Əsas menyunu aç
Disambig.svg Bu məqalə etnik qrup haqqındadır. Digər mənalar üçün Ləzgi (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.


Ləzgilər (ləzg. лезгияр) — Qafqaz dilli xalqlardan biri və ana dili ləzgi dili olan, əsasən kompakt şəkildə cənub-şərqi Dağıstanda, qismən şimali-şərqi Azərbaycanda, az sayda isə dünyanın bir çox ölkələrində yaşayırlar.

Ləzgilər
ləzg. Лекьер
Ümumi sayı
850 000
Yaşadığı ərazilər
Rusiya Rusiya 476 228 (2010)[1]
Türkmənistan Türkmənistan 17 000 (2016)[2]
Qazaxıstan Qazaxıstan 5 300 (2016)[3]
Ukrayna Ukrayna 4 000 (2016)[4]
Özbəkistan Özbəkistan 3 700 (2016)[5]
Türkiyə Türkiyə 3 200 (2016)[6]
Qırğızıstan Qırğızıstan 2 700 (2016)[7]
Gürcüstan Gürcüstan 2 600 (2016)[8]
Dili

Ləzgi dili

Dini

İslam (əksəriyyəti sünni, azlığı şiə)

Qohum xalqlar

tabasaranlılar, ağullar, udinlər, rutullar, saxurlar, arçilər, buduqlar, qrızlar

Ləzgilərin çoxu islam dininin sünni məzhəbinə etiqad edir. Dağıstanın Miskincə kəndində yaşayan ləzgilər şiədirlər.

MəskunlaşmaRedaktə

AzərbaycandaRedaktə

Azərbaycanda ləzgilər respublikanın 20-dən çox rayonunda, həmçinin Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Göyçay və başqa şəhərlərində yaşayırlar. Quba, Qusar, Xaçmaz, İsmayıllı, Qəbələ, Şəki, QaxOğuz ləzgilərin yığcam yaşadıqları rayonlardır[11].

Ləzgilər Azərbaycan əhalisinin 2,0%-ni təşkil edir (2009).[12] 30-cu illərdə məktəblərdə ana dilinin keçilməsinə baxmayaraq, 1936-cı ildən ləzgi dilində dərslərin keçilməsi ləğv edilmişdir. Bu, ləzgilərin assimilyasiya prosesini gücləndirmiş, xalqı yoxa çıxmaq təhlükəsi qarşısında qoymuşdur[11]. 1993-cü ildən başlayaraq Azərbaycanda ləzgi dilində dərsliklər çap edilir. Hazırda 94 məktəbdə (891 sinif) ləzgi dilində dərslər keçirilir. Həmin məktəblərdə 15 000-ə yaxın şagird təhsil alır. Ləzgilərin sıx yaşadığı Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunun sənayesinin əsasını yüngül və yeyinti sənayesi təşkil edir. Başlıca olaraq meyvə-tərəvəz, şərab və süd məhsulları emal edilir. Rayonun kənd yerlərində xalçaçılıq ənənəvi sənətkarlıq növü kimi inkişaf etməkdədir. Qafqazın qədim xalqlarından olan ləzgilər bu bölgənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayırlar.

Ləzgi əsilli məşhurlarRedaktə

İstinadlarRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə