (ingilis). The Nobel Foundation. İstifadə tarixi: 2019-10-19.

MənbələrRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə