HSUtvald.svg
Həftənin seçilmiş məqaləsi
Jupiter, image taken by NASA's Hubble Space Telescope, June 2019 - Edited.jpg
YupiterGünəş sistemində Günəşdən məsafəsinə görə beşinci, böyüklüyünə görə birinci planet. Yupiter Günəşin kütləsinin mində birinə bərabər olsa da digər planetlərin cəmi kütləsindən 2,5 dəfə çox kütləyə malik qaz nəhəngidir. Yupiter qədim dövrlərdən etibarən astronomlara məlumdur. Adının mənşəyi Roma mifologiyasında baş tanrı hesab olunan Yupiterdən qaynaqlanır. Yupiter Yerdə kölgə yarada biləcək qədər parlaq işığa sahibdir. Gecə səmasında AyVeneradan sonra parlaqlığına görə üçüncü təbii səma cismidir.

Yupiter əsasən Hidrogendən təşkil olunsa da, kütləsinin dörddə birini Helium təşkil edir. Yupiter digər qaz nəhəngləri kimi qayalıq səthə malik deyildir, ancaq bərk maddələrdən təşkil olunmuş nüvəyə malik olması ehtimal olunur. Öz oxu ətrafında sürətlə dövr etməsi səbəbindən planet qütblərdən basıq, ekvatordan qabarıqdır. Planetin xarici atmosferi müşahidəsi mümkün olacaq şəkildə zolaqlara ayrılmış tərkib hissələrindən ibarətdir və bu bölmələrin kəsişmə sərhədlərində qasırğalar müşahidə olunur. Buna nümunə olaraq XVII əsrdən etibarən teleskop tərəfindən müşahidə olunan Böyük qırmızı ləkəni göstərə bilərik. Yupiter onu əhatə edən zəif halqa və güclü maqnitosferə malikdir. Yupiterin məlum olan 79 peyki vardır ki, bunlardan Qalileo peykləri olaraq adlandırılan dördü 1610-cu ildə Qalileo Qaliley tərəfindən kəşf edilmişdir. Qalileo peykləri arasında ən böyüyü olan Qanimed ölçüsünə görə Merkuri planetindən daha böyükdür. (Davamı...)

HS VdQ.svg
Həftənin yaxşı məqaləsi
Martyrs' Lane 5.jpg
Qara Yanvar1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə, saat 23.30-da Bakı şəhərinə keçmiş Sovet İttifaqının qoşun hissələri tərəfindən fövqəladə vəziyyət elan edilmədən yeridilmiş və dinc əhaliyə divan tutulmuş, nəticəsində yüzlərlə insan qətlə yetirildiyi, yaralanandığı və itkin düşdüyü qırğın. Fövqəladə vəziyyətin tətbiqi əhaliyə elan olunanadək hərbi qulluqçular 82 nəfəri amansızcasına qətlə yetirmiş, 20 nəfəri ölümcül yaralamışlar. Fövqəladə vəziyyət elan edildikdən sonra isə yanvarın 20-də və sonrakı günlərdə Bakı şəhərində 21 nəfər öldürülmüşdür. Fövqəladə vəziyyətin elan olunmadığı rayonlarda — yanvarın 25-də Neftçalada və yanvarın 26-da Lənkəranda daha 8 nəfər qətlə yetirilmişdir.

Sovet qoşunların qanunsuz yeridilməsi nəticəsində Bakıda və Azərbaycan rayonlarında 146 nəfər öldürülmüş, 744 nəfər yaralanmış, 841 nəfər qanunsuz həbs olunmuşdur; hərbi qulluqçular tərəfindən 200 ev və mənzil, 80 avtomaşın, o cümlədən təcili yardım maşınları, yandırıcı güllələrin törətdiyi yanğın nəticəsində dövlət əmlakı və şəxsi əmlak məhv edilmişdir.

(Davamı...)

HS Liste.svg
Həftənin seçilmiş siyahısı
Royal Coat of Arms of the United Kingdom (Both Realms).svg
Britaniya monarxlarının siyahısı — burada İngiltərə, Şotlandiya, İrlandiya, Böyük BritaniyaBirləşmiş Krallığın və həmçinin Britaniya adalarında mövcud olan dövlətlərin monarxlarının siyahısı verilmişdir:

(Davamı...)

PL Wiki Aktualnosci ikona.svg
Xəbərlər
Mishustin
Datum22.svg
Tarixdə bu gün
"Boinq 747" təyyarəsi
  • 1863Polşada "Yanvar qiyamı" ilə milli azadlıq hərəkatı başlamışdır.
  • 1905Rusiyada tarixə "Qanlı bazar" adı ilə düşmüş inqilab baş vermişdir.
  • 1932Türk dilində ilk dəfə "Quran" İstanbulda məscidlərin birində uca səslə oxunmuşdur.
  • 1957İsrail ordusu Sinay yarımadasından çəkilsə də, Qəzza bölgəsi işğaldan azad olunmamışdır.
  • 1970Boinq 747 təyyarəsi ilk dəfə havaya qalxmışdır.
  • 199020 yanvar şəhidləri Bakının ən uca yeri olan Dağüstü Parkda dəfn edilmişlər.
  • 2005Şimali Koreyanın xarici işlər naziri Kim Ke Qvan KXDR-in nüvə silahına malik ölkə olduğunu elan etmişdir.
  • Digər günlər: 21 yanvar22 yanvar23 yanvar

    PL Wiki CzyWiesz ikona.svg
    Bilirsinizmi...
    Vikipediya məqalələrindən
    Bəbir
    Başqa dillərdə oxuyun