Qarabağ döyüşləri (2020)

İkinci Qarabağ Müharibəsi
(İkinci Qarabağ müharibəsi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)

Qarabağ döyüşləri, İkinci Qarabağ müharibəsi[42][43][44][45][46][47] və ya Ermənistanı sülhə məcburetmə əməliyyatı[48][49]Azərbaycan Silahlı QüvvələriErmənistan Silahlı Qüvvələri arasında Dağlıq Qarabağda davam edən silahlı qarşıdurma. Atəşkəsdən sonra müşahidə olunan ən gərgin döyüşlərdən biridir.

Qarabağ döyüşləri (sentyabr, 2020)
Əsas münaqişə: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
QarabaghWarMap(2020).svg
18 oktyabr 2020-ci il məlumatlarına əsasən:      Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti.      DQMV daxilində olmayan işğal altındakı torpaqlar      Seperatçıların ərazi iddiası irəli sürdüyü ərazilər     Azərbaycanın qalanı     Azərbaycan tərəfindən azad edilən ərazilər
Tarix 27 sentyabr 2020–davam edir
Yeri Qarabağın cəbhəboyu zonada yerləşən yaşayış məntəqələri
Münaqişə tərəfləri

Azərbaycan Azərbaycan

Ermənistan Ermənistan
Komandan(lar)

Azərbaycan İlham Əliyev (Azərbaycan Prezidenti)
Azərbaycan Zakir Həsənov (Müdafiə Naziri)
Azərbaycan Mais Bərxudarov (Hərbi Birlik Komandiri)
Azərbaycan Hikmət Mirzəyev (Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin Komandanı)
Azərbaycan Hikmət Həsənov (Birinci Ordu Korpusunun Komandiri)

Ermənistan Nikol Paşinyan (Ermənistanın Baş Naziri)
Ermənistan David Tonoyan (Müdafiə Naziri)
Ermənistan Arayik Harutyunyan (Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Prezidenti)
Ermənistan Cəlal Harutyunyan (Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Müdafiə Naziri)

Tərəflərin qüvvəsi

Coat of arms of the Azerbaijani Armed Forces.png Azərbaycan Silahlı Qüvvələri

Armmil zinanshan.jpg Ermənistan Silahlı Qüvvələri

Ölənlər və yaralananlar

Azərbaycan mənbələrinə əsasən:


Ermənistan mənbələrinə əsasən:

Ermənistan mənbələrinə əsasən:


Azərbaycan mənbələrinə əsasən:

  • 241-dək tank və digər zirehli texnika;
  • 250 ədəd artilleriya, yaylım atəşli raket sistemləri, minaatan
  • 38 ədəd hava hücumundan müdafiə vasitələri
  • 10 komanda-idarəetmə və komanda-müşahidə məntəqəsi
  • 7 silah-sursat anbarı
  • 17 "Osa" zenit raket sistemi;
  • 25 PUA endirilib[36]
  • 130-dan artıq avtomobil texnikası; 2300 ölən və yaralı[37]
  • 2 ədəd “S-300” zenit-raket kompleksi[38] [39]
  • 1 ədəd "Su-25 təyyarəsi [40][41]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dağlıq Qarabağ təmas xəttindəki qarşıdurmalar 27 sentyabr 2020-ci il səhər saatlarında başlamış, hər iki tərəf hərbi və mülki itkilər olduğunu bildirmişdir.[50] Münaqişə nəticəsində, ErmənistanQondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasında hərbi vəziyyət və ümumi səfərbərlik, Azərbaycanda isə hərbi vəziyyət, komendant saatı, müharibə vəziyyəti və qismən səfərbərlik elan edilmişdir.[51][52][53]

Bir çox ölkə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı münaqişəni kəskin şəkildə qınayaraq hər iki tərəfi gərginliyi azaltmağa və mənalı danışıqları təxirə salmadan davam etdirməyə çağırmış, Əfqanıstan, Ukrayna, Pakistan, TürkiyəŞimali Kipr Türk Respublikası isə Azərbaycana dəstək olduqlarını bildirmişdir.[54][55][56][57] 29 sentyabr tarixində BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətlə əlaqədar təcili iclas keçirmişdir.[58]

Arxa plan

Döyüşlərin əsası Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə əsaslanır və hal-hazırda Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınan ərazisi olan Dağlıq Qarabağ ərazisində baş tutur.[59][60][61][62] Birinci Dağlıq Qarabağ müharibəsi 1994-cü ildə atəşkəslə sona çatmış, Dağlıq Qarabağ bölgəsi ilə yanaşı Azərbaycanın ətraf şəhərləri, Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli, Kəlbəcər, Qubadlı, LaçınZəngilan da Ermənistan tərəfindən işğal edilmişdi.[63] Bundan sonra, başda 2016-cı il Aprel döyüşləri və 2020-ci il Tovuz döyüşləri də olmaqla bir neçə dəfə atəşkəs pozuntusu müşahidə olunmuşdur.[64][65]

23 iyul 2020-ci ildə, Ermənistan Rusiya ilə ortaq hava hücumundan müdafiə sistemi təlimlərinə başladığını elan etdi.[66] Bir həftə sonra 2020-ci il 10 iyul—29 avqust tarixlərində Azərbaycan ərazisində Türkiyənin iştirakı ilə sentyabrın əvvəlinə qədər davam edən bir sıra hərbi təlimlər keçirildi.[67][68] Sentyabrın sonlarında Ermənistan Rusiya Federasiyasının cənub ərazilərində, Ermənistanda, habelə Gürcüstanın milli sərhədləri daxilində mübahisəli olan AbxaziyaCənubi Osetiyada keçirilmiş birgə hərbi təlimlərə qatıldı. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisinin 75-ci iclasında Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, AzərbaycanGürcüstanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən çıxışlar etmişdir.[69][70] Beynəlxalq müqavilələrin şərtlərinə zidd olaraq Ermənistan tərəfindən Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasına çox sayda YPG, PKK terroristləri köçürülmüşdür.[71][72] Bununla yanaşı, Beyrut limanında baş tutan partlayışlardan sonra minlərlə Livan ermənilərinin məhz bu bölgəyə köçürülməsi münaqişəni daha da alovlandırmışdır.[73][74][75][76]

Sentyabrın 27-də saat 06:00 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələri cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrini iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından atəşə tutmuş, Tərtər rayonunun Qapanlı, Ağdam rayonunun ÇıraqlıOrta Qərvənd, Füzuli rayonunun AlxanlıŞükürbəyliCəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndlərinin intensiv atəşə tutulması nəticəsində mülki əhali arasında həlak olan və yaralananların olduğu və mülki infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəydiyi bildirilmişdir.[77][78]

Xronologiya

27 sentyabr

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi tərəfindən çəkilən, tanklar da daxil olmaqla bir çox erməni hərbi texnikasının məhv edildiyini və əsgərlərin məhv edildiyini göstərən materiallar.[79][80]

Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Tərtər rayonunun Qapanlı, Ağdam rayonunun Çıraqlı və Orta Qərvənd, Füzuli rayonunun Alxanlı və Şükürbəyli və Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndləri 27 sentyabr 2020-ci il saat 06:00 radələrində iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğuları vasitəsilə intensiv atəşə tutulmuşdur. Bunun nəticəsində Azərbaycanın mülki əhalisi arasında həlak olan və yaralananlar olub və mülki infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib.[81]

Eyni gündə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə aid şəxsi heyət və tank bölmələrinin raket-artilleriya qoşunlarının bölmələri, cəbhə aviasiyası və pilotsuz uçuş aparatlarının dəstəyi ilə Ermənistan silahlı qüvvələrinin ön xətdə və müdafiənin dərinliyində yerləşən xeyli sayda canlı qüvvəsi, hərbi obyektləri və döyüş texnikası, o cümlədən 12 ədəd "OSA" zenit-raket kompleksi aşkar edilərək məhv edilmişdir. Bundan əlavə Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri cəbhənin Tərtər istiqamətində bir döyüş helikopteri vurmuş, ekipaj üzvləri isə sağ qalmışdır.[82][83]

Aparılan hərbi əməliyyatlar zamanı Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli, Qərvənd, Horadiz, Yuxarı Əbdürrəhmanlı, Aşağı Əbdürrəhmanlı,[84] Cəbrayıl rayonunun Böyük MərcanlıNüzgar kəndləri işğaldan azad edilmiş, o cümlədən qarşı tərəfin Ağdərə rayonu istiqamətində və Murov dağı silsiləsindəki hündürlüklərdə yerləşən postları darmadağın edilərək bir sıra hakim yüksəkliklər (GamışdağÖmər aşırımı) nəzarətə götürülmüşdür.[85] Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatı nəticəsində Murovdağ silsiləsindəki Murov zirvəsi işğaldan azad edilmişdir.[86]

Ermənistan silahlı birləşmələrinin dinc Azərbaycan əhalisini hədəfə alması səbəbindən növbəti dəfə toplarla açılmış atəş nəticəsində Naftalan rayonu, Qaşaltı kənd sakini Qurbanov Elbrus İsa oğlu və onun 4 ailə üzvü həlak olmuşdur.[87] Azərbaycan mediasının axşam saatlarında verdiyi məlumata görə Azərbaycan Ordusuna məxsus kamikadze tipli uçan pilotsuz aparatlar Ermənistanın işğal etdiyi ərazilərdə yerləşdirdiyi S-300 zenit-raket sistemini məhv etmişdir.[88] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin məlumatlarına görə, Ermənistan ordusuna məxsus silah-sursat anbarı məhv edilmiş və bölgədə güclü partlayış baş vermişdir.[89]

Elə həmin gün İran rəsmiləri, qarşıdurmalar nəticəsində bir top mərmisinin Xudafərin şəhristanının Aşağı Xələfbəyli kəndinə tuş gəldiyini, lakin maddi ziyanın dəymədiyini və heç kimsənin xəsarət almadığını bildirmişdir.[90][91]

28 sentyabr

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatı nəticəsində Murovdağ zirvəsi (üstdə) işğaldan azad edilmiş, mühüm əhəmiyyətə malik Vardenis-Ağdərə M11 avtomobil yolu (aşağıda) Azərbaycanın nəzarətinə keçmişdir.[92]
 
     Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunan ərazilər
     Ermənistan tərəfindən idarə olunan Dağlıq Qarabağ ərazisi
     Azərbaycan tərəfindən idarə olunan Dağlıq Qarabağ ərazisi
  27–28 sentyabr tarixlərində döyüş gedən ərazilər[93]

Saat 01:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi tərəfindən təmas xəttinin müxtəlif istiqamətlərində Azərbaycan Ordusu qoşunlarının dəqiq zərbələri nəticəsində erməni hərbi texnikasının məhv edildiyini əks etdirən video yayımlanıb.[94] Bundan dərhal sonra nazirlik Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin, Azərbaycan Ordusundakı itki sayı ilə bağlı yaydığı məlumatın əsassız olduğunu və həqiqəti əks etdirmədiyini bildirərək erməni iddialarının çoxunu rədd etmişdir. Nazirlik, həmçinin bu iddiaların Azərbaycan Ordusunun uğurları qarşısında erməni əhalisi arasında hökm sürən təşviş və ordularındakı yaranmış xaosu bir qədər azaltmaq məqsədi güddüyü ifadələrini irəli sürmüşdür.[95] Saat 09:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Tərtərin Talış kəndi ətrafındakı bir neçə əlverişli yüksəkliyin azad edildiyini bildirmişdir.[96][97]

Bakı vaxtı ilə saat 11:00 radələrində Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasında qismən səfərbərlik elan edilib.[98][99] Bir qədər sonra Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin rəisi polkovnik Vaqif Dərgahlı Erməniztan tərəfinin itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərqin müxtəlif ölkələrindən olan erməni əsilli muzdluların da olduğunu açıqlamışdır.[100][101][102][103]

Ermənistan silahlı birləşmələrinin dinc Azərbaycan əhalisinin sıx yaşadığı əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriya qurğularından atəşə tutması nəticəsində Ağdam rayonu, Evoğlu kənd sakini 1979-cu il təvəllüdlü Paşayev Coşqun Ənvər oğlu həlak olmuşdur.[104] Saat 11 radələrində düşmənin dinc Azərbaycan əhalisinin sıx yaşadığı əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutması nəticəsində Tərtər şəhəri Heydər Əliyev prospektində yerləşən rayon Məhkəməsinin inzibati binasının yanına düşmüş mərmi qəlpələrindən 1975-ci il təvəllüdlü Əliyev Mehman Sovet oğlu həlak olmuş, həmin vaxt ərazidən keçən təcili tibbi yardım maşının sürücüsü 1968-ci il təvəllüdlü Əsədov Qənbər Əsgər oğlu və maşında olan hərbi polisin əməkdaşı 1994-cü il təvəllüdlü Hüseynov Fəxrəddin Fərman oğlu, həmçinin ərazidə olan digər Tərtər şəhər sakini 1991-ci il təvəllüdlü İbrahimov Tural Firdovsi oğlu yaralanmışdır.[105] Təxminən saat 13:10-da Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi iki erməni tankının Azərbaycan PUA-ları tərəfindən məhv edildiyi görüntülərini yayımlamışdır.[106][107]

Saat 18 radələrində Cəbrayıl rayonu, Cocuq Mərcanlı kənd sakini, 2006-cı il təvəllüdlü Həziyev Hilal İlqar oğlu kənd ərazisində qoyun otararkən erməni silahlı qüvvələrinin açdığı atəş nəticəsində baş nahiyəsindən qəlpə yarası xəsarəti alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[108] Saat 19 radələrində isə Tərtər rayonu Şıxarx qəsəbəsində yerləşən əlillər və məcburi köçkünlər üçün inşa edilmiş çoxmənzilli yaşayış binasının həyətinə top mərmisinin atılması nəticəsində Tərtər rayon sakinləri 1981-ci il təvəllüdlü Abbasov Xaliq Asif oğlu və onun qardaşı 1987-ci il təvəllüdlü Abbasov Elşən Asif oğlu həlak olmuş, 1984-cü il təvəllüdlü Məmmədov Seymur Füzuli oğlu, 1989-cu il təvəllüdlü Mahmudov Faiq Malik oğlu isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanalara yerləşdirilmişlər.[109][110] Bununla yanaşı, saat 20 radələrində düşmən tərəfindən atılan mərmilərdən biri Tərtər Rayon Polis Şöbəsinin inzibati binasının həyətinə düşüb. Mərmi qəlpələri inzibati binanın dəhlizlərinə qədər daxil olmuş, insan tələfatı, xəsarət alan olmasa da, binaya ciddi maddi ziyan dəymişdir.[111]

İşğal altındakı Azərbaycan torpaqlarına gedən mühüm strateji yollardan biri, Azərbaycan Ordusu nəzarəti altında olan Vardenis-Ağdərə yolu da daxil olmaqla bütün döyüş ərazilərində Azersky peyki vasitəsilə monitorinqlər aparılmağa başlamışdır.[112] Təxminən saat 20:40 radələrində, Ermənistan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Vazgen Sarkisyan adına Hərbi Universitetinin Komandanlıq və Kadrlar Fakültəsinin rəhbəri Arçrun Ovannisyan "Azərbaycan qüvvələrinin Madagiz-Talış istiqamətində Araz vadisində yeni genişmiqyaslı hücum əməliyyatı başlatdığını" bildirmişdir.[113] Bir müddət sonra, Mihran Poqosyan, Xocavənd yaxınlığında Azərbaycan Ordusuna məxsus təyyarənin düşürülməsi haqqında məlumat vermiş,[114] lakin Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Mətbuat Xidmətinin rəisi polkovnik Vaqif Dərgahlı bu fikirləri yalan məlumat və dezinformasiya adlandırmışdır.[115] Saat 21 radələrində təmas xəttində baş tutan bombardman nəticəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah Kəşfiyyat Müdirliyinin başçısı, general-mayor Arakel Martikyan, həmçinin Ermənistan ordusunun daha iki yüksək rütbəli zabiti, Xüsusi Təyinatlı Briqadanın komandiri, polkovnik-leytenant Vardanyan Lernik Aregi və polkovnik Nikolay Mikaeloviç Aykyan ölmüşdür.[116][117]

Həmin gün İran rəsmiləri, qarşıdurmalar nəticəsində daha iki top mərmisinin ölkənin şimal-qərbində yerləşən Xudafərin şəhristanının Aşağı Xələfbəyli kəndində təsərrüfat sahəsinə tuş gəldiyini, lakin heç kimsənin xəsarət almadığını bildirib.[118][119][120]

29 sentyabr

Sentyabrın 28-dən 29-na keçən gecə intensiv toqquşmalar bütün cəbhə boyu davam etmiş, erməni qüvvələri dəfələrlə əks-hücuma cəhd göstərsə də Azərbaycan Ordusu tərəfindən müvəffəqiyyətlə dəf edilmişdir. Müdafiə Nazirliyindən verilən məlumata görə, sentyabrın 29-da səhər saat 07.30-dan etibarən Ermənistanın Vardenis rayonu ərazisindən Azərbaycanın Daşkəsən rayonunun ərazisi artilleriya atəşinə tutulmuş, Azərbaycan Ordusu tərəfindən adekvat tədbirlər görülmüşdür.[121]

Qarşıdurmalar 29 sentyabrda Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədindəki Vardenis rayonundan (üstdə) Daşkəsən rayonunun (altda) atəşə tutulması ilə davam etmişdir.

Həmin gün 28 sentyabr axşam saatlarında Ermənistan ordusunun cəbhənin Tərtər istiqamətində yaşayış məntəqələrini atəşə tutması nəticəsində yaralanan Azərbaycanın mülki vətəndaşı, 1981-ci il təvəllüdlü Əsədov Sabit Usub oğlu xəstəxanada vəfat etmişdir.[122]

Səhər saat 07:00–08:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi cəbhənin Füzuli-Cəbrayıl istiqamətində Ermənistan qoşunlarının daha 4 tankının məhv edildiyi məlumatını yayımlamışdır.[123][124] Təxminən yarım saat sonra Vaqif Dərgahlı Azərbaycan Ordusunun azad etdiyi ərazilərinin bir qisminin Ermənistan ordusu tərəfindən guya geri qaytarılması barədə erməni tərəfinin yaydığı xəbərin dezinformasiya olduğunu açıqlamışdır.[125]

Təxminən saat 10:15-də Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi iki erməni tankının Azərbaycan PUA-ları tərəfindən məhv edildiyi görüntülərini yayımlayıb.[126] Azərbaycan Ordusunun atəş zərbələri nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altında olan Xocavənd rayonu ərazisində yerləşdirilən 3-cü "Martuni" motoatıcı alayı darmadağın edilmişdir.[127][128] Həmçinin Azərbaycan Ordusunun cəza tədbirləri nəticəsində müvəqqəti işğal altında olan Cəbrayıl rayonu istiqamətində yerləşdirilən Ermənistan ordusunun 18-ci motoatıcı diviziyasının artileriya rəisi polkovnik Karen Babayan məhv edilmişdir.[129][130] Təxminən saat 11-ə olan məlumata əsasən, Azərbaycan Ordusu Xocavənd rayonu istiqamətindəki Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrinin "Uraqan" yaylım atəş sistemini sıradan çıxartmışdır.[131][132]

Vaqif Dərgahlı bildirib ki, Ermənistan tərəfi həmişə olduğu kimi əvvəlki döyüşlərdən olan köhnə videomaterialları əhalisinə yeni kimi təqdim edir. Məqsəd öz uğursuzluqlarını əhalisinə uğurları kimi təqdim etməkdir.[133] Təxminən saat 12 radələrinə olan məlumata görə Eçmiədzin rayonunda dislokasiya olunan və işğal edilmiş ərazilərdə gedən döyüşlərə cəlb edilmiş Ermənistan ordusunun 61-ci əlahiddə mühəndis alayının 13516 saylı hərbi hissəsinin zabiti Spartak Köçəryan öldürülmüşdür.[134]Bir qədər sonra keçmiş Ağdərə rayonunun işğal altında olan Köyarx kəndi yaxınlığındakı yüksəklik ətrafında gedən döyüşlərdə Ermənistan ordusunun daha bir tankının məhv edildiyi bildirilmişdir.[135][136] Həmçinin Xocavənd rayonunun Hadrut yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən Ermənistan ordusunun 1-ci alayının, 3-cü taborunun komanda-müşahidə məntəqəsi dəqiq atəşlə darmadağın edilmişdir.[137][138] Vaqif Dərgahlı Füzuli rayonunun işğal altında olan Aşağı Veysəlli kəndi istiqamətindən Azərbaycan Ordusunun üzbəüz mövqelərinə basqın etməyə cəhd göstərən Ermənistan ordusunun hərəkətinin qarşısının alındığını və düşmənin geri çəkilməyə məcbur edildiyini bildirib. Bundan əlavə geri çəkilərkən məhv edilmiş erməni əsgərlərinin meyitləri döyüş meydanında qalmışdır.[139][140] Saat 13 radələrinə olan məlumata görə Azərbaycan Ordusunun keçirdiyi döyüş əməliyyatı nəticəsində Ermənistan ordusunun 18-ci motoatıcı diviziyasının 9-cu alayının komandiri polkovnik Artyom Poqosyan ağır yaralanmışdır.[141]

Saat 12 radələrindən başlayaraq ermənilər kütləvi şəkildə Xankəndi şəhərini tərk etməyə başlayıb.[142][143] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Mətbuat Xidmətindən verilən məlumata görə, "Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı döyüş əməliyyatı nəticəsində Madagizdəki Ermənistan ordusunun alayı tamamilə demoralizə olunub, ölümqabağı əzabları başlayıb. Şəxsi heyət təşviş içindədir. Dəstək məqsədilə yeni gələn ehtiyat qüvvələri də daxil olmaqla bir çoxları döyüşə girməkdən imtina edir və döyüş əməliyyatı rayonunu tərk edirlər."[144][145] Saat 15:30 radələrində Vaqif Dərgahlı açıqlama vermişdir ki, döyüşlərdə tətbiq edilməsi üçün Ermənistandan hərəkət edən S-300 zenit raket kompleksi işğal olunmuş ərazilərə daxil olduğu anda məhv ediləcək.[146]

Saat 13 radələrində Ermənistan ordusunun dinc Azərbaycan əhalisinin sıx yaşadığı əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində Ağdam rayonu, Qaradağlı kəndində tibb məntəqəsinə düşmüş top mərmisinin qəlpələrindən kənd sakini 1997-ci il təvəllüdlü Sarıyev Elməddin Hümbət oğlu həlak olmuş, məntəqənin binası dağılmış, ərazidəki sakinlər təxliyə edilmişdir.[147]

Saat 16:00 radələrində Azərbaycan Ordusu tərəfindən Ermənistanın daha bir yüksək rütbəli zabiti olan R. Atabekyan məhv edilmişdir.[148] Saat 16:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun artilleriya bölmələrinin düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirdiyini əks etdirən video yayımlamışdır.[149][150] Bundan 1 saat sonra, Qarabağda yerləşən Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 18-ci motoatıcı diviziyasının 9-cu mexanikləşdirilən piyada alayının artilleriya rəisi polkovnik Artem Poqosyan məhv edilmişdir.[151]

Sentyabrın 27-dən etibarən Ermənistan silahlı qüvvələrinin yenidən törətdiyi genişmiqyaslı təxribatlar nəticəsində düşmənin yaşayış məntəqələrinə istiqamətlənmiş atəş zərbələrindən biri Füzuli rayonunun Babı kəndinin yaxınlığında yerləşən qəbiristanlığa düşmüş, ərazidəki dövlət mühafizəsinə götürülmüş ölkə əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi olan Şeyx Babı türbəsinə ciddi ziyan dəymişdir. Verilən məlumata görə, tarixi abidənin fasadı zədələnmiş və nəticədə türbə qəzalı vəziyyətə düşmüşdür.[152]

Saat 18 radələrinə olan məlumata əsasən, Ermənistan ordusunun cəbhənin Tərtər istiqamətində yaşayış məntəqələrini hədəfə alması nəticəsində rayonun Üzeyir Hacıbəyov küçəsi sakini, 1959-cu il təvəllüdlü Mehdiyeva Ayna Məhəmmədəli qızı həlak olmuşdur.[153]

Həmin gün Ermənistan Müdafiə Nazirliyi Gəncə Beynəlxalq Hava Limanından qalxan və Türkiyəyə məxsus olan F-16 qırıcı təyyarələrin Ermənistan ordusuna məxsus Suxoy Su-25 təyyarəsini vurması və pilotun həlak olması barədə məlumat yaymışdır.[154] Lakin Azərbaycan[155]Türkiyə[156] tərəfi bu xəbəri yalanlamış və erməni hərbi təbliğat maşınının növbəti fantaziyası olduğunu açıqlamışdır.[157][158][159]

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin saat 23 radələrinə olan məlumatına əsasən, Azərbaycan Ordusunun artilleriya zərbələri nəticəsində Tərtər rayonunun Həsənqaya yaşayış məntəqəsi yaxınlığında yerləşən Ermənistan silahlı qüvvələrinin 5-ci motoatıcı alayının 1-ci taboru və Talış istiqamətində yerləşən 6-cı motoatıcı alayının 1-ci taborunun mövqeləri dağıdılmışdır.[160][161]

30 sentyabr

Sentyabrın 29-dan 30-na keçən gecə, saat 00:20 radələrində Azərbaycan Ordusunun İsrail istehsalı Harop dağıdıcı dronu vasitəsilə dəqiq zərbəsi nəticəsində yüksək rütbəli erməni zabitlərinin toplaşdığı bunker dağıdılıb.[162][163] Bunkerdə Ermənistan silahlı qüvvələrinin bir generalı, bir neçə polkovniki və digər yüksək rütbəlilərinin olduğu bildirilib.[164][165]

Saat 01:00 radələrində sosial şəbəkələrdə İran ərazisindən Ermənistana aparılan silah-sursat, hərbi texnika yüklü maşınların yandırılmasına aid görüntülər yayılıb. Nəqliyyat vasitələrinin Cənubi Azərbaycanlılar tərəfindən Azərbaycana dəstək məqsədilə yandırıldığı və görüntülərinin paylaşıldığı iddia olunmuşdur.[166]

Təxminən saat 01:10-da Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi, Cəbrayıl rayonu ərazisindəki tanklar da daxil olmaqla, bir neçə erməni hərbi texnikasının məhv edildiyini göstərən görüntülər yayımlayıb.[167]

Səhər saat 08.00-dan etibarən Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Tərtər şəhərini artilleriya atəşinə tutmuşdur.[168] Atəş nəticəsində dövlət qurumlarının inzibati binalarının yaxınlığına top mərmisinin düşməsi nəticəsində 7 nəfər mülki şəxs müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanalara yerləşdirilmiş, o cümlədən mülki infrastruktur obyektlərə külli miqdarda ziyan vurulmuşdur.[169]

Ermənistanın 1-ci ümumqoşun ordusunun 10-cu dağatıcı diviziyasının Tonaşendə yerləşən 7-ci dağatıcı alayının 2-ci taboru ağır itkilərə məruz qaldığından təcili surətdə köməyə gələn ehtiyat qüvvə Azərbaycan Ordusu tərəfindən məhv edilib.[170]

Saat 10:20 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi cəbhənin Ağdərə-Tərtər istiqamətində mühasirəyə alınan erməni qüvvələrinin artilleriya vasitələri ilə məhv edilməsi və ərazinin təmizlənməsi əməliyyatı keçirilməsi barədə məlumat yayımlamışdır.[171][172] Bir neçə dəqiqə sonra Ermənistan silahlı qüvvələrinin artilleriya bölmələri Goranboy rayonunun Aşağı Ağcakənd kəndini atəşə tutmağa başlamışdır.[173][174]

Saat 11:40 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun bölmələrinin düşmən mövqelərinə artilleriya zərbələri endirdiyini göstərən video yayımlamışdır.[175] Həmçinin, Ermənistanın 1-ci ümumqoşun ordusunun 10-cu dağatıcı diviziyasının Tonaşendə yerləşən 7-ci dağatıcı alayının 2-ci taborunun şəxsi heyəti ağır itkilərə məruz qalaraq müdafiə mövqelərini özbaşına tərk edərək qaçması barədə məlumat verilmişdir.[176][177] Köməyə gələn Ermənistan ordusunun ehtiyat qüvvələri Azərbaycan Ordusu tərəfindən aşkar olunaraq dəqiq atəş zərbəsi ilə məhv edilmişdir.[178][179] S

aat 12:40 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin 18-ci motoatıcı diviziyasının 41-ci əlahiddə alayının komanda məntəqəsinə atəş zərbəsi endirilmişdir.[180][181] Saat 13 radələrinə olan məlumata əsasən Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev bildirib ki, sentyabrın 29-da Ermənistan ərazisindən havaya qalxmış iki "Su-25" tipli təyyarəsi dağa dəyərək partlamış və məhv olmuşdur.[182]

Saat 13:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi səhər saatlarında məhv edilən düşmən hərbi texnikalarının videogörüntülərini yayımlamışdır.[183][184] Yayımlanan digər bir videoda Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atəşə tutan Ermənistan ordusu toplarının dəqiq atəşlə məhv edildiyi görüntülər öz əksini tapmışdır.[185]

Ermənistan Səhiyyə naziri Arsen Torosyan, 2 təcili yardım helikopteri, təcili yardım maşınları yüzlərlə tibb işçiləri ilə Qarabağ istiqamətində hərbi əməliyyatlar nəticəsində yaralanmış əsgərlərin təxliyyəsi üçün vacib missiya həyata keçirdiyini bildirmişdir.[186]

Saat 15:10 radələrində Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun bölmələri tərəfindən Tonaşendə düşmənin iki tankının məhv edildiyi görüntüləri yayımlamışdır.[187][188] Saat 15 radələrinə olan digər məlumata görə isə Azərbaycan Ordusunun bölmələri Ermənistan silahlı qüvvələrinin Füzuli istiqamətində yerləşən 4-cü taborunu ağır artilleriya atəşinə məruz qoymuşdur.[189][190] Həmçinin Azərbaycan Ordusunun bölmələri tərəfindən Ermənistan silahlı qüvvələrinin 1-ci ümumqoşun ordusunun 10-cu dağatıcı diviziyasının 5-ci dağatıcı alayının Ağdərə yaşayış məntəqəsində yerləşən qərargahına zərbə endirilmişdir.[191][192] Döyüşlərdə Ermənistan silahlı qüvvələri "Toçka-U" taktiki raket kompleksini tətbiq etsə də, hərbi texnikanın köhnə və keyfiyyətsiz olması səbəbindən atılan raketlər partlamayıb.[193]

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 1 ədəd "Uraqan" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 2 ədəd "9K33 Osa" zenit-raket kompleksi, 4 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 1 ədəd piyadanın döyüş maşını, 4 ədəd D-20 haubitsa-topu, 16 ədəd tank və şəxsi heyətlə 2 ədəd yük maşını məhv edilmişdir.[194][195][196] Saat 16 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin dinc Azərbaycan əhalisinin sıx yaşadığı əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində Füzuli rayonu, Horadiz şəhərində yerləşən yanacaq doldurma məntəqələrinin birinin yaxınlığına düşmüş top mərmisinin qəlpələrindən 1990-cı il təvəllüdlü Rüstəmov Murad Tahir oğlu həlak olmuş, 3 nəfər isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmiş, məntəqəyə ciddi ziyan dəymişdir.[197]

Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlər zamanı Ermənistan ordusunun darmadağın edilən 6-cı dağ atıcı alayına köməyə gələn 193-cü əlahiddə həmlə taborunun döyüş bayrağı və sənədləri ələ keçirilmişdir.[198] Azərbaycan Ordusunun bölmələrinin axşam saatlarında keçirdiyi döyüş əməliyyatları nəticəsində Ermənistan ordusunun 8 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi məhv edilmişdir.[199][200]

1 oktyabr

Saat 01:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi qarşı tərəfin müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət edən hərbi kolonlarının Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən məhv edildiyi xəbərini yayıb.[201][202] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri səhər saatlarından etibarən Tərtər şəhərini yenidən artilleriya atəşinə tutmuşdur.[203]

Saat 09:00 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin dinc Azərbaycan əhalisinin sıx olduğu əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində Tərtər şəhər avtovağzalına düşmüş top mərmisinin qəlpələrindən 1982-ci il təvəllüdlü Həsənov Zabil Məhəmməd oğlu həlak olmuş, avtovağzala ciddi ziyan dəymişdir.[204]

Saat 11:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun artilleriya qurğularının məhv edilməsinin videogörüntülərini yayımlamışdır.[205][206] Ötən gün səhər saatlarından etibarən Ermənistan hərbi birləşmələrinin növbəti dəfə ağır artilleriyadan Tərtər şəhərini intensiv atəşə tutması nəticəsində yaralanan 7 mülki vətəndaşdan ikisi vəfat etmişdir. Onlar rayonun Dəmirçilər kənd sakinləri 1988-ci il təvəllüdlü İbrahimov Şahin Mahmud oğlu və 1971-ci il təvəllüdlü Əliyev Müzəffər Əli oğludur.[207]

 
Ağdərə rayonu ərazisində Ermənistan ordusunun darmadağın edilən 6-cı dağatıcı alayına köməyə gələn 193-cü əlahiddə həmlə taborunun Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən ələ keçirilən döyüş bayrağı.[208]

Ermənistan tərəfi Lələtəpə yaxınlığında Azərbaycan Ordusuna məxsus təyyarənin vurulması və qalıqlarının İran ərazisinə düşməsi barədə məlumat yayımlamış,[209] lakin Azərbaycan tərəfi bu məlumatın yalan olduğunu bildirmişdir.[210] Həmçinin Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, həyata keçirilən əməliyyatlar nəticəsində Ermənistan ordusu ağır itkilər verərək, geri çəkilməyə məcbur olmuşdur.[211]

Səhər saatlarında Ermənistanın Gorus rayonu ərazisindən Azərbaycanın Cəbrayıl-Füzuli cəbhə xətti ərazisi raket zərbələri ilə atəşə tutulmuşdur.[212] Günorta saatlarında yayılan rəsmi məlumata görə, Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndi, Füzuli rayonunun Horadiz şəhəri, Goranboy, TərtərAğdam rayonlarının cəbhəboyu kəndləri Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri tərəfindən artilleriya atəşinə tutulmuşdur.[213] Madagizdə yerləşən 6-cı dağatıcı alayın komandiri və onun müavini Azərbaycan Ordusunun bölmələrinin artilleriya atəşinə məruz qalması və ağır yaralı olaraq sıradan çıxarılması nəticəsində hərbi hissə komandirinin yerinə 2016-cı il aprel döyüşləri zamanı döyüş meydanını özbaşına tərk etdiyi üçün ciddi şəkildə cəzalandırılan, 10-cu dağatıcı diviziyanın komandir müavini Gevorq Manqalaryan təyin edilmişdir.[214]

Saat 13 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin dinc Azərbaycan əhalisinin sıx yaşadığı əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində Ağdam rayonu, Hacıməmmədli kəndində yaşadıqları evə düşmüş top mərmisinin qəlpələrindən 1966-cı il təvəllüdlü Məmmədov Mürşid Rəşid oğlu və onun 1996-cı il təvəllüdlü oğlu Samir Məmmədov həlak olmuş, yaşadıqları evə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[215] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğal altında olan Hadrut yaşayış məntəqəsindəki Ermənistan silahlı qüvvələrinin 18-ci motoatıcı diviziyasının qərargahına, onun tabeliyində olan 1-ci motoatıcı alayının infrastrukturuna və Xocavənddəki 3-cü motoatıcı alayın qərargahına atəş zərbələri endirilmişdir.[216]

Saat 15:40 radələrində Ermənistan tərəfi Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus 3 təyyarə, 2 helikopter və 6 PUA-nın vurulması ilə bağlı məlumat yayımlamışdır.[217] Bir neçə dəqiqə sonra isə Vaqif Dərgahlı bugünkü döyüşlərdə döyüş təyyarəsi və helikopterlərin tətbiq olunmadığını bildirərək, yayılmış məlumatın dezinformasiya olduğunu açıqlamışdır.[218]

Saat 16:35 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun bölmələrinin Ermənistan ordusunun hava hücumundan müdafiə vasitələrini və yaylım atəşli reaktiv sistemlərini məhv etdiyini göstərən video yayımlamışdır.[219][220] Xocavənd ərazisindəki toqquşmaları işıqlandıran "Le Monde" qəzetinin iki fransız jurnalisti Azərbaycan Ordusunun açdığı atəş nəticəsində yaralanmışdır.[221]

Saat 17:50 radələrində Ermənistan ordusunun bölmələri Füzuli rayonunun Horadiz şəhərinin mülki obyektlərini artilleriya atəşinə tutmuşdur.[222][223] Saat 23:00 radələrində isə Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun NərimanlıBöyük Məzrə kəndlərini atəşə tutması barədə məlumat yayımlamışdır.[224] İran mediasının verdiyi məlumata əsasən, Ermənistan ordusunun atdığı raketlər Cənubi Azərbaycanın Pərvizxanlı kəndinə düşmüş, bir mülki şəxs yaralanmış, altı ev və bəzi nəqliyyat vasitələri zərər görmüşdür.[225]

2 oktyabr

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Ağdərə istiqamətində Madagiz ətrafındakı hakim yüksəkliklər Azərbaycan Ordusunun nəzarəti altına keçmişdir.[226] Saat 00:00-dan 07:00-dək Ermənistan ordusunun 5 zirehli və avtomobil texnikası, 3 hərbi infrastruktur obyekti və xeyli sayda şəxsi heyəti məhv edilmişdir.[227] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Ermənistan tərəfinə yaşayış məntəqələrimizi atəşə tutmamaları barədə dəfələrlə xəbərdarlığına baxmayaraq Ağdam rayonunun Xındırıstan, Əlibəyli, ƏhmədağalıSəfərli kəndləri düşmən tərəfindən intensiv artilleriya atəşinə tutulmuşdur.[228][229] Ermənistan ordusunun cəbhənin Tərtər istiqamətində yaşayış məntəqələrini atəşə tutmağa davam etməsi nəticəsində rayonun Bala Kəngərli kənd sakinləri, mülki vətəndaşlar Rəhimova Aybəniz Nizami və Rəhimova Gülnarə Fabir qızı xəsarət almışdır.[230] Saat 11:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun qüvvə və vasitələrinin məhv edilməsinin videogörüntülərini yayımlamışdır.[231] Ermənistan ordusu Ermənistan ərazisindən Şəmkir rayonunun Sabirkənd, işğal olunmuş ərazilərdən isə Ağdam rayonunun Quzanlı yaşayış məntəqələrini raket atəşinə tutmuşdur.[232][233] Həmçinin Bərdə rayonunun ƏmirliTovuz rayonunun Ağdam kəndi raket atəşi zərbələrinə məruz qalmışdır.[234][235] Saat 13:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi düşmənin yüksək dağ zirvəsində yaratdığı dayaq məntəqəsinə silah-sursat çatdıran təminat vasitələri və döyüş texnikalarının məhv edilməsini göstərən video yayımlamışdır.[236] Nazirlikdən verilən məlumata görə, Ermənistan ərazisindən Şəmkir rayonunun Sabirkənd yaşayış məntəqəsinə atılan 10-a yaxın raketlər "Toçka-U" taktiki raket kompleksindən buraxılmışdır.[237] Saat 14:00 radələrində Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Xankəndi şəhərini bombaladığını açıqlamışdır.[238] Təxminən bir saat sonra Azərbaycan tərəfi düşmənin qüvvə və vasitələrinin məhv edilməsinin növbəti videogörüntülərini yayımlamışdır.[239][240]

Ermənistan silahlı qüvvələri Tərtər şəhərini, rayonun Şıxarx qəsəbəsini və Bərdə rayonunun Soğanverdilər kəndini intensiv artilleriya atəşinə tutmuşdur.[241][242] Saat 17:50 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun səhra idarəetmə məntəqəsi, üzərindəki Ermənistan bayrağı və qondarma rejimin asılan əski parçasının göyə sovurulması, eləcə də tanklarının məhv edilməsinin videogörüntülərini yayımlamışdır.[243][244]

3 oktyabr

Saat 08:23 radələrində Ermənistan tərəfi Dağlıq Qarabağ ərazisinin şimal və cənub qismində şiddətli döyüşlərin getdiyini bildirmişdir. Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının prezidenti Arayik Harutyunyan həmin ərazilərə baş çəkmişdir.[245] Saat 10:00 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi gecə ərzində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində Ermənistan ordusunun döyüş aktivliyinin qarşısının alınması və ona sarsıdıcı zərbələr endirilməsini özündə əks etdirən videogörüntüləri yayımlamışdır.[246] Gecə ərzində Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Tərtər şəhəri, rayonun Səhləbad, Qəzyan, Qapanlı, Qaynaq, Əskipara, Hüsənli, Ağdam rayonunun Ayaq Qərvənd, İmamqulubəyli, Qaradağlı, Təzəkənd, Ağcabədi rayonunun Muğanlı, Qiyaməddinli, RəncbərlərGoranboyun Tap Qaraqoyunlu kəndi intensiv artilleriya atəşinə tutulmuşdur.[247][248] Ermənistan ordusunun Tərtərin yaşayış məntəqələrini atəşə tutması nəticəsində daha iki mülki vətəndaş xəsarət almışdır. Onlar Qapanlı kənd sakinləri, 1984-cü il təvəllüdlü Quliyev Vasif Qasım oğlu və 1985-ci il təvəllüdlü Quliyev Pərviz Cəfər oğludur.[249] Saat 16:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun ağır itkilər verdiyini özündə əks etdirən videogörüntülər yayımlamışdır.[250] Saat 19 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Beyləqan şəhərinin müxtəlif istiqamətlərində dinc əhalinin yaşayış evlərini növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində 1976-cı il təvəllüdlü şəhər sakinləri İsmayılova Zülfiyyə İsgəndər qızı və bacısı 1998-ci il təvəllüdlü Əsədova Arzu İsgəndər qızı yaşadıqları evə çoxsaylı top mərmilərinin düşməsi nəticəsində dağıntılar altında qalaraq həlak olmuş, eyni zamanda şəhərin müxtəlif yerlərinə düşmüş top mərmilərinin qəlpələrindən 1982-ci il təvəllüdlü şəhər sakinləri Balakişiyev Etibar Təvəkkül oğlu və 1969-cu il təvəllüdlü Bəşirova Sevda Yaşar qızı müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanalara yerləşdirilmiş, çoxsaylı yaşayış evlərinə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[251][252]

Prezident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Azərbaycan Ordusunun Madagizi işğaldan azad etdiyini və həmin ərazilərdə Azərbaycan bayrağının qaldırıldığını açıqlamışdır.[253][254] Həmçinin İlham Əliyevin verdiyi qərara əsasən, Madagizin tarixi adı olan Suqovuşan adı bərpa edilmişdir.[255][256] Azərbaycan Ordusu həmin gün ərzində həmçinin Tərtər rayonunun Talış, Cəbrayılın Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, ŞəybəyQuycaq kəndlərini, Füzulinin isə Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndini tamamilə işğaldan azad etmişdir.[257][258][259] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi verdiyi məlumata əsasən, Madagiz-Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlər zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinin 77-ci tank taborunun 4 tankı məhv edilmiş, 3 tankı isə qənimət götürülmüşdür. Həmçinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin Ağdərə istiqamətində yerləşən 5-ci dağatıcı alayının müdafiə sahəsinə artilleriya zərbələrinin endirilməsi nəticəsində alayın 4 ədəd avtomobil texnikası məhv edilmişdir.[260]

4 oktyabr

Saat 09:00 radələrində Ermənistan ordusu Tərtər şəhəriniHoradiz yaşayış məntəqəsinə raket zərbələri endirmişdir.[261] Ermənistan ordusu Xankəndi şəhərindən şimalda Ballıcada yerləşən hərbi hissədən Azərbaycan Ordusunun bölmələrinin mövqelərini və yaşayış məntəqələrini intensiv atəşə tutmuşdur.[262] Saat 10:50 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Ermənistan silahlı qüvvələri Gəncə şəhərini atəşə tutmuşdur.[263][264][265] Saat 11:40 radələrində şəhərə daha dörd yeni raket atılmışdır.[266] Bir neçə dəqiqədən sonra Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Xankəndi şəhərini bombardman etdiyini açıqlamışdır.[267] Zakir Həsənov düşmənin Gəncə şəhərini atəşə tutmasına reaksiya olaraq bildirib ki, "Ermənistan ərazisindən Azərbaycan ərazisinə atəş açılması açıq təxribat xarakteri daşıyır və döyüş bölgəsini genişləndirir".[268][269] Ermənistan tərəfi Gəncə şəhərindəki hərbi obyektlərin və Gəncə Beynəlxalq Hava Limanının vurulması ilə bağlı məlumat yayımlamışdır.[270][271] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi isə yayılmış xəbərin təxribat xarakteri daşıdığını və yalan olduğunu bildirmiş[272], düşmən tərəfindən açılan atəş nəticəsində dinc sakinlərə, mülki infrastruktura və qədim tarixi tikililərə ziyan dəydiyini açıqlamışdır.[273][274]

Ermənistan ərazisindən Gəncənin atəşə tutulması nəticəsində 1 mülki şəxsin həlak olub, 32 nəfərin isə yaralanıb.[275][276] Verilən məlumata görə, yaralanan mülki şəxslərdən biri 1943-cü il təvəllüdlü erməni əsilli Karina Qriqoryandır.[277] Saat 13:45 radələrində Hikmət Hacıyevin verdiyi məlumata əsasən, cəbhəni ziyarət edən Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının prezidenti Araik Arutunyanın yeri Azərbaycan Ordusu tərəfindən aşkar edilmiş[278] və hal-hazırda ağır yaralıdır.[279][280] Saat 15 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi düşmənin zirehli texnikaları, atəş-dəstək və təminat vasitələrinin məhv edildiyini özündə nümayiş etdirən videogörüntü yayımlamışdır.[281] Saat 16 radələrində Ermənistan ordusu Ağcabədi rayonunun Sarıcalı, Ağdam rayonunun Baharlı, Çıraqlı, ÜçoğlanBərdə rayonunun Şahvəlilər yaşayış məntəqələri intensiv artilleriya atəşinə tutub.[282][283] İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Azərbaycan Ordusunun Cəbrayıl şəhərini və rayonunun bir neçə kəndini işğaldan tam azad etdiyini açıqlamışdır.[284][285] Saat 15 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Ağcabədi rayonunun müxtəlif istiqamətlərində dinc əhalinin yaşayış evlərini növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində yeməkxanada olan zaman oraya top mərmilərinin düşməsi nəticəsində Taynaq kand sakini 2006-cı il təvəllüdlü İsgəndərov Fərid Dilafət oğlu dağıntılar altında qalaraq həlak olmuş, çoxsaylı mülki infrastruktur obyektlərə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[286][287] Saat 18:00 radələrində Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mübariz İbrahimovun 2010-cu il iyunun 18-də təkbaşına döyüşərək xeyli sayda düşmən qüvvəsini məhv etdiyi posta Azərbaycan bayrağı sancıldığı xəbəri verilmişdir.[288][289] Cəbrayıl istiqamətində düşmənin xeyli sayda silah-sursatı, döyüş və avtomobil texnikası qənimət götürülüb.[290] İlham Əliyev xalqa müraciətində Cəbrayıl rayonunun Karxulu, Şükürbəyli, Yuxarı Maralyan, Çərəkən, Daşkəsən, Decal, Mahmudlu, CəfərabadHorovlu kəndlərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqladı.[291][292] Saat 22:00 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Mingəçevir şəhərinə raket hücumu edib.[293] Mingəçevir şəhərinə Ermənistan tərəfindən dörd ədəd "Toçka-U" ortamənzilli ballistik raket buraxılmışdır.[294] Bir neçə dəqiqə sonra Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Mingəçevir şəhəri ərazisinə raket zərbələri, Tərtər şəhərinin ərazisinə isə artilleriya zərbələrinin endirilməsi və yaralalıların olduğu barədə məlumat yaymışdır.[295][296] Mingəçevir şəhərinə atılmış 3 raketdən 2-si partlamayıb. 3-cü raketin fərdi yaşayış evinə atılması nəticəsində 5 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmiş, eyni zamanda evə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[297] Azərbaycan tərəfi Ermənistanın əsas məqsədinin Mingəçevir su anbarının[298] vurulması olduğunu bildirsə də[299][300][301][302], qarşı tərəf isə bu fikirləri rədd etmişdir.[303] Saat 23:00 radələrində isə XızıAbşeron bölgəsinə iki 300 km məsafəli orta mənzilli raket atıldığını bildirmişdir.[304][305] Ermənistan ordusu ağır artilleriyadan istifadə etməklə Tərtəri atəşə tutmağa davam etməsi nəticəsində 2 şəhər sakini yaralanmışdır.[306]

5 oktyabr

Səhər saatlarında Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının Radiolokasiya sistemlərinin texniki vasitələri Ermənistanın Cermuk, QafanBerd rayonları ərazisində yerləşən start mövqelərindən Azərbaycan ərazisinə atılan raket buraxılışını qeydə almışdır.[307][308] Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusu tərəfindən Xankəndi şəhərinə 16 raket zərbəsinin endirildiyini açıqlamışdır.[309] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Beyləqan, BərdəTərtər şəhərləri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən atəşə tutulmuşdur.[310][311] Saat 11:40 radələrində Füzuli rayonunun Horadiz şəhəri, Ağcabədi rayonunun kəndləri, Tərtər şəhəri və rayonun kəndləri, GoranboyGöygöl rayonlarının əraziləri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən atəşə məruz qalmışdır.[312][313] Təxminən 1 saat sonra Ermənistanın Berd rayonu ərazisindən Gəncə şəhəri raket zərbələri ilə atəşə tutulmuşdur.[314][315] Hikmət Hacıyev özünün "Twitter" səhifəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın Gəncə, BərdəBeyləqan şəhərlərinin sıx məskunlaşmış ərazilərini raket və mərmi atəşinə tutduğunu açıqlamışdır.[316] Ermənistan tərəfi gecə ərzində şiddətli döyüşlərin getdiyini bildirmiş[317]Azərbaycan Ordusunun cənub istiqamətində hücuma keçdiyini açıqlamışdır.[318] Ermənistan silahlı qüvvələrinin dinc Azərbaycan əhalisinin sıx yaşadığı əraziləri növbəti dəfə ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində Bərdə şəhərinin mərkəzi küçələrinə və mərkəzi xəstəxananın yaxınlığına düşmüş raket mərmisinin qəlpələrindən Mehdiyeva Şəhriyar İsa qızı həlak olmuş, 3 nəfər isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[319][320] Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun verdiyi məlumata görə, Gəncə şəhərinə atılmış raketlərin Gəncə Beynəlxalq Xəstəxanasının, 34 saylı orta məktəbin, Şah İsmayıl Xətai küçəsində yerləşən mebel fabrikinin yaxınlığına, "Yevlax avtovağzalı" kimi adlandırılan əraziyə və Mərkəzi bazara atılması nəticəsində 3 nəfər mülki şəxs müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmiş, mülki infrastruktura külli miqdarda ziyan dəymişdir. Eyni zamanda, Beyləqan şəhərinə atılmış 2 ədəd raket mərmisindən 1 ədədi uşaq bağçasının həyətinə, digəri isə şəhər ərazisindəki boş sahəyə düşmüşdür.[321]

Saat 16:40 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Ağcabədi şəhərini atəşə tutmuş, mülki şəxslər arasında yaralıların olması haqqında məlumat verilmişdir.[322][323] Həmçinin düşmən ordusu Beyləqan şəhərini atəşə tutmuşdur.[324][325] Saat 5 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan silahlı qüvvələrinin 63-cü tank taborunun daha 3 ədəd tankının məhv edilməsi barədə məlumat yayımlamışdır.[326][327] Azərbaycan Ordusu tərəfindən Ermənistan silahlı qüvvələrinin cəbhənin Ağdərə istiqamətində 62-ci artilleriya alayının 2 ədəd, 41-ci artilleriya alayının 2 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi məhv edilmişdir.[328] Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun verdiyi məlumata görə, Ermənistan ordusu tərəfindən Ağcabədi rayonuna 3 raket atılmış, atılmış raketlərdən birinin evə düşməsi nəticəsində şəhər sakinləri 1994-cü il təvəllüdlü İbrahimov Elşən Mehdi oğlu və qardaşı qızı 2015-ci il təvəllüdlü İbrahimova Ayan Rövşən qızı müxtəlif bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmiş, eyni zamanda evə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[329] Saat 20:00 radələrində Ermənistanın silahlı qüvvələri Gəncə şəhərini növbəti dəfə atəşə tutmuşdur.[330][331] Erməni silahlı qüvvələrinin Ağdam rayonunun müxtəlif istiqamətlərində intensiv atəşə tutması nəticəsində 1954-cü il təvəllüdlü Rəhimov Eyvaz Musa oğlu həlak olmuş, rayonun Üçoğlan kənd sakini 1971-ci il təvəllüdlü Səfərov Mehman Ağalar oğlu isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Bundan başqa, düşmənin Goranboy rayonunun yaşayış məntəqələrini ağır artilleriyadan atəşə tutması səbəbindən yaşadığı evə top mərmisinin düşməsi nəticəsində Qızılhacılı kənd sakinləri 1955-ci il təvəllüdlü Abbasova Raziyə Bayraməli qızı həlak olmuş, eyni zamanda top mərmisinin düşdüyü başqa bir yaşayış evinin sakinləri 1958-ci il təvəllüdlü Həsənov Məşdi İbrahim oğlu, sonuncunun qızı 1984-cü il təvəllüdlü Sevinc Həsənova və azyaşlı nəvəsi 2011-ci il təvəllüdlü Həsənov Elcan Elgün oğlu, boş sahəyə düşmüş top mərmisinin qəlpələrindən 1969-cu il təvəllüdlü Ələkbərov Rasim Nadir oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişlər.[332] Prezident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Azərbaycan Ordusunun Cəbrayıl rayonunun Şıxalıağalı, Sarıcallı, Məzrə kəndlərini və müxtəlif istiqamətlərdə bir neçə strateji yüksəkliyi işğaldan tam azad etdiyini açıqlamışdır.[333][334] Gün ərzində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində gedən döyüşlərdə Ermənistan ordusuna məxsus 2 ədəd BM-21 "Qrad"ı sıradan çıxarılıb. Bundan əlavə, 42-ci artilleriya alayının atəş mövqeyində yerləşdirilmiş D-20 artilleriya qurğuları və onların heyətləri də Azərbaycan Ordusunun sərrast atəşi ilə məhv edilmişdir.[335][336]

6 oktyabr

Ermənistan Milli Məclisinin birinci vitse-spikeri Vahe Enfiacyan özünün "Facebook" səhifəsində "Dəhşət" ləqəbli polkovnik-leytenant Artur Qalstyanın öldüyünü bildirmişdir.[337] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Azərbaycan Ordusunun dəqiq atəş zərbəsi nəticəsində Ballıca məntəqəsində yerləşən mərkəzi silah-sursat anbarı məhv edilmişdir.[338][339] Vaqif Dərgahlı açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycan Ordusu gecə boyu Cəbrayıl-Füzuli istiqaməti də daxil olmaqla, cəbhə boyu bütün istiqamətlərdə tam üstünlük nümayiş etdirərək, düşmənə ağır zərbələr endirmişdir.[340] Saat 12 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Ağdam rayonuna atdığı mərmi məktəb binasında dağıntılar törətmiş, növbədə olan yanğınsöndürmə avtomobilinə ziyan dəymişdir. Avtomobilin sürücüsü Fövqəladə Hallar Nazirliyi Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin əməkdaşı, daxili xidmət çavuşu Qismət Əli oğlu Yusibov partlayış dalğasının təsirindən xəsarət almış və xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[341] Saat 16:30 radələrində Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun cənub istiqamətində yenidən hücuma keçdiyi barədə məlumat yayımlamışdır.[342] Yarım saat sonra düşmən tərəf Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Xankəndi şəhərini bombardman etdiyini açıqlamışdır.[343] Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti tərəfindən Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzündə xarici muzdlulardan, o cümlədən İraqSuriya ərazisindən gətirilmiş kürd terrorçu qruplaşma üzvlərindən fəal istifadə etdiyini sübut edən radio danışıqları ələ keçirilmişdir.[344] Həmçinin verilən məlumata görə, aparılan əməliyyatlar nəticəsində daha iki əcnəbi muzdlu-terrorçu məhv edilmişdir.[345] Saat 19 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan silahlı qüvvələrinin Yevlax, GoranboyBeyləqan rayonlarının ərazilərini atəşə tutması barədə məlumat yayımlamışdır.[346][347]

Zakir Həsənov xüsusi xidməti müşavirədə düşmən tərəfindən "İsgəndər" əməliyyat-taktiki raket komplekslərinin tətbiq olunacağı halda adekvat tədbir görüləcəyini bildirmişdir.[348] Saat 21 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Tərtər rayonunun müxtəlif istiqamətlərdə intensiv atəşə tutması nəticəsində rayonun Qaynaq kənd sakini 1981-ci il təvəllüdlü Məmmədov Həsən Asif oğlu həlak olmuş, həmin kənd sakini 1989-cu il təvəllüdlü Əliyev Dəyanət Qənimət oğlu və Köçərli kənd sakini 1968-ci il təvəllüdlü Həsənov Seyfulla Yaqub oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[349] Həmçinin həmin radələrdə Ermənistan silahlı qüvvələri regionun ən böyük strateji layihəsi, Avropanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində mühüm yer tutan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərini hədəfə almaqla kəmərin Yevlax rayon ərazisindən keçən hissəsinə raket zərbələri endirsə də, Azərbaycan Ordusunun qətiyyətli tədbirləri nəticəsində həmin terror cəhdinin qarşısı alınmışdır.[350][351] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, gün ərzində düşmənə endirilən artilleriya zərbələri nəticəsində 5-ci alayın müdafiə sahəsində komanda müşahidə məntəqəsi sıradan çıxarılmışdır. Artilleriya zərbəsi ilə düşmənin müdafiə sahəsində 1 ədəd tankı və 3 topu məhv edilmişdir.[352]

7 oktyabr

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi gecə boyu cəbhənin bütün istiqamətlərində şiddətli döyüşlərin getdiyini açıqlamışdır.[353] Saat 10 radələrində Azərbaycan tərəfinin verdiyi məlumata görə, Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonu istiqamətində tam üstünlüyü ələ keçirtmişdir.[354] Həmçinin işğaldan azad olunmuş Şükürbəyli kəndindən yeni videogörüntülər yayımlanmışdır.[355] Saat 10:20 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Tərtər, Bərdə, Ağdam, Ağcabədi, FüzuliCəbrayıl rayonlarının kəndlərini atəşə tutmuşdur.[356][357] Saat 12 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi düşmən texnikalarının məhv edilməsinin növbəti videogörüntüsünü yayımlamışdır.[358] Günorta saatlarında Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin dayaq nöqtələrinin ələ keçirildiyini açıqlamışdır.[359] Ermənistan silahlı qüvvələrinin mülki əhalini hədəfə almaqla ağır artilleriyadan Ağdam rayonunu müxtəlif istiqamətlərdən atəşə tutması nəticəsində rayonun Xındırıstan kəndi ərazisində yaşadığı evə mərmi düşməsi nəticəsində kənd sakini 1945-ci il təvəllüdlü Əliyeva Zərifə Qamboy qızı həlak olmuş, eyni zamanda evə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[360][361] Saat 15 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri TərtərFüzuli rayonlarının yaşayış məntəqələrini atəşə tutmuşdur.[362][363]

Saat 10 radələrində Ermənistana məxsus pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Ağstafa rayonu sahəsində uçuş keçirməyə cəhd göstərərkən məhv edilmişdir.[364] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Azərbaycan Ordusunun atəşi nəticəsində düşmənin 10-dək tankı, 6 ədəd D-20 topu, 1 ədəd "Akasiya" özüyeriyən artilleriya qurğusu, 30-dək avtomobil texnikası və xeyli sayda canlı qüvvəsi məhv edilmişdir.[365] Günorta saatlarında Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Xankəndi şəhərini bombardman etdiyini açıqlamışdır.[366] Azərbaycan xüsusi xidmət orqanlarına yaxın mənbələr Xankəndidə dinc sakinlərin qalmadığını bildirib. Dağlıq Qarabağdan minlərlə qaçqın Ermənistana axışıb. Onların yolunda ilk yaşayış məntəqəsi sərhədyanı erməni şəhəri Qorisdir. Qarabağdan çıxan qaçqınları Qoris meriyasına gətirirlər, oradan onları ya qohumları götürür, ya da mehmanxanalara paylayırlar. Oktyabrın 7-dən Dağlıq Qarabağın paytaxtında erməni hərbçiləri formasında rusdilli insanlara rast gəlinməyə başlayıb.[367]

8 oktyabr

Ermənistan tərəfi gecə boyu şiddətli döyüşlərin getdiyini açıqlamışdır.[368] Səhər saatlarından başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələri Goranboy, Tərtər, Ağdam rayonlarının kəndlərini artilleriya atəşinə tutmuşdur.[369][370] Saat 7 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin aydın görünən və fərqləndirilən obyektləri, o cümlədən mülki əhalini hədəfə almaqla Goranboy rayonun Şahməmmədli kəndini ağır artileriyadan atəşə tutması nəticəsində həmin kənd sakini 1957-ci il təvəllüdlü Quliyeva Türyan Tofiq qızı yaşadığı evdə həlak olmuş, yaşadığı evə isə maddi ziyan dəymişdir.[371] Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğundan verilən məlumata əsasən, saat 4 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Gəncə şəhərinə raket zərbələri endirilmişdir.[372] Saat 8 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri BərdəAğcabədi rayonlarının kəndlərini atəşə tutmuşdur.[373][374] Səhər saatlarından başlayaraq düşmən ordusunun Goranboy rayonunu müxtəlif istiqamətlərdən atəşə tutması nəticəsində rayonun Aşağı Ağcakənd qəsəbəsi ərazisinə top mərmilərinin düşməsi səbəbindən orada yerləşən Xocalı Rayon Polis Şöbəsinin inzibati binasına, o cümlədən qəsəbə ərazisində çoxsaylı mülki infrastruktur obyektlərə və yaşayış evlərinə, Qaraçinar tam orta kənd məktəbinə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[375] Həmin radələrdə Ermənistan ordusunun Ağdam rayonunu müxtəlif istiqamətlərdən raket və artilleriya mərmilərindən intensiv atəşə tutması nəticəsində rayonun Böyükbəyli kənd sakinləri 1992-ci il təvəllüdlü Cəbrayıllı Sədi Bəbir oğlu və 1977-ci il təvəllüdlü Quliyeva Hürü Talış qızı avtomaşınla yol gedərkən Alıbəyli kəndi ərazisində mərmi düşməsi nəticəsində müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[376]

Ermənistana məxsus pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Oğuz rayonunun Xaçmaz kəndi sahəsində uçuş keçirməyə cəhd göstərərkən məhv edilmişdir.[377] Saat 11:30 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Bərdə şəhərini atəşə tutmuşdur.[378][379] Ermənistan mətbuatının verdiyi məlumata əsasən, Azərbaycan Ordusunun Qarabağın azadlığı uğrunda apardığı əks-hücum əməliyyatı nəticəsində seperatçıların liderlərindən biri olan Yervand Qaciyan məhv edilmişdir.[380] Saat 12:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi gecə döyüşləri zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinin hərbi hissəsinin qərargahı, infrastrukturu və silah-sursat anbarlarına endirilən artilleriya zərbələrinin videogörüntüsünü yayımlamışdır.[381][382] Azərbaycan Ordusu tərəfindən Ermənistanın milli qəhrəmanı Vartan Markaryanın adını daşıyan Ermənistan ordusunun 8-ci əlahiddə motoatıcı briqadasının döyüş bayrağı ələ keçirilmişdir.[383] Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğundan verilən məlumata əsasən, saat 11 radələrində Bərdə şəhərinin mərkəzində yerləşən "Qədim Bərdə" restoranına raketin düşməsi nəticəsində həmin vaxt orada olan 2 nəfər şəxs müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmiş, eyni zamanda Bərdə şəhər 5 nömrəli tam orta məktəbin yaxınlığına düşmüş raketlər 5 nəfər şəxsin yaralanmasına səbəb olmuş, o cümlədən məktəbin binasına, çoxsaylı nəqliyyat vasitələrinə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[384] Həmçinin bildirilib ki, Ermənistan silahlı qüvvələri Bərdə rayonu ərazisinə "Toçka-U" taktiki raket kompleksindən atəş açmışdır.[385][386] Günorta saatlarında Hikmət Hacıyev erməni silahlı qüvvələrinin Gəncə, Bərdə, Tərtər və digər şəhərlərə Smerç reaktiv yaylım atəş sistemi vasitəsilə raket zərbələri endirdiyini açıqlamışdır.[387] Azərbaycan Ordusunun Şuşa şəhərini bombalaması nəticəsində şəhərin simvolu sayılan Qazançetsots kafedralının günbəzinə ciddi ziyan dəymişdir.[388][389][390][391] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi isə kilsənin zərər çəkməsinin Azərbaycan Ordusunun döyüş fəaliyyəti ilə heç bir əlaqəsi olmadığını açıqlamışdır.[392] Gündüz saatlarında yerdəyişməyə cəhd göstərən düşmənin döyüş texnikası və hərbi kolunu artilleriya atəşi ilə məhv edilmişdir.[393][394] Saat 19 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Goranboy, TərtərAğdam rayonlarının kəndlərini artilleriya atəşinə tutmuşdur.[395][396] Saat 8 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi düşmənin zirehli texnikasının məhv edildiyi videogörüntüləri yayımlamışdır.[397]

9 oktyabr

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, gecə ərzində gərgin döyüşlər ordumuzun üstünlüyü ilə davam etmişdir.[398][399] Həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar zamanı Azərbaycan Ordusunun atəş zərbəsi nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin 5-ci dağatıcı alayının qərargah binası dağıdılmışdır. Nəticədə binada olan 10-cu dağatıcı diviziyanın qərargah rəisi polkovnik Samvel Qriqoryan ağır yaralanmış, alayın artilleriya rəisi polkovnik-leytenant Arman Dermeyan və xeyli sayda hərbi qulluqçu məhv edilmişdir.[400] Dünən gün ərzində və gecə ümumilikdə düşmənin 13 ədəd T-72 tankı, 2 ədəd PDM-i, 4 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 2 ədəd 2S3 "Akasiya" özüyeriyən artilleriya qurğusu, 3 ədəd D-30 haubitsa topu, 2 ədəd radar sistemi və xeyli sayda avtomobil texnikası dəqiq atəşlə məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır. Cəbhənin istiqamətlərindən birində həyata keçirilən əməliyyat nəticəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 49-cu tank briqadasına məxsus 6 ədəd T-72 tankı tam işlək vəziyyətdə ələ keçirilmişdir.[401] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi səhər saatlarında Cəbrayıl rayonuna Azərbaycan bayrağının sancıldığını ək etdirən videogörüntülər yayımlamışdır.[402][403]

Saat 9 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Füzuli rayonunu müxtəlif istiqamətlərdən raket və artilleriya mərmilərindən intensiv atəşə tutması nəticəsində rayonun Qarabağ kənd sakinləri 1982-ci il təvəllüdlü Əsədov Samir Hidayət oğlu, 1958-ci il təvəllüdlü İbrahimov Nizami Cəfər oğlu və 1968-ci il təvəllüdlü Abbasov Alman Ənvər oğlu yaşadıqları evlərə mərmi düşməsi nəticəsində müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmiş, o cümlədən onların yaşadıqları evlərə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[404] Saat 11 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Goranboy, TərtərAğdam rayonlarının ərazilərini atəşə tutmuşdur.[405][406]

Saat 14 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi ordumuzun mühüm istiqamətlərdə düşmənə atəş zərbələri endirərək onun xeyli sayda hərbi texnikasını məhv etdiyini özündə əks etdirən videogörüntüləri yayımlamışdır.[407] Həmin radələrdə Ermənistan silahlı qüvvələri BərdəAğdam rayonlarının ərazilərini intensiv atəşə tutmuşdur.[408] Həmçinin düşmən MingəçevirAğcabədi rayonlarının ərazilərinə artilleriya zərbələri endirmişdir.[409][410] Azərbaycan Ordusunun bölmələrinin keçirdiyi döyüş əməliyyatları nəticəsində Ermənistan ordusunun xeyli sayda BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi məhv edilmişdir.[411][412] Saat 16:30 radələrində Ermənistan ərazisindən Mingəçevir istiqamətdə atılan ballistik hədəf Azərbaycan HHM sistemləri tərəfindən aşkar edilərək 20 kilometrdən artıq hündürlükdə məhv edilmişdir.[413][414] Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Xankəndi şəhərini yenidən bombardman etdiyini açıqlamışdır.[415] Hikmət Hacıyev bildirmişdir ki, bu günlərdə Ermənistan tərəfindən Beyləqan şəhərində məscidə, Gəncə şəhərində İmamzadə kompleksinə raket atılmışdır.[416]

Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Xocavənd rayonunun Sor kəndi və Hadrut qəsəbəsinin[417], Tərtər rayonunun Çaylı kəndi, Cəbrayıl rayonunun Qışlaq, Qaracallı, Əfəndilər, Süleymanlı, Füzuli rayonunun Yuxarı Güzlək, Gorazıllı kəndlərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır.[418][419] 27 sentyabr tarixindən bu günə qədər Ermənistan ordusuna məxsus 16 komanda məntəqəsi, 196 tank, 38 BM-21 "Qrad", 1 "Uraqan", 10 özüyeriyən artilleriya qurğusu – onlardan 8-i 2S3 "Akasiya", 2-si "Qvozdika", 36 piyadanın döyüş maşını, 24 artilleriya batareyası, 2 "REM" və ya hava hücumundan müdafiə vasitəsi, 2 ədəd S-300 kompleksinin buraxıcı qurğusu, 25 "Osa" zenit raket kompeksi, 2 "Kub" zenit raket kompeksi, 4 "Repelent" radio-texniki manea vasitəsi, 136 top, 56 minaatan, 1 ədəd "TOS 1a" odsaçan sursatı, 2 ədəd radiolokasiya stansiyası[420], 1 "Kalçuqa" anteni məhv edilmişdir.[421] Həmçinin 18 tank, 4 top, 22 piyadanın döyüş maşını, 12 minaatan, 4 "UAZ" maşını, 1 ekskavator, 27 "İqla" kompleksi, 1 "ZİL" maşını, 9 "QAZ" maşını hərbi qənimət kimi ələ keçirilmişdir.[422] Saat 18 radələrində Goranboy rayonun Tap Qaraqoyunlu kəndinə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən 22 top mərmisinin atılması nəticəsində həmin kənd sakini 1980-ci il təvəllüdlü Mehracov Sənan Yusif oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Bundan başqa, Tərtər rayonunun inzibati mərkəzinin də eyni zamanda top atəşinə tutulması nəticəsində rayon sakini 1968-ci il təvəllüdlü Fərəcov Müşfiq Təvəkkül oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[423] Axşam saatlarında düşmənin atəş mövqeyinə çıxardığı zirehli texnikaları Azərbaycan Ordusu tərəfindən məhv edilmişdir.[424][425] Həmçinin Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi işğaldan azad olunmuş SuqovuşanTalış kəndlərindən yeni videogörüntülər yayımlamışdır.[426][427] Saat 14 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsini müxtəlif istiqamətlərdən raket və artilleriya mərmilərindən intensiv atəşə tutması nəticəsində qəsəbə sakinləri 1979-cu il təvəllüdlü Hüseynov Əlizamin Cavid oğlu, 1978-ci il təvəllüdlü Zeynalov Elçin Əli oğlu, 1984-cü il təvəllüdlü Məmmədova Lalə Məhəmməd qızı və 1992-ci il təvəllüdlü Rzayev Elçin Hənifə oğlu qəsəbə ərazisinə mərmi düşməsi nəticəsində müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdiriliblər.[428]

10 oktyabr

10 oktyabr gecə saatlarında, Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrov, AzərbaycanErmənistanın Moskvada baş tutan 10 saatlıq danışıqlardan sonra iki ölkənin Dağlıq Qarabağda atəşkəs barədə razılığa gəldiklərini və tərəflərin bundan sonra "maddi" danışıqlara başlayacaqlarını bildirdi. Saat 08:00-dan etibarən isə hərbi əməliyyatlar dayandırılacaq, əsir və ölülərin mübadiləsi təmin ediləcək.[429] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi gecə boyu cəbhənin bütün istiqamətlərində şiddətli döyüşlərin getdiyini açıqlamışdır.[430] Ermənistan tərəfi də vəziyyətin gərgin olaraq qaldığını bildirmişdir.[431] Səhər saatlarınadək Azərbaycan Ordusunun davam etdirdiyi hücum əməliyyatı nəticəsində bu müddətdə düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi, 13 ədəd tankı, 4 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 6 ədəd D-20D-30 topu, 3 ədəd 2S3 "Akasiya" özüyeriyən artilleriya qurğusu, 2 ədəd M55 "Zastava" zenit qurğusu, 2 radiolokasiya stansiyaları və radioelektron mübarizə vasitələri dəqiq atəşlə məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[432][433][434]

Saat 9:30 radələrində Ermənistan ordusu Xocalı istiqamətindən Hadrutu yaylım atəşli reaktiv sistemlərdən intensiv atəşə tutmuşdur.[435][436] Ermənistan tərəfi isə bu məlumatın yalan olduğunu bildirmişdir.[437] Saat 10 radələrində Ermənistan tərəfi Azərbaycanı "hərbi əməliyyatlar dayandırılana qədər vəziyyəti dəyişdirmək" cəhdində günahlandıraraq[438], Xankəndi şəhərində həyəcan siqnalının verildiyini açıqlamışdır.[439] Saat 10:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi düşmənin daha bir zirehli tank bölməsinin darmadağın edildiyini göstərən videogörüntülər yayımlamışdır.[440] Həmin radələrdə Ermənistan silahlı qüvvələri Goranboy, Tərtər, Ağdam, AğcabədiFüzuli rayonlarının yaşayış məntəqələrini intensiv atəşə məruz qoymuşdur.[441][442] Ermənistan tərəfi isə bu məlumatın yalan olduğunu bildirmişdir.[443] Həmçinin Azərbaycan Ordusu Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus S-300 zenit raket sistemini məhv etmişdir.[444][445] Ermənistan ordusunun bütün havadan müdafiə sistemini yönəldən, Xocalıda yerləşən ən bahalı 19J6 (ST-68U) radilokasiya stansiyası məhv edilmişdir.[446][447][448]

Saat 12 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun növbəti artilleriya qurğularının məhv edildiyini göstərən videogörüntülər yayımlamışdır.[449] Saat 12:30 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri TərtərAğdam rayonlarının ərazisini atəşə tutmuşdur.[450] Saat 12:00-da atəşkəs elan olunması barədə razılıq əldə edilməsinə baxmayaraq, Ermənistan ordusu cəbhənin Ağdərə-TərtərFüzuli-Cəbrayıl istiqamətlərində hücuma keçməyə cəhd göstərmişdir.[451] Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Kaşataq mərzinin Birinci Alıbəyli kəndini və Sünik mərzinin Artsvanik kəndini bombardman etdiyini açıqlamışdır.[452] Hər iki tərəf saat 12:00-dən etibarən bir-birini atəşkəsi pozmaqda ittiham etmişdir.[453][454] Saat 13:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi atəşkəs rejimini pozan düşmənin zirehli texnikasının məhv edildiyini göstərən videogörüntülər yayımlamışdır.[455][456] Saat 18:30 radələrində atəşkəs rejimini pozmaq məqsədi ilə düşmənin atəş nöqtələrinə çıxarılan ağır artilleriyası Azərbaycan Ordusu tərəfindən dəqiq zərbələrlə məhv edilmişdir.[457] Hikmət Hacıyev özünün "Twitter" səhifəsində Ermənistan ordusunun FüzuliGoranboy rayonlarının kəndlərini raket hücumuna məruz qoyduğunu açıqlamışdır.[458] Saat 19 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi düşmənin döyüşə hazır vəziyyətə gətirilən zenit-raket komplekslərinin məhv edildiyini göstərən videogörüntülər yayımlamışdır.[459] Ermənistan ordusu günorta saatlarında atəşkəs rejimini pozaraq, Tuğ kəndi istiqamətindən Hadrut istiqamətində, AragülBanazur istiqamətlərindən isə Cəbrayıl istiqamətində hücum etməyə cəhd göstərmişdir. Cəhdlərin qarşı alınarkən baş vermiş döyüş toqquşması nəticədə düşmənin 38 nəfər canlı qüvvəsi, 2 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 7 ədəd topu və sursatla dolu 2 yük maşını məhv edilmişdir.[460] Saat 20 radələrində atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozan Ermənistan silahlı qüvvələri Ağdam rayonu ərazisini atəşə tutmuşdur.[461] Həmin radələrdə Ermənistan ordusunun artilleriya batareyasının məhv edildiyini göstərən videogörüntülər yayımlanmışdır.[462] Saat 19 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Ağdam rayonunun ÇəmənliZəngişalı kəndləri ağır artilleriyadan intensiv atəşə tutulmuş, top mərmisinin partlaması nəticəsində 1974-cü il təvəllüdlü Çəmənli kənd sakini Hüseynov Gündüz Taryel oğlu həlak olmuşdur.[463] Humanitar atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozan Ermənistan silahlı qüvvələri saat 22:30-dan başlayaraq Tərtər şəhərini artilleriya atəşinə tutmuşdur.[464] Ermənistan tərəfi isə Azərbaycan Ordusunun yenidən Xankəndi şəhərini bombardman etdiyini açıqlamışdır.[465] Azərbaycan tərəfi isə bu məlumatı təkzib etmişdir.[466]

11 oktyabr

Saat 02:00 radələrində Gəncə şəhərinin mərkəzində bir yaşayış binası raket atəşinə məruz qalmışdır.[467] Nəticədə Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun verdiyi məlumata görə, düşmənin Gəncənin mərkəzi hissəsində yerləşən çox mənzilli yaşayış binasını raket atəşinə tutması nəticəsində 5 nəfər həlak olmuş, 28 nəfər yaralanmış, çoxsaylı mülki infrastruktur obyektlərə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[468][469][470] Saat 4 radələrində Ermənistan ordusunun Mingəçevir su-elektrik stansiyasını hədəfə almaqla cəbhə zonasından 100 km-dən artıq uzaqlıqda yerləşən, iri sənaye şəhəri Mingəçevirə raketlər atmışdır. Raketlər Azərbaycan Ordusunun hərbi hava hücumundan müdafiə qüvvələri tərəfindən zərərsizləşdirilmişdir.[471][472] Gecə ərzində Azərbaycan Ordusunun keçirdiyi fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi, eləcə də 5 ədəd T-72 tankı, 6 ədəd D-20D-30 haubitsası, 5 ədəd sursatla dolu yük maşını, 11 ədəd digər avtomobil texnikası, 3 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 5 ədəd 2S1 "Qvozdika" özüyeriyən haubitsası, 8 ədəd hava hücumundan müdafiə sistemi və radiolokasiya stansiyası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[473][474] Məlumata əsasən canlı qüvvə sarıdan xeyli itki verən düşmən ordusunda ölənlər arasında 1-ci motoatıcı alayın komandirinin müavini polkovnik-leytenant Artak Vanyan da var.[475] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri itirdikləri mövqeləri geri qaytarmaq məqsədilə canlı qüvvə və döyüş texnikasını cəmləşdirərək yenidən kiçik qruplarla cəbhənin HadrutCəbrayıl istiqamətlərində hücuma keçməyə cəhd göstərmişdir.[476] Hikmət Hacıyev özünün "Twitter" səhifəsində Gəncə şəhərində 3 yaşayış binası dağıdılması nəticəsində qadınlar da daxil olmaqla 7-dən çox mülki şəxsin öldürüldüyünü, uşaqlar da daxil olmaqla 33 mülki şəxsin ağır yaralandığını açıqlamışdır.[477] Səhər saat 08:00 radələrində Mingəçevir istiqamətində uçuşlar həyata keçirməyə cəhd edən Ermənistana məxsus pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Azərbaycan Ordusunun Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən məhv edilmişdir.[478][479] Xarici İşlər Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, Suqovuşan ərazisində erməni əsgərlərinin cəsədlərini yığan və üzərinə aydın şəkildə ağ bayraq sancılan sanitar maşının Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən atəşə tutulması nəticəsində bir tibbi xidmət qulluqçusu ağır yaralanmışdır.[480] Saat 13 radələrində Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun verdiyi məlumata görə, Gəncənin mərkəzi hissəsində yerləşən çox mənzilli yaşayış binalarını raket atəşinə tutması nəticəsində 4 qadın olmaqla 9 nəfər həlak olmuşdur.[481]

Prezident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Gəncə şəhərinə raket hücumunun Ermənistanın Vardenis rayonundan həyata keçirildiyini bildirmişdir.[482] Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən Ermənistan silahlı qüvvələrinin 41-ci əlahiddə artilleriya alayı bölmələrinə havadan endirilən zərbələr nəticəsində düşmən ağır itkilər verərək döyüş meydanınından qaçmağa məcbur edilmişdir.[483] Saat 16:30 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Cəbrayıl rayonunun işğaldan yenicə azad olunan Daşkəsən kəndinin videogörüntüsünü yayımlamışdır.[484] Saat 17:30 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Ağdam, Tərtər, AğcabədiFüzuli rayonlarının kəndlərini atəşə tutmuşdur.[485] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun "Kub" zenit raket kompleksinin məhv edildiyini göstərən videogörüntü yayımlamışdır.[486] Saat 17 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Ağcabədi rayonunun Haramı düzü adlanan ərazisi və Yuxarı Qiyaməddinli kəndi ağır artilleriyadan intensiv atəşə tutulmuş, top mərmilərinin partlaması nəticəsində mülki infrastruktura ciddi ziyan dəymişdir.[487]

12 oktyabr

Səhər saatlarında Ağdam rayonu ərazisi Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən atəşə tutulmuşdur.[488] Gecə boyu həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi, 3 ədəd BM-21 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi, 1 ədəd T-72 tankı, bir neçə avtomobil texnikası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır. Qırmızı Bazar məntəqəsi istiqamətinə endirilən artilleriya zərbəsi nəticəsində 1-ci alayın daimi dislokasiya məntəqəsində yeraltı sığınacaq və düşmənin geri çəkilən bölməsinin 2 texnikası məhv edilmişdir.[489] Məlumata əsasən canlı qüvvə sarıdan xeyli itki verən Ermənistan ordusunda ölənlər arasında 246-cı alayın tabor komandiri polkovnik-leytenant Artur Qriqoryan da var.[490] Saat 10 radələrində Goranboy, TərtərAğdam rayonlarının ərazisi Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən atəşə tutulmuşdur.[491] Nəticədə Tərtər rayon Kəngərli kəndində top mərmilərinin partlaması nəticəsində 1970-ci il təvəllüdlü Bəylərov Firudin Kamal oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[492]

12 oktyabr tarixinə keçən gecə Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində düşmənin 2 PUA-sı, bu gün saat 10:00 radələrində isə Ağdam rayonu istiqamətində 1 PUA-sı hava hücumunda müdafiə bölmələrimiz tərəfindən məhv edilmişdir.[493] Saat 15 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad olunan Süleymanlı kəndinin videogörüntüsünü yayımlamışdır.[494] Azərbaycanın ikinci ən böyük şəhəri Gəncədə yaşayış binasına Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən törədilən raket hücumu "Elbrus" ballistik raketi (SCUD) ilə həyata keçirilmişdir. Raketin üzərində onun növünü müəyyənləşdirməyə imkan verən "8K14" yazısı aşkarlanmışdır.[495]

13 oktyabr

Saat 8 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Tərtər rayonunun ərazisini atəşə tutmuşdur.[496] Həmçinin humanitar atəşkəs rejimini kobudcasına pozan Ermənistən silahlı qüvvələri Goranboy, TərtərAğdam rayonlarının ərazilərini atəşə məruz qoymuşdur.[497][498] Saat 09:30 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri Ağcabədi rayonunun ərazisini atəşə tutmuşdur.[499][500][501] Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi, 3 ədəd BM-21 "Qrad" YARS, 1 ədəd "Tor-M2KM" ZRK, 1 ədəd ZSU-23–4 "Şilka" özüyeriyən zenit qurğusu, 2 ədəd PDM-2, 3 ədəd 2А36 "Qiasint-B" topu, 1 ədəd KS-19 zenit topu, 1 ədəd D-20 haubitsa topu, 3 ədəd PUA, bir neçə avtomobil texnikası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[502]

Döyüş əməliyyatları zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 5-ci dağatıcı alayının müdafiə sahəsində mövqe tutan şəxsi heyəti məhv edilmiş, 1-ci motoatıcı alayın bir bölüyə qədər canlı qüvvəsi pusquya salınmış, hərəkətdə olan avtomobil texnikası sıradan çıxarılmışdır.[503] Əsgəran istiqamətində hərəkət edən 4-cü motoatıcı alayın avtomobil texnikası kolonu və Ermənistanın Sisian yaşayış məntəqəsi istiqamətindən işğal olunmuş ərazilərə doğru hərəkət edən könüllülərdən ibarət bir qrup atəş zərbəsi ilə məhv edilmişdir.[504] Döyüş əməliyyatları zamanı tanınmış erməni terrorçu, "Körpə" ləqəbli Mqer Arutyunyan da zərərsizləşdirilmişdir.[505] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi işğaldan azad olunan Hadrut qəsəbəsinin görüntüsü yayımlamışdır.[506][507]

14 oktyabr

Saat 03: 23-də Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Kəlbəcər rayonu ilə sərhəd zonasında yerləşdirilmiş Ermənistanın bir neçə ballistik raket kompleksini məhv etdiyini bildirdi. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, raket sistemləri Gəncə, Mingəçevir və Azərbaycanın digər şəhərlərindəki mülki əhaliyə və infrastruktura yönəlmişdi[508][509].

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev Füzuli rayonunun Qaradağlı, Xatınbulaq, QarakolluXocavənd rayonunun Bulutan, Məlikcanlı, Qırmızıqaya, Təkə, Tağaser kəndlərinin Azərbaycan qoşunları tərəfindən azad olunduğunu elan etdi[510].

15 oktyabr

Ermənistan silahlı qüvvələrinin Tərtər şəhər qəbiristanlığa ağır artilleriyadan intensiv atəş açması nəticəsində 4 mülki şəxs həlak olmuş, 4 nəfər isə ağır yaralanmışdır.[511]Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev özünün rəsmi “Twitter” səhifəsində “Rəşadətli Azərbaycan Ordusu tərəfindən Füzuli rayonunun Arış, Cəbrayıl rayonunun Doşulu, Xocavənd rayonunun Edişə, Düdükçü, Edilli, Ciraquz kəndləri işğaldan azad edilib. Eşq olsun Azərbaycan Ordusuna! Qarabağ Azərbaycandır!” başlıqlı paylaşım edib[512]

16 oktyabr

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə, səhər saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycanın Goranboy, Tərtər, AğdamAğcabədi rayonlarınının ərazilərini intensiv atəşə məruz qoymuşdur[513]. Atəş günortadan sonra davam etmişdir. Müdafiə Nazirliyi həmçinin bir gün əvvəl Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunan Qubadlı rayonu ərazisindən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonu ərazisinə raket zərbəsi endirildiyini lakin, xoşbəxtlikdən sakinlərə və mülki obyektlərə zərər dəymədiyini bildirir[514]. 16 oktyabr tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Xocavənd rayonunun Ağbulaq, AxulluXırmancıq kəndlərini işğaldan azad etmişdir[515]. 27 il dən sonra azad edilmiş Cəbrayıl rayonunun ÇaxırlıMahmudlu sərhəd zastavalarında Dövlət Sərhəd Xidmətinin Qoşunlarını tərəfindən xidməti-döyüş fəaliyyətinə başlanılıb[516]. Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi, 2 ədəd T-72 tankı, 1 ədəd BM-21 Qrad YARS, 5 ədəd D-30 haubitsa topu, 2 ədəd ZSU-23-4 Şilka özüyeriyən zenit qurğusu və döyüş sursatı ilə yüklənmiş 8 ədəd avtomobil texnikası məhv edilib vəya sıradan çıxarılıb[517]. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin saat 20:03 olan məlumatına görə Ermənistanın silahlı qüvvələri Gəncə şəhərini növbəti dəfə atəşə məruz qoyub[518].

17 oktyabr

Oktyabrın 16-dan 17-nə keçən gecə Gəncənin yaşayış sahələri yenidən iki raket hücumuna məruz qalır[519][520]. Jurnalistlərin verdiyi məlumata görə şəhərdə üç güclü partlayışın eşidildiyini bildirirlər[521][522]. Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun verdiyi məlumata görə, Ermənistan ordusu saat 01 radələrində növbəti dəfə Cənubi Qafqazın ən böyük istilik elektrik stansiyası olan Mingəçevir Su Elektrik Stansiyasını hədəfə almaqla cəbhə zonasından 100 km-dən artıq uzaqlıqda yerləşən, iri sənaye şəhəri Mingəçevirə raketlər atmışdır.[523] Lakin raketlər Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları tərəfindən havadaca zərəsizləşdirilmişdir. Azərbaycan tərəfi atəşin Ermənistan ərazisindən həyata keçirildiyini bildirir.[524] Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyevin sözlərinə görə, Gəncə şəhərinin atəşə tutulması zamanı 20 ev dağıdılmış, 12 nəfər (o cümlədən 2 uşaq) ölmüş və 40-dan çox dinc sakin yaralanmışdır[525][526]. Azərbaycan Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi Agentliyinin (ANAMA) verdiyi məlumata görə, raketin düşdüyü yerdən tapılan parçalar onun Elbrus əməliyyat-taktiki raket sisteminin ballistik raketlərinin olduğunu göstərir. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, bu vaxta qədər dağıntılar altından xəsarət almış 52 nəfər və 13 nəfərin cəsədi çıxarılmışdır.[527] Humanitar atəşkəs rejimini kobudcasına pozan Ermənistan silahlı qüvvələri səhər saatlarından başlayaraq Tərtər, Ağdam, BərdəAğcabədi rayonlarının ərazilərini atəşə tutmuşdur.[528]

Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Füzuli rayonunun Qoçəhmədli, Çimən, Musabəyli, Pirəhmədli, Dədəli, İşıqlı, Cuvarlı kəndləri və Füzuli şəhərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır.[529][530] Əməliyyatlar nəticəsində Ermənistan ordusunun mühəndis-istehkam rəisi, polkovnik Aşot Qazaryan məhv edilmişdir.[531] 16 oktyabr tarixində gün ərzində və 17 oktyabr tarixinə keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələrinin 1-ci motoatıcı alayının müdafiə zolağında ehtiyatdan çağırılmış 300 nəfərədək hərbi vəzifəli döyüş mövqelərini özbaşına tərk edərək geri çəkilmişdir.[532] Azərbaycan Ordusu tərəfindən sutka ərzində həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin xeyli sayda canlı qüvvəsi, 7 ədəd T-72 tankı, 2 ədəd BM-21 “Qrad” YARS, 8 ədəd D-30 və 1 ədəd D-20 haubitsa topları, döyüş sursatı ilə yüklənmiş 10 ədəd yük maşını və 7 ədəd digər avtomobil texnikası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[533] 27 sentyabr tarixindən bu günə qədər Ermənistan ordusuna məxsus 234 tank, 49 ədəd piyadanın döyüş maşını, 16 ədəd özüyeriyən artilleriya qurğusu, 190 ədəd müxtəlif çaplı toplar, 2 ədəd "Uraqan" sistemi, 1 ədəd "TOS 1a" odsaçan sursatı, 2 ədəd “Elbrus” əməliyyat-taktiki raket kompeksi, 1 ədəd “Toçka-U”, 2 ədəd “S-300” kompleksi, 35 ədəd "Osa" zenit raket kompeksi, 3 ədəd “Tor” zenit-raket kompleksi, 5 ədəd “Kruq” və “Kub” zenit raket kompleksləri, 9 ədəd radioelektron mübarizə sistemləri, 196 ədəd yük avtobili məhv edilmişdir. 36 tank, 24 ədəd piyadanın döyüş maşını, 98 ədəd yük avtomobili isə qənimət kimi ələ keçirilmişdir.[534] Saat 12 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun S-300 zenit-raket kompleksinin məhv edildiyini göstərən videogörüntü yayımlamışdır.[535]

Saat 11:11 radələrində Cəbrayıl rayonu istiqamətində Azərbaycan Ordusu mövqelərinə hava zərbələri endirməyə cəhd edən Ermənistana məxsus 1 ədəd Su-25 təyyarəsi Hava Hücumundan Müdafiə bölmələrinin dəqiq atəşi ilə məhv edilmişdir. Ermənistan tərəfi bunu inkar edib.[40][41] Gündüz saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri taktiki pilotsuz uçuş aparatı (PUA) vasitəsilə Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətindəki Azərbaycan Ordusu mövqeləri üzərində uçuşlar keçirməyə cəhd göstərərkən Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən dərhal aşkar olunaraq məhv edilmişdir.[536] Saat 16 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan ordusunun yanacaq-sürtkü materialları və döyüş sursatı anbarlarının aviasiya zərbələri ilə darmadağın edildiyini göstərən videogörüntü yayımlamışdır.[537] Həmin radələrdə Ermənistan silahlı birləşmələri tərəfindən Ağcabədi rayonunun müxtəlif istiqamətlərdən intensiv raket və ağır artilleriyadan atəşə tutulması nəticəsində Arazbar kəndinin 1 sakini yaralanmışdır.[538]

Füzuli-Cəbrayıl istiqamətində gedən döyüşlər zamanı son iki gündə dəqiq zərbə ilə Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus 3 ədəd “Tor-M2KM” zenit-raket kompleksi məhv edilmişdir.[539] Cəbhənin Ağdərə-Ağdam istiqamətində gedən döyüşlər zamanı Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atəşə tutan Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus 1 ədəd BM-21 “Qrad” yaylım atəşli reaktiv sistemi məhv edilmişdir.[540] Saat 19:40 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistan silahlı qüvvələrinin “S-125” zenit-raket kompleksi sıradan çıxarıldığı açıqlamışdır.[541] Ermənistan ordusunun “Qara Qaplan” könüllü dəstəsinin komandiri Rüstəm Qasparyan ağır qəlpə yarası aldıqdan sonra Xankəndi şəhərindən İrəvana aparılsa da, bu gün müalicə aldığı xəstəxanada ölmüşdür.[542] Saat 21 radələrində Ermənistan silahlı birləşmələri tərəfindən Ağdam rayonunun müxtəlif istiqamətlərdən intensiv raket və ağır artilleriyadan atəşə tutulması səbəbindən Mahrızlı kənd sakini 1981-ci il təvəllüdlü Həsənov Ramil Kamal oğlu yaşadığı evin həyətinə top mərmisinin düşməsi nəticəsində müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almış, yaşayış evinə isə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[543] Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası 18 oktyabr, yerli vaxtla saat 00.00 dan etibarən müvəqqəti humanitar atəşkəsə razılıq veriblər.[544][545]

18 oktyabr

Saat 7 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri növbəti dəfə humanitar atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq Cəbrayıl şəhərinin ətraf ərazilərini, eləcə də bu rayonun Araz çayı boyu yerləşən və işğaldan azad olunmuş kəndlərini gecə ərzində minaatan və artilleriya qurğularından atəşə tutmuşdur.[546] Azərbaycan Ordusu tərəfindən dünən gün ərzində həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin canlı qüvvəsi, 2 ədəd S-300 zenit-raket kompleksinin raket tuşlama stansiyası, 5 ədəd T-72 tankı, 3 ədəd BM-21 “Qrad” YARS, 2 ədəd “Smerç”, 1 ədəd D-20 haubitsa-topu və 1 ədəd KS-19 zenit topları, 6 ədəd avtomobil texnikası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[547] Ermənistan silahlı qüvvələri saat 07:00-dan başlayaraq cəbhənin Ağdərə, Füzuli, HadrutCəbrayıl istiqamətlərində düşmən hücuma keçməyə cəhd göstərmişdir.[548] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, saat 00:05-dən 04:00-dək Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Çəmbərək rayonu istiqamətindən Gədəbəy rayonu, Berd rayonu istiqamətindən isə Tovuz rayonu ərazisindəki Azərbaycan Ordusunun döyüş mövqelərini iriçaplı silahlardan atəşə tutmuşdur.[549]

Saat 12 radələrində Azərbaycan Ordusunun Füzuli istiqamətində uğurlu döyüş əməliyyatları zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinin hərbi hissəsi bölmələrimiz tərəfindən ələ keçirilmişdir.[550] Saat 12:30 radələrində cəbhənin Cəbrayıl istiqamətində Azərbaycan Ordusunun mövqelərinə aviazərbələr endirməyə cəhd göstərən Ermənistan silahlı qüvvələrinin növbəti Su-25 hücum təyyarəsi Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən məhv edilmişdir.[551] Saat 14 radələrində Ağdam rayonu ərazisi Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən atəşə tutulmuşdur.[552] Saat 13:00 radələrində Horadiz istiqamətində uçuşlar keçirməyə cəhd göstərən Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus taktiki pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən aşkar olunaraq məhv edilmişdir.[553]

Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Xızı rayonuna raket atılsa da, raket Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları tərəfindən zərərsizləşdirilmişdir.[554] Azərbaycan Ordusu işğaldan azad edilmiş Cəbrayıl rayonunda yerləşən Xudafərin körpülərinə Azərbaycan bayrağı sancmışdır.[555] Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən, ağır döyüşlərdə xeyli canlı qüvvə və döyüş texnikası itirən Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 527-ci motoatıcı alayının atıcı taboru praktiki olaraq iflic vəziyyətinə düşmüşdür.[556]

19 oktyabr

Prezident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Cəbrayıl rayonunun Soltanlı, Əmirvarlı, Maşanlı, Hasanlı, Alıkeyxalı, Qumlaq, Hacılı, Göyərçin Veysəlli, Niyazqulular, Keçəl Məmmədli, Şahvəlli, Hacı İsmayıllı, İsaqlı kəndlərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır.[557][558] Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin canlı qüvvəsi, 2 ədəd T-72 tankı, 2 ədəd BM-21 “Qrad” YARS, 1 ədəd D-30 və 1 ədəd D-20 haubitsa topları və 11 ədəd avtomobil texnikası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[559] Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 1-ci motoatıcı alayının müdafiə zolağında döyüş tapşırığı icra edən taborun komandiri şəxsi heyətlə birlikdə döyüş mövqelərini ataraq geri çəkilmişdir. Alayın müdafiə sahəsində yerləşən 63-cü tank taborunun qərargah rəisi məhv edilmiş, 1-ci taborun komandiri və onun müavini Gevorq Makaryan isə yaralanmışdır.[560] Həmçinin 5-ci dağatıcı alayın müdafiə sahəsindəki taborun şəxsi heyətinin bir qismi məhv edilmiş, digərləri isə döyüş mövqelərini özbaşına tərk edərək qaçmışdır. Ölənlər arasında tabor komandirinin müavini mayor Hayk Stepanyan da var.[561] Ermənistan silahlı qüvvələri gecə ərzində Goranboy, TərtərAğdam rayonlarının ərazisini minaatanlar və toplardan atəşə tutmuşdur.[562][563]

Hikmət Hacıyev özünün "Twitter" səhifəsində Ermənistan ordusunun humanitar atəşkəsin birinci günü saat 12-dən etibarən 5 rayona toplamda 229 mərmi atdığını açıqlamışdır. Bunlardan 160-ı Tərtər, 63-ü Ağdam, 6-sı Goranboy ərazisinə düşmüşdür. Həmçinin düşmən tərəf 1-i Xızı rayonu, 2-si Ağcabədi rayonunun Poladlı kəndinə olmaqla, 3 raket hücumu həyata keçirmişdir.[564] Ermənistan silahlı qüvvələrinin humanitar atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq Tərtəri atəşə tutmağa davam etməsi nəticəsində 1962-ci il təvəllüdlü Səlimov Niyaz Hüseynağa oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almış, yaşayış evinə isə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[565] İşğalçı Ermənistanın Könüllülər Birliyinin sədri, parlamentin “Mənim Addımım” fraksiyasının deputatı Sasun Mikaelyan Qarabağda davam edən döyüşlər zamanı belindən və ayağından qəlpə yaraları almışdır.[566] Saat 11:10-dan başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Berd rayonu istiqamətindən Tovuz rayonu, Vardenis rayonu istiqamətindən isə Daşkəsən rayonu ərazisindəki Azərbaycan Ordusunun döyüş mövqelərini iriçaplı silahlardan atəşə tutmuşdur.[567] Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri saat 12:00-dan başlayaraq işğal olunmuş Kəlbəcər rayonu istiqamətindən Göygöl rayonu ərazisindəki Azərbaycan Ordusunun döyüş mövqelərini 82 və 120 millimetrlik minaatanlar və iriçaplı atıcı silahlardan atəşə məruz qoymuşdur.[568]

Ermənistan silahlı qüvvələri hərbi əməliyyatlar aparılan ərazidən təxminən 300 kilometrdən artıq məsafədə yerləşən Xızı rayonu istiqamətində raket zərbələri endirməyə cəhd göstərərkən Azərbaycan Ordusunun hərbi hava hücumundan müdafiə qüvvələri tərəfindən havada zərərsizləşdirilməsi nəticəsində raketin içərisində olan partlayıcı hissəciklərin bir hissəsi Azərbaycan-Rusiya iqtisadi əməkdaşlığında strateji əhəmiyyətli Bakı-Novorossiysk neft kəmərinin Xızı rayonunun Sitalçay kəndindən keçən hissəsindən 250 metr məsəfəyə səpələnmişdir.[569][570] Ermənistan tərəfi isə bu məlumatı təkzib etmişdir.[571] Saat 15 radələrində düşmən tərəfin silahlı birləşmələrinin Ağdam rayonu müxtəlif istiqamətlərdən intensiv raket və ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində rayonun Bənövşələr qəsəbəsinə top mərmisi düşməsi nəticəsində 1955-ci il təvəllüdlü Quliyeva Şamama İsa qızı və 1976-cı il təvəllüdlü Quliyeva Maya Məmməd qızı müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Həmçinin, həmin vaxt Bənövşələr qəsəbəsində olan “Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” QSC-nin (AzTv) cəbhəboyu zonaya ezam olunmuş əməkdaşı 1982-ci il təvəllüdlü Həsənov Anar Bəybala oğlu Ermənistanın mülki əhaliyə qarşı törətdiyi təxribatları dünya ictimaiyyətinə çatdırarkən düşmən tərəfindən atəşə tutulması nəticəsində müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Bundan başqa, rayonun Paşabəyli kəndi ərazisinə top mərmisi düşməsi nəticəsində kənd sakini Məhiyəddinli Çiçək İlyas qızı müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya yerləşdirilmişdir.[572] Saat 17 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri TərtərAğdam rayonlarının yaşayış məntəqələrini artilleriya atəşinə tutmuşdur.[573][574]

20 okyabr

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə Ağdərə-Ağdam, Füzuli-Hadrut-CəbrayılQubadlı-Zəngilan istiqamətlərində Ermənistan silahlı birləşmələri Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atıcı silahlar, minaatanlar və toplardan atəşə tutmuşdur.[575][576]Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin canlı qüvvəsi, 2 ədəd T-72 tankı, 4 ədəd BM-21 “Qrad” YARS, 1 ədəd D-30 haubitsa topu və 5 ədəd avtomobil texnikası məhv edilmiş və sıradan çıxarılmışdır.[577] Füzuli rayonu istiqamətində əks-hücuma keçən Ermənistan Ordusunun bölmələrindən birinin 30 nəfər şəxsi heyəti Azərbaycan Ordusunun atəşi nəticəsində məhv edilmişdir.[578] Azərbaycan Ordusunun endirdiyi artilleriya zərbələri nəticəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 1-ci motoatıcı alayının müdafiə sahəsində düşmən bölmələrinin şəxsi heyəti arasında çoxlu sayda ölən və yaralanan olmuşdur. Alay komandirinin müavini Hovik Melkumyan, digər vəzifəli şəxs Qor Mirzoyan, həmçinin alayın müdafiə zolağında mövqe tutan xüsusi təyinatlı bölmənin komandiri kapitan Vahab Asetryan da zərərsizləşdirilmişdir. 5-ci motoatıcı alayın müdafiə sahəsində düşmən bölmələrinin şəxsi heyəti arasında çoxlu sayda ölən və yaralanan var. Yaralılar arasında bölük komandiri Norik Ağakelyanın da olduğu bildirilir. 18-ci motoatıcı diviziyasının müdafiə zolağında yerləşdirilən muzdlulardan ibarət “Legion” dəstəsi və ehtiyatdan çağırılmış hərbi vəzifəlilər döyüşlərdə iştirak etməkdən imtina etmişdir. 246-cı alayın müdafiə sahəsində alay komandiri polkovnik Tatul Qazaryan, alay komandirinin müavini Armen Ohanyan və 3-cü taborun komandiri də xüsusi tədbirlər nəticəsində zərərsizləşdirilmişdir.[579]

Saat 13 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri TərtərAğdam rayonlarının ərazilərini atəşə tutmuşdur.[580][581] Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Füzuli rayonunun Dördçinar, Kürdlər, Yuxarı Əbdürrəhmanlı, Qarğabazar, Aşağı Veysəlli, Yuxarı Aybasanlı kəndlərini, Cəbrayıl rayonunun Safarşa, Həsənqaydı, Fuğanlı, İmambağı, Daş Veysəlli, Ağtəpə, Yarəhmədli kəndləri[582], Xocavənd rayonunun Ağcakənd, Mülküdərə, Daşbaşı, Günəşli, Çinarlı kəndləri[583], Zəngilan rayonunun Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci MuğanlıZəngilan şəhərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır.[584][585] 27 sentyabr tarixindən bu günə qədər Ermənistan ordusuna məxsus 241 tank, 50 ədəd piyadanın döyüş maşını, 17 ədəd özüyeriyən artilleriya qurğusu, 198 ədəd müxtəlif çaplı toplar, 58 minaatan, 2 ədəd "Uraqan" sistemi, 1 ədəd "TOS 1a" odsaçan sursatı, 53 ədəd tank əleyhinə raket sistemləri, 2 ədəd “Elbrus” əməliyyat-taktiki raket kompeksi, 1 ədəd “Toçka-U”, 4 ədəd “S-300” kompleksi, 40 ədəd "Osa" zenit raket kompeksi, 3 ədəd “Tor” zenit-raket kompleksi, 5 ədəd “Kruq” və “Kub” zenit raket kompleksləri, 8 ədəd radioelektron mübarizə sistemləri, 198 ədəd yük avtobili məhv edilmişdir. 39 tank, 24 ədəd piyadanın döyüş maşını, 12 minaatan, 25 qumbaraatan, 102 ədəd yük avtomobili isə qənimət kimi ələ keçirilmişdir.[586]

Saat 15 radələrində Ermənistan silahlı birləşmələrinin Tərtər rayonunu müxtəlif istiqamətlərdən intensiv raket və ağır artilleriyadan atəşə tutması nəticəsində rayonun Cəmilli kəndində fərdi yaşayış evinə top mərmisinin düşməsi nəticəsində kənd sakinləri - 1994-cü il təvəllüdlü İsaqlı Anar Rəsul oğlu və 1984-cü il təvəllüdlü Quliyev Anar Tofiq oğlu həlak olmuş, 1972-ci il təvəllüdlü Şabanov Murov Rəsul oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almış, yaşayış evinə isə külli miqdarda ziyan dəymişdir.[587] Saat 17 radələrində Ermənistan ordusu tərəfindən GoranboyTərtər rayonlarının ərazisi raket-artilleriya atəşinə tutulmuşdur.[588] Axşam saatlarında Gəncə istiqamətində Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən məhv edilmişdir.[589] Həmçinin saat 19:30 radələrində Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu kəndi üzərində Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən məhv edilmişdir.[590]

Saat 16 radələrində işğaldan azad edilmiş Zəngilan şəhərində Azərbaycan bayrağının dalğalandığını göstərən videogörüntü yayımlanmışdır.[591] Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Araz çayı boyunca geri çəkildiyini açıqlasa da[592], Azərbaycan tərəfi bu məlumatın yalan olduğunu bildirmişdir.[593] Azərbaycanın işğal altında olan Dağlıq Qarabağ bölgəsində ordumuzun əks-hücum əməliyyatları nəticəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin daha iki polkovniki - hərbi hissə komandirinin müavini olan Aşot Kazaryan və qərargah rəisinin müavini Geqam Qabrielyan məhv edilmişdir.[594] Saat 20 radələrində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Qubadlı istiqamətində gedən döyüşlərdə Azərbaycan Ordusunun artilleriya bölmələri tərəfindən Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələrinin məhv edildiyini göstərən videogörüntü yayımlamışdır.[595]

21 oktyabr

Gecə ərzində cəbhənin Ağdərə, Füzuli-CəbrayılQubadlı istiqamətlərində döyüş əməliyyatları müxtəlif intensivliklə davam etmişdir.[596] CəbrayılQubadlı istiqamətlərində Ermənistan silahlı qüvvələrinin 18-ci motoatıcı diviziyasının müdafiə olunan bölmələri şəxsi heyət və hərbi texnikada itki verərək geri çəkilməyə məcbur edilmişdir. 5-ci dağatıcı alayın müdafiə sahəsində düşmənin mövqeləri ələ keçirilmiş, çoxlu sayda silah və sursat qənimət götürülmüşdür.[597] Alayın artilleriya rəisi, artilleriya divizion komandiri və 4-cü taborunun komandiri taborunun şəxsi heyəti ilə birlikdə məhv edilmişdir. 6-cı və 7-ci dağatıcı alayların müdafiə sahələrində düşmən bölmələrinin şəxsi heyəti arasında ölən və yaralananlar var. Məhv edilənlər arasında alay komandirinin müavini Vahan Sarkisyan da var.[598] Səhər saatlarından başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələri Tərtər şəhəri və rayonun ərazisini artilleriya qurğularından atəşə tutmuşdur.[599][600] Cəbrayıl istiqamətində gedən döyüş zamanı Azərbaycan Ordusu tərəfindən görülən tədbirlər nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin 556-cı alayının taboru məhv edilmişdir.[601]

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad olunan Çərəkən kəndinin yeni görüntülərini yayımlamışdır.[602] Gün ərzində Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus 6 taktiki pilotsuz uçuş aparatı (PUA) Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən aşkar olunaraq məhv edilmişdir. Onlardan 2-si cəbhənin Füzuli istiqamətində, 1-i isə Tərtər istiqamətində vurulmuşdur.[603] Ermənistan tərəfi Azərbaycan Ordusunun Ağdərə şəhərini bombardman etdiyini açıqlamışdır.[604]

Prezident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Füzuli rayonunun Gecəgözlü, Aşağı Seyidəhmədli, Zərgər kəndləri[605], Cəbrayıl rayonunun Balyand, Papı, Tulus, Hacılı, Tinli kəndləri[606], Zəngilan rayonunun Mincivan qəsəbəsi, Xurama, Xumarlı, Sarıl, Babaylı, Üçüncü Ağalı, Hacallı, Qıraq Müşlan, Üdgün, İçəri Müşlan, Məlikli, Cahangirbəyli, Turabad, Baharlı kəndlərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır.[607][608]

22 oktyabr

Gecə ərzində cəbhənin Ağdərə-Ağdam, Füzuli-CəbrayılZəngilan-Qubadlı istiqamətlərində döyüş əməliyyatları müxtəlif intensivliklə davam etmişdir.[609] Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin cəbhənin Xocavənd istiqamətində mövqe tutan 155-ci artilleriya alayının D-20 batareyasının şəxsi heyəti arasında çoxlu sayda yaralanan var. Ağdərə istiqamətində yerləşən 5-ci dağatıcı alayın müdafiə sahəsinə endirilən artilleriya zərbələri nəticəsində düşmən ölən və yaralanan olmaqla çoxlu sayda itki vermişdir. Alayın 3-cü taborunun komandiri Robert Hambartsumyan itkin düşmüş, taborun qərargah rəisi isə məhv edilmişdir. 543-cü alayın müdafiə sahəsinə vurulan atəş zərəri nəticəsində şəxsi heyət arasında xeyli itki var. Alay komandiri yaralanmış, onun müavini, tabor komandiri Araik Hovakimyan, onun müavinləri, minaatan batareyası və bölüyünün komandirləri məhv edilmişdir.[610] Saat 09:15-dən başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələri işğal olunmuş ərazilərdən Füzuli rayonu ərazisindəki mövqeləri reaktiv artilleriya sistemlərindən atəşə tutmuşdur.[611]

Səhər saatlarından başlayaraq Ermənistan ərazisindən Azərbaycan ərazisi əməliyyat-taktiki raket kompleksindən ballistik raketlərlə atəşə tutulmuşdur. Saat 07:00 radələrində Siyəzən rayonu istiqamətində 3 raket, saat 09:00 radələrində isə Qəbələ rayonu istiqamətində 2 raket və Kürdəmir rayonu istiqamətində 1 raket buraxılmışdır.[612] Raket zərbələri nəticəsində Qəbələ rayon sakini 2003-cü il təvəllüdlü Əmirbəyov Murad Ceyhun oğlu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almış, kənd ərazisində yerləşən 5 yaşayış evinə ciddi ziyan dəymişdir.[613] Həmçinin, Ermənistan silahlı qüvvələri Abşeron yarımadasını içməli su ilə təchiz edən və ölkə üçün xüsusi strateji əhəmiyyətə malik Oğuz-Qəbələ-Bakı su kəmərini hədəfə alaraq raket atmış, lakin Azərbaycan Ordusunun hava hücumundan müdafiə qüvvələrinin zərərsizləşdirilməsi nəticəsində raketin hissələri su kəmərinin yaxınlığına düşmüşdür.[614] Prezident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Zəngilan rayonunun Ağbənd qəsəbəsi, Kolluqışlaq, Malatkeşin, Kənd Zəngilan, Genlik, Vəliqulubəyli, Çöpədərə, Tatar, Tiri, Əmirxanlı, Qarqulu, Bartaz, Dəlləkli kəndlərinin işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır[615].

23 oktyabr

Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə oktyabrın 23-nə keçən gecə cəbhənin Ağdərə, Füzuli-Hadrut-CəbrayılQubadlı istiqamətlərində döyüş əməliyyatları müxtəlif intensivliklə davam etmişdir[616]. Prizident İlham Əliyev özünün "Twitter" səhifəsində Xocavənd rayonunun Dolanlar, Bünyadlı, Cəbrayıl rayonunun Dağ Tumas, Nüsüs, Xələfli, Minbaşılı, Veysəlli, Zəngilan rayonunun VənədliMirzəhəsənli[617]Qubadlı rayonunun Zilanlı, Kürd Mahrızlı, Muğanlı, Alaqurşaq kəndlərini işğaldan tam azad edildiyini açıqlamışdır[618].

Region xəritəsi

 
 
Həkəri çayı üzərində körpü
 
Dağlıq Azərbaycan Qarabağ və ətraf ərazilərin xəritəsi (nöqtəli xətt atəşkəs dövründə (1994) Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olan ərazinin sərhədini göstərir, nöqtələr atəşkəs dövründə Azərbaycanın nəzarətində olan, lakin Qondarma Dağlıq Azərbaycan Qarabağ Respublikasının özününkü hesab etdiyi ərazilərin sərhədləridir) .

  — yaxınlığında döyüşlər gedən kəndlər;
  — döyüş əməliyyatları zamanı qeyd edilən yaşayış məntəqələri;
  — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən azad edilən yaşayış məntəqələri (Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatlarına əsasən);

  — yüksəkliklər.

İtkilər

Azərbaycan tərəfi

Azərbaycan səlahiyyətliləri bu günə kimi neçə hərbçisinin həlak olduğunu açıqlamamışdır.

Ermənistan tərəfi

Oktyabrın 6-na Ermənistan tərəfinin məlumatlarına əsasən döyüşlərdə 351 hərbçi həlak olmuşdur.[619] Azərbaycan tərəfin məlumatlarına əsasən isə 2.300 ölən və yaralı var.

İddialar

Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin coğrafiyası, tarixi və həssaslığı səbəbilə üçüncü tərəf və beynəlxalq aparıcı ölkələr tərəfindən, o cümlədən Suriya İnsan Haqları Monitorinq mərkəzi də daxil olmaqla çox sayda media təşkilatları müxtəlif ittihamlar, iddialar və ifadələr irəli sürmüşdür.

İran və Rusiyanın iştirakı

Münaqişə əsnasında Azərbaycan və İran mətbuatı Rusiya silah-sursat və hərbi texnikasının İran üzərindən Ermənistana daşındığını bildirdi. 29 sentyabrda İran Xarici İşlər Nazirliyi bu iddiaları rədd etdi.[620] Ertəsi gün Azərbaycan hökumətinə bağlı KİV-lər hərbi texnikanın İran üzərindən Ermənistana aparıldığını göstərən videogörüntüləri paylaşdı.[621][622][623] Azərbaycanlı millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı İranın müxtəlif ölkələrdən Ermənistana silah daşınması ilə məşğul olduğunu bildirdi.[624] Bundan sonra Sabir Rüstəmxanlı Azərbaycan parlamentində İsraildə Azərbaycan səfirliyinin açılmasını təklif etdi.[625] İran Prezidentinin İşlər İdarəsinin rəisi Mahmud Vaezi, Azərbaycan baş nazirinin müavini Şahin Mustafayevlə telefon danışığında iddiaları rədd etdi və bu şayiələrin iki ölkə arasındaki münasibətləri pozmağa yönəldiyini bildirdi.[626][627][628] Əlavə olaraq, İran dövlətinə bağlı KİV-lər kadrlarda əks olunan yük maşınlarının Ermənistan hökumətinin əvvəllər Rusiyadan aldığı Kamaz yük maşınlarının daşınmalarından ibarət olduğunu bildirdi.[629]

Muzdluların və terror qruplaşmalarının iştirakı

Münaqişədən əvvəl türk mənbələri İraqSuriyadan bir çox YPGPKK üzvünün Azərbaycana qarşı erməni milisləri yetişdirmək üçün Dağlıq Qarabağa köçürüldüyünü iddia etmişdir.[630] 30 sentyabrda Türkiyə mənbələri 300-ə yaxın PKK döyüşçüsünün İran vasitəsilə Dağlıq Qarabağa köçürüldüyünü iddia etdi.[631] 28 sentyabrda Azərbaycan Silahlı Qüvvələrindən verilən məlumata görə, erməni itkiləri arasında SuriyadanYaxın Şərqin müxtəlif ölkələrindən olan erməni mənşəli muzdlular var. 30 sentyabr tarixində Hikmət Hacıyev "beynəlxalq ictimaiyyətin Ermənistanın terrorçu qüvvələrini Azərbaycana qarşı istifadə etməsinə adekvat reaksiya verməli" olduğunu bildirdi.[632][633] Lakin Washington Post qəzetinin şərhçisinə görə, Türkiyənin keçmişdə PKKYPG-nin fəaliyyəti ilə bağlı şübhəli açıqlamaları bu iddiaları da şübhə altında salıb.[634] The Jerusalem Post isə Daily Sabah qəzetinin PKKYPG-nin Qarabağdakı müdaxiləsinə dair xəbərlərin bəhanə olmasını və Türkiyənin bu bəhanədən istifadə edərək Şimali İraqıSuriyanı bombalayaraq "zərərsizləşdirəcəyini" iddia etdi.[635]

1 oktyabr tarixində Suriya İnsan Haqları Monitorinq mərkəzi erməni əsilli suriyalı döyüşçülərin Suriyadan Ermənistana aparıldığını təsdiqləyib.[636]

Kiber hücumlar

 
Kiber hücumlar nəticəsində sındırılan saytların interfeysi dəyişdirilərək Mübariz İbrahimovun fotoşəkli və "Qarabağ Azərbaycandır və Nida işarəsi" sözləri istifadə edilmişdir.[637]

Azərbaycan hakerləri tərəfindən bir sıra erməni saytları sındırılaraq Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq tribunada səsləndirdiyi "Qarabağ Azərbaycandır və Nida işarəsi", həmçinin "Əgər erməni əsgəri ölmək istəmirsə rədd olsun Azərbaycan torpağından" fikirləri yerləşdirilib.[638] Erməni saytlarında Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mübariz İbrahimovun fotoları da yerləşdirilib. 27 sentyabr günorta saatlarında başlayan hücumlarla ümumilikdə 90 erməni saytı sındırılıb. Bu saytlar arasında Ermənistanın ən məşhur xəbər və video portalları da yer alıb.[639] 27 sentyabr axşam saatlarında başlayan hücumlarla birlikdə isə Ermənistanın dövlət strukturlarına məxsus çox sayda məxfi sənədlər azərbaycanlı hakerlər tərəfindən ələ keçirilib.[640] Bu sənədlər arasında Ermənistanın Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinə, Ermənistan Prezidentinə, Ermənistanın Xarici İşlər Nazirliyinə aid xeyli məlumatlar var.[641][642] Həmçinin, mümkün erməni təxribatının qarşısını almaq məqsədilə, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti, vətəndaşlara sosial mediada, telefon mesaj bölməsində və ya e-poçt adreslərinə daxil olan heç bir linkə daxil olmamağı, heç bir faylı yükləməməyə çağırmışdır.[643] Bu səbəbdən, Azərbaycan sərhədləri daxilində internetin sürəti yavaşladılmış, sosial medialara girişə qadağa qoyulmuşdur.[644][645] 29 sentyabr tarixində Anti-armenia Team haker qrupu tərəfindən Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus 10 GB həcmində məxfi sənədlər ələ keçirilmişdir.[646] 30 sentyabr tarixində azərbaycanlı hakerlər Ermənistanın ən məşhur restoranlar şəbəkəsinin kameralarını ələ keçirib, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin çıxışını yayımlayıblar.[647][648][649] İlham Əliyevin çıxışını görən ermənilər təlaş və çaşqınlıq içərisində qalıb.[650] 3 oktyabr tarixində Anti-armenia Team haker qrupunun hakerləri tərəfindən keçirilən kiber əməliyyat nəticəsində Ermənistanın Yüksək Texnologiyalar naziri Hakob Arshakyana məxsus kompüter ələ keçirilib.[651] Karabakh Hacking Team qrupundan olan bir neçə haker Ermənistan hökumətinin elektron sənəd dövriyyəsi sistemini sındırıb. Nəticədə 50 TB həcmində sənədlər əldə edilib.[652]

Daxili vəziyyət

Azərbaycan

27 sentyabr səhər saatlarında Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tərəfindən verilən məlumatlara görə Ermənistanın törədə biləcəyi təxribatların qarşısını almaq üçün ölkə üzrə internetin verilişində bir sıra məhdudiyyətlər tətbiq olunmuşdur.[644][645] Həmçinin Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi xaricdə yaşayan azərbaycanlılara müraciət edərək, sosial şəbəkədə, elektron media və digər kütləvi informasiya vasitələrində rəsmi olmayan, dəqiqləşdirilməmiş və qeyri-obyektiv məlumatlardan istifadə etməməyə çağırmışdır.[653] Hərbi vəziyyətlə əlaqədar Milli Məclisdə keçirilən iclasda 27 sentyabr 00:00-dan etibarən Bakı, Gəncə, Göygöl, Yevlax və bir sıra rayonlarda komendant saatı elan olunması qərarı qəbul olunmuşdur.[654][655][656] Verilmiş sərəncama əsasən, Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər naziri Vilayət Eyvazov hərbi vəziyyət dövründə komendant saatının tətbiq edildiyi ərazilərin komendantı təyin edilmişdir.[657] Həmçinin, Azərbaycan Hava Yollarının mətbuat xidməti 30 sentyabr tarixinədək Azərbaycan Respublikasının bütün hava limanlarının müntəzəm sərnişin reysləri üçün bağlanacağını açıqladı.[658] Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında qismən səfərbərlik elan edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb və Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinə təsdiq edilmiş planlara uyğun olaraq hərbi vəzifəlilərin səfərbərlik üzrə hərbi xidmətə çağırılmasını və hərbi-nəqliyyat vəzifəsindən irəli gələn tədbirlərin həyata keçirilməsini təmin etmək tapşırılıb.[53][659] Sərəncam 28 sentyabr qüvvəyə minib.[660] Azərbaycan Ordusunun Ermənistan silahlı qüvvələrinin hərbi təxribatlarının qarşısını uğurla alması, düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirməklə cəbhədə əldə etdiyi qələbələr Azərbaycan xalqı tərəfindən böyük sevinclə və ruh-yüksəkliyi ilə qarşılanır. Azərbaycan vətəndaşları, xaricdə yaşayan azərbaycanlılar, eləcə də Türkiyə vətəndaşları bu nailiyyətlərə görə Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevə çoxsaylı təbrik və minnətdarlıq məktubları göndərib.[661] Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin ünvanına "ermənilərə qarşı döyüş əmri" gözləyən minlərlə Türkiyə vətəndaşı məktub göndərib, qardaş ölkənin işğalçılardan azad olunması üçün daim hazır olduqlarını bildirib.[662][663][664] Həmçinin, 27 sentyabrdan etibarən, Bakı şəhərinin küçələrində, yaşayış binalarının eyvanlarında, mağaza və digər obyektlərin fasadlarında üç rəngli Azərbaycan bayrağı dalğalanır. Əhali, cəbhədə qazanılan uğurlar və bəzi ərazilərin işğaldan azad edilməsinin şərəfinə evlərini bayraqlarla bəzəyir. Eyni zamanda avtomobillərdən də kiçik bayraqlar asılır.[665]

30 sentyabr tarixində Gənclər və İdman Nazirliyi, AFFA ilə birlikdə "Biz birlikdə güclüyük" adlı bayraq aksiyası təşkil edib.[666] Aksiya könüllüləri paytaxt Bakı şəhərinin 3 fərqli hissəsində yüzlərlə bayraq paylayıb.[667][668] Müdafiə Nazirliyi tərəfindən verilən məlumatlara görə sentyabrın 1-dən oktyabrın 1-dək Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna 6.691.593 AZN və 5102 ABŞ dolları vəsait daxil olub.[669]

Ermənistan

Ermənistan Mülki Aviasiya Komitəsi 27 sentyabr 2020-ci il tarixdə qəbul edilmiş 1585N qərara uyğun olaraq 55 yaşdan aşağı şəxslər üçün çağırış elan edib. Bu çağırışlarla əlaqədər olaraq Ermənistanda 18 yaşdan 55 yaşınadək kişilər ölkəni yalnız ərazi hərbi komissarlıqlarının yazılı icazəsi ilə tərk edə bilərlər.[670] 29 sentyabr tarixində, Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyanın cəbhə xəttinə getməsi ilə əlaqədər olaraq, Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Köçəryan və 2008-ci il seçki sonrası iğtişaş iddiasında ittiham olunan digər keçmiş məmurların məhkəməsini təxirə salındı.[671] 1 oktyabr tarixində Ermənistanda TikTok proqramına giriş qadağan edilib.[672] Elə həmin gün, Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidməti keçmiş yüksək rütbəli Ermənistan hərbi məmurunu Azərbaycan kəşfiyyat orqanlarına casusluq etməkdə şübhəli bilinərək həbs olunduğunu və xəyanətdə ittiham olunduğunu bildirdi.[673] 2 oktyabr tarixində Ermənistan Dağlıq Qarabağa gedən bütün avtomobil yollarını bağlamışdır. Yollar sadəcə hərbi yerdəyişmə məqsədilə istifadə ediləcək. Ermənistan silahlı qüvvələrinin bir sıra ön xətt bölmələrinin şəxsi heyətinin demoralizə olunması, bir çox hərbi qulluqçunun isə ümumiyyətlə döyüşdən imtina etməsi səbəbilə Ermənistan Müdafiə Nazirliyi ölkə qadınlarına müraciət etməyə başlayıb. 2 oktyabr tarixində Ermənistan Müdafiə Nazirliyi tərəfindən qadın batalyonu yaradılıb və komplektləşdirilməyə başlanılıb.[674][675]

9 oktyabr tarixindən etibarən Ermənistanda səlahiyyətlilər Dağlıq Qarabağdakı münaqişənin artması səbəbindən sentyabrın 27-də tətbiq olunan hərbi vəziyyəti sərtləşdiriblər və məhdudiyyətlər əlavə ediblər. Ermənistan Nazirlər Kabinetinin qərarına görə, ölkənin müdafiə qabiliyyətinə şübhə yaradan verilişlərin yayımlanması qadağandır. Dövlət və yerli idarəetmə orqanlarının vəzifəli şəxslərinə çıxışlar və nəşrlər də daxil olmaqla hərbi vəziyyətin və dövlət təhlükəsizliyinin qanuni rejiminin təmin edilməsi ilə bağlı fəaliyyətləri tənqid edən, təkzib edən, effektivliyini şübhə ilə qarşılayan və ya hər hansı bir şəkildə dəyərdən salan proqramları yayımlamaq qadağan edilib.[676]

Reaksiyalar

Daxili

Azərbaycan

 
Sentyabrın 30-da İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva hərbi təxribat zamanı yaralanan və Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Hərbi Klinik Hospitalında müalicə olunan hərbçilərlə görüşü zamanı.[677][678]

Sentyabrın 27-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib. İlham Əliyev, öz çıxışında, "Bildiyiniz kimi, bu gün səhər tezdən Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycana qarşı növbəti hərbi təxribat törətmişdir.[679] Bu təxribat nəticəsində itkilərimiz var, həm mülki əhali, həm də hərbçilər arasında. Mən Ermənistana xəbərdarlıq etmişdim. Tovuz hadisələrindən sonra bir neçə dəfə xəbərdarlıq etmişdim ki, əgər onlar öz çirkin əməllərindən əl çəkməsələr peşman olacaqlar. Biz onlara 2016-cı ildə, 2018-ci ildə, bu ilin iyul ayında dərs verdik. Amma görünür ki, bu, onlar üçün dərs olmadı. Bu dəfə də dərs veririk və verəcəyik. Azərbaycan Ordusu bu hərbi təxribata cavab olaraq, hazırda əks-hücum əməliyyatı keçirir. Deyə bilərəm ki, əməliyyat uğurla keçirilir.[680] Eyni zamanda, ordumuza könüllü yazılanların sayı on minlərlə insanı əhatə edir. Bu, xalqımızın öz dövlətinə sadiqliyini göstərir. Onu deyə bilərəm ki, uğurlu əks-hücum əməliyyatı nəticəsində düşmənin canlı qüvvəsinə və hərbi texnikasına böyük ziyan vurulmuşdur. Əks-hücum nəticəsində Azərbaycanın işğal altında olan bir neçə yaşayış məntəqəsi işğalçılardan azad edilib. Bu münasibətlə bütün Azərbaycan xalqını təbrik edirəm! Dağlıq Qarabağ bizim əzəli tarixi torpağımızdır. Güclü Azərbaycan Ordusu güclü siyasi iradəyə əsaslanır. Mən Azərbaycan xalqına bu məlumatı verməklə bir daha demək istəyirəm ki, biz haqq yolundayıq, biz özümüzü müdafiə edirik. Biz öz torpağımızda özümüzü müdafiə edəcəyik və işğal edilmiş torpaqlarımızı işğalçılardan azad edəcəyik." — ifadələrini dilə gətirmişdir.[681] 29 sentyabr səhər saatlarında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Pakistanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edərkən Azərbaycan torpaq bütövlüyündən danışıb. Dövlət başçısı bildirib ki, Ermənistanın uzun illər ərzində təcavüzü və işğalı nəinki bütün infrastrukturun dağılmasına gətirib çıxarıb, Xocalı soyqırımından başqa, onlar mədəni soyqırım da törədiblər.[682][683] Daha sonra, Almaniya Kansleri Angela Merkelİlham Əliyev arasında baş tutan telefon zəngində, dövlət başçısı qeyd edib ki, Ermənistan baş nazirinin "Qarabağ Ermənistandır və nöqtə" bəyanatı danışıqlar prosesini mənasız edir və Ermənistan rəhbərliyinin Azərbaycandan dırnaqarası "Dağlıq Qarabağ respublikası" ilə danışıqlar aparması tələbi danışıqlar formatının dəyişdirilməsi cəhdi kimi qiymətləndirilməlidir. Dövlət başçısı eyni zamanda vurğulayıb ki, Ermənistanın hərbi təxribatı ilə bağlı hadisələrin gələcək inkişafına görə məsuliyyət Ermənistanın siyasi və hərbi rəhbərliyinin üzərinə düşür, Azərbaycan Ordusu öz torpaqlarında vuruşur və Ermənistan ordusu Azərbaycan torpaqlarında olmamalıdır.[684][685] Sentyabrın 29-da Rossiya 1 telekanalında yayımlanan "60 dəqiqə" proqramında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev aparıcıların suallarını cavablandırıb.[686] O öz açıqlamalarında, Türkiyə polemikasına qarşı: "Hesab edirəm ki, Türkiyənin rolu regionda sabitləşdirici xarakter daşıyır. Türkiyə bizə qardaş ölkə və bizim müttəfiqimizdir. Türkiyə bizə mənəvi dəstək göstərir və biz Türkiyə rəhbərliyinə, Türkiyə Prezidentinə və türk xalqına bizimlə həmrəy olduğuna və bizi dəstəklədiklərinə görə təşəkkür edirik. Guya Türkiyənin münaqişə tərəfi kimi iştirak etməsi barədə erməni tərəfin yaydığı bütün şayiələr təxribat xarakteri daşıyır. Azərbaycan Ordusu öz xalqının və öz ərazisinin müdafiəsini təmin etmək üçün kifayət qədər hazırlıqlıdır." — deyə cavab verib.[687][688] Aparıcının Suriya Milli Ordusunun Qarabağda döyüşməsinə dair verdiyi suala isə: "Bu, növbəti feyk-nyusdur. Bu barədə heç bir fakt, heç bir sübut yoxdur və bunu erməni təbliğatı ortaya atıb. Azərbaycanın hazırlıqlı ordusu var, çox böyük səfərbərlik ehtiyatı var. Dünən mən qismən səfərbərlik elan etmişəm. Biz 2 milyon əhalisi olan Ermənistana qarşı 10 milyon əhalidən 10 minlərlə ehtiyatda olanları orduya çağırırıq, bizim insan ehtiyatlarına ehtiyacımız yoxdur. Buna görə də biz özümüzü müdafiə etməyə və təcavüzkarı elə cəzalandırmağa qabilik ki, o, bir daha bizim tərəfə baxmağa cəsarət etməsin." — deyə bildirib və reportaj başa çatıb.[689][690][691][692]

Sentyabrın 30-da İlham ƏliyevMehriban Əliyeva Ermənistanın sentyabrın 27-dən başlayan hərbi təxribatı zamanı yaralanan və Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Hərbi Klinik Hospitalında müalicə olunan hərbçilərlə görüşüblər.[693] Hərbçilərlə görüş zamanı, "Mən demişdim ki, əgər bizə qarşı törədilmiş hərbi təxribatlar təkrarlanarsa, Ermənistan peşman olacaq və sözümün üstündə dururam. Bu gün döyüş meydanında əldə olunmuş üstünlük bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycan zabiti öz vətəndaşlıq borcunu şərəflə yerinə yetirir. Ermənistan işğalçılıq siyasətinə son qoymalıdır. Bunun əvəzinə Ermənistanın baş naziri bizə qarşı şərtlər qoyur. Mən bir müddət bundan əvvəl demişdim ki, biz bu şərtləri rədd edirik. Bizim bir şərtimiz var, torpaqlarımızdan qeyd-şərtsiz, tam və dərhal çıxıb rədd olmalıdırlar. Mən demişdim ki, Azərbaycan xalqı bu işğalla heç vaxt barışmayacaq." — deyə İlham Əliyev bildirib.[694] İlham Əliyev 4 oktyabr xalqa müraciəti zamanı Qarabağdakı separatçıların lideri barədə danışıb: "Qondarma "Dağlıq Qarabağ respublikası"nın parlamentinin Şuşaya köçürülməsi nə deməkdir? Yenə də Azərbaycan xalqını təhqir etmək cəhdidir. Cəbrayıla Ermənistandan yeni yolun çəkilməsi nə deməkdir? O deməkdir ki, orada qanunsuz məskunlaşma aparılacaq. Artıq Livandan, başqa yerlərdən erməniləri gətirirlər, köçürürlər bizim qədim şəhərimizə, Şuşada yerləşdirirlər, televiziyada göstərirlər, beynəlxalq konvensiyaları pozurlar, Cenevrə Konvensiyasını tapdalayırlar. Bunlara söz deyən var? Tapşırıq vermişəm bütün bizim xarici diplomatik orqanlara.[695] Məsələ qaldırın, BMT-də, ATƏT-də, Avropa İttifaqında, başqa təşkilatlara, deyin ki, bu, qanunsuzdur! Qanunsuz məskunlaşma cinayətdir! Buna reaksiya oldu? Minsk qrupu bir açıqlama verdimi? Vermədi! Avropa İttifaqı verdimi? Vermədi! Dedi ki, bu, bizi maraqlandırmır. Maraqlandırmırsa, indi də maraqlandırmasın. İndi nə əl-ayağa düşmüşünüz? İndi nə hoqqalardan çıxırsınız? Azərbaycana qarşı iftiralar irəli sürülür, bəzi ölkələr, Avropa ölkələri bizi ittiham edirlər. Getsinlər güzgüyə baxsınlar. Bu ittihamların heç bir əsası yoxdur ki, kimsə imkan verməz Azərbaycan Dağlıq Qarabağı fəth etsin.[696] Özünə andiçmə mərasimi keçirmişdi. Baxım görüm andiçmə mərasimini harada keçirəcək? Yas mərasimi keçirəcək! İndi qaçıb siçan kimi gizlənib, çıxsın ortalığa! Sentyabr hadisələrindən qabaq demişdim Ermənistana "gəl təkbətək vuruşaq, baxaq kim kimdir". İndi nə oldu? İndi Paşinyan hər gün dünya liderlərinə zəng edir. Mən heç kimə zəng etməmişəm. Heç bir liderə zəng etməmişəm. Təmaslarım olub, mənə zəng ediblər.[697] Dağlıq Qarabağ bizimdir, bizim torpağımızdır, biz oraya qayıtmalıyıq, qayıdırıq və qayıdacağıq!" deyə, Prezident əlavə edib.[698]

Ermənistan

27 sentyabr tarixində Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Azərbaycan hakimiyyətini geniş miqyaslı bir təxribatda ittiham etmişdir. O bildirdi ki, "Azərbaycan rəhbərliyinin son dövrlərdəki təcavüzkar bəyanatları, Türkiyə ilə geniş miqyaslı birgə hərbi təlimlər, habelə ATƏT-in monitorinq təkliflərini rədd etməsi" bu müharibəyə əvvəldən hazırlaşdığının göstəricisidir.[699][700][701] 28 sentyabr tarixində Ermənistan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi müharibə haqqında rəsmən açıqlama vermişdir.[702] Həmçinin, Ermənistanın Rusiyadakı səfiri Vardan Toqyanyan Ermənistanın yeni silah təchizatı üçün Rusiyaya müraciət edəcəyini bildirib.[703][704] 30 sentyabrda Baş nazir Nikol Paşinyan Ermənistanın rəsmi olaraq Dağlıq Qarabağı müstəqil bir ərazi olaraq tanınmasını düşündüyünü bildirdi.[705][706][707][708] Həmin gün Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi, Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin Dağlıq Qarabağ ərazisində cəbhə boyu təxribat xarakterli uçuşlar həyata keçirdiyini bildirdi.[709]

1 oktyabr tarixində Arayik Harutyunyan ermənilərin uzunmüddətli müharibəyə hazırlaşmalarının lazım olduğunu bildirdi.[710][711] 3 oktyabr tarixində Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi beynəlxalq ictimaiyyəti "bölgədə sülh və təhlükəsizliyin bərpası" üçün Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının müstəqilliyini tanımağa çağırdı.[712] 8 oktyabr tarixində Ermənistan Prezidenti Armen Sarkisyan ölkənin Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin rəisini vəzifəsindən azad etmişdir.[713] 1 oktyabr tarixində İsrailin Azərbaycana silah satışını iddia edən Ermənistan İsraildəki səfirini geri çağırmışdır.[714] 8 oktyabr tarixində Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru Ermənistan prezidentinin əmri ilə işdən azad olunmuşdur. Elə həmin gün, Ermənistan Müdafiə Nazirliyi Novaya qazeta müxbiri İlya Azarın Dağlıq Qarabağa akkreditasiyasız daxil olaraq ŞuşaLaçında reportaj apardığını bildirərək jurnalın akkreditasiyasını ləğv etmişdir.[715]

Beynəlxalq

Təşkilatlar

Həmçinin bax

İstinadlar

  1. "Armenia-Azerbaijan conflict | First Syrian fighter of Ankara-backed factions killed in Azerbaijan". syriahr.com (ingilis). 1 oktyabr 2020. 2 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  2. "Erməni təbliğatı səhvə yol verdi və - PKK və ASALA-nın Qarabağda olduğunu təsdiqlədi". pia.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 2 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  3. "Ermənistan ASALA və PKK terrorçularını Qarabağdakı döyüşlərə cəlb edib". ordu.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. 2 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  4. "PKK's Involvement in the Armenia-Azerbaijan Conflict would Jeopardise European Security -". eupoliticalreport.eu (ingilis). 23 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  5. "Armenia using YPG/PKK terror group against Azerbaijan". aa.com.tr (ingilis). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  6. "Armenia transports hundreds of PKK militants to fight Azerbaijan". Middle East Monitor. 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  7. "Armenia Deploys PKK Terrorists To Occupied Azerbaijani Lands". caspiannews.com (ingilis). 26 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  8. "Qarabağda yerləşdirilən PKK terrorçuları - Azərbaycan-Türkiyə səbrinin sınağı". Report İnformasiya Agentliyi (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  9. "How Russia is helping Armenia portray the Azerbaijan clash as a holy war". trtworld.com (ingilis). 29 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  10. "Serbia is Playing With Fire, Delivering Arms to Armenia". balkaninsight.com (ingilis). 2 oktyabr 2020. 4 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  11. "Mətbuat xidmətinin MƏLUMATI - cəbhədəki son vəziyyət". genprosecutor.gov.az (azərb.). 2020-09-27. İstifadə tarixi: 2020-09-27.
  12. "Erməni terroru nəticəsində daha 2 mülki şəxs həlak olmuşdur". genprosecutor.gov.az (azərb.). Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu. 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  13. "Prosecutor General's Office: As a result of Armenian provocations, 24 civilians killed and 121 injured". APA.az (ingilis). 5 October 2020. İstifadə tarixi: 5 October 2020.
  14. "Ermənilərin təxribatı nəticəsində yaralanan mülki şəxslərin sayı 35 nəfərə çatmışdır". genprosecutor.gov.az (azərb.). Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  15. "Two more civilians killed in Armenian attack". azernews.az. Azernews. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  16. "Появилось видео уничтожения азербайджанского вертолета в Карабахе". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-29.
  17. "Армения обнародовала потери Азербайджана за весь период боев в Карабахе". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-29.
  18. "Армия обороны Карабаха вернула часть утраченных позиций". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-29.
  19. "Более 400 военнослужащих и не только: стали известны новые данные о потерях Азербайджана". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  20. "В Карабахе занята боевая позиция ВС Азербайджана - видео". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-30.
  21. "Армянские силы уничтожили 29 единиц бронетехники и три системы тяжелой артиллерии". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-30.
  22. "Azeri-Armenian Clashes: Nagorno-Karabakh Army Seizes 11 Azerbaijani Armoured Vehicles". 28 September 2020.
  23. "Azerbaijan has suffered over 400 manpower losses". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 28 September 2020. İstifadə tarixi: 28 September 2020.
  24. Carley, Patricia (September 29, 2020). "Turkey recruiting Syrians to guard troops and facilities in Azerbaijan". Middle East Eye. “These situations are dangerous and this is not our battle, the Shia have been our number one enemy supporting the Syrian regime for 10 years,” he said, adding that they will not just be used as guards and 30 Syrians have already been killed in fighting on the front.
  25. Армения и Азербайджан отчитались о погибших в Нагорном Карабахе
  26. "Обнародованы имена 28 погибших в ходе сегодняшних боев против ВС Азербайджана армянских военнослужащих". panorama.am (rus). 28 September 2020. İstifadə tarixi: 28 September 2020.
  27. "9-year old child, elderly mother of fallen war veteran among 4 civilian casualties in Artsakh". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  28. "Новый список погибших армянских военнослужащих в Карабахе - сводка за 30 сентября". Sputnik Армения (rus). İstifadə tarixi: 2020-09-30.
  29. "Artsakh military reports 54 more KIA amid Azerbaijani attacks as death toll mounts to 157". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October September 2020.
  30. "Մարտերի ընթացքում նահատակվել են ևս 15 զինծառայող․ ՊԲ-ն հրապարակել է զոհերի անունները". iravaban.net (erməni). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  31. «11 զոհ, 60-ից ավել վիրավոր.Արցախի ՄԻՊ-ը խոսեց Ադրբեջանի կողմից խաղաղ բնակչության թիրախավորման մասին»
  32. Что происходит в Нагорном Карабахе, свежие новости на 5 октября 2020 года: обстановка на границе Армении и Азербайджана
  33. Two French journalists hit by shelling in Armenia in grave condition: source
  34. "МИД РФ: Российские журналисты в Карабахе получили средние и тяжелые ранения". rg.ru (rus). Rossiyskaya Gazeta. 2020-10-08. İstifadə tarixi: 2020-10-08.
  35. "Iran comes under attack as fighting between Armenia-Azerbaijan spreads across border". 3 October 2020.
  36. Армия Азербайджана уничтожила более 550 оккупантов, 3 склада боеприпасов, десятки единиц техники. Minval. 28 сентября 2020 г.
  37. "Düşmənin 2300 nəfərədək canlı qüvvəsi məhv edilib". ordu.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  38. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi (03.10.2020). "Düşmənin məhv edilən döyüş texnikasının siyahısı" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-10-03.
  39. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi (17.10.2020). "Düşmənin S-300 zenit-raket kompleksinin məhv edilməsi" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-10-17.
  40. 1 2 "Bir saat əvvəl düşmənə məxsus Su-25 təyyarəsi məhv edildi". qafqazinfo.az (azərb.). 17 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2020.
  41. 1 2 "Düşmənə məxsus Su-25 təyyarəsi məhv edilib". Mod.gov.az (azərb.). 17 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2020.
  42. "The conflict between Armenia and Azerbaijan, explained". vox.com (ingilis). 7 oktyabr 2020. 12 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  43. Michael Kofman; Leonid Nersisyan (14 oktyabr 2020). "The second Nagorno-Karabakh war, two weeks in". warontherocks.com (ingilis). 16 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  44. "«Вторая Карабахская война - общественное мнение»: О чем говорят результаты опроса? Дискуссия на «Çıxışa doğru»". 1news.az (rus). 8 oktyabr 2020. 16 oktyar 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  45. "Вторая Карабахская война. Как Азербайджан и Армения "обнулили" плохой мир". focus.ua (rus). 28 sentyabr 2020. 16 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. (#parameter_ignored_suggest)
  46. "Вторая Карабахская война. Чем закончится противостояние между Азербайджаном и Арменией". tvrain.ru (rus). 2 oktyabr 2020. 16 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  47. "Вторая Карабахская война. Начало". kavkaz-uzel.eu (bask). 30 sentyabr 2020. 16 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2020.
  48. "Assistant to President of Azerbaijan: "First phase of operation for peaceenforcement of Armenia was successfully completed"" (ingilis). 11 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 11 oktyabr 2020.
  49. "Hikmət Hacıyev: "Bu əməliyyatları sülhə məcburetmə əməliyyatı da adlandırmaq olar"". Big.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 17 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2020.
  50. "Cəbhədə vəziyyət gərginləşdi - Ölən və yaralılar var". qol.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  51. Staff, Reuters (27 sentyabr 2020). "Nagorno-Karabakh announces martial law and total mobilization". Reuters (ingilis). 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  52. Staff, Reuters (27 sentyabr 2020). "Azerbaijan's parliament approves martial law, curfews - president's aide". Reuters (ingilis). 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  53. 1 2 "Azərbaycanda qismən səfərbərlik elan edilib". ordu.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  54. "Əfqanıstandan Azərbaycana növbəti dəstək". yenisabah.az (ingilis). 6 oktyabr 2020. 6 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2020.
  55. "Türkiyədən Azərbaycana dəstək davam edir". modern.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. 6 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2020.
  56. "Ukraynadan Azərbaycana tam dəstək". azerbaycan24.com (azərb.). 30 sentyabr 2020. (#archive_missing_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2020.
  57. "KKTC'den Azerbaycan'a destek haberi- Son Dakika Haberleri". ulusal.com.tr (türk). 5 oktyabr 2020. 6 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2020.
  58. "UN Security Council calls for immediate end to fighting in Nagorno-Karabakh". France 24 (ingilis). 30 sentyabr 2020. 6 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2020.
  59. Department Of State. The Office of Electronic Information, Bureau of Public Affairs (28 sentyabr 2020). "1993 UN Security Council Resolutions on Nagorno-Karabakh". 2001-2009.state.gov (ingilis). 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  60. "Human Rights Situation of Internally displaced persons in Azerbaijan". Human Rights Club (ingilis). 19 iyun 2019. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  61. "Recognition of the territorial integrity of Azerbaijan by Armenia". assembly.coe.int (ingilis). 19 iyun 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  62. "Armenia and Azerbaijan fight over disputed Nagorno-Karabakh". BBC News (ingilis). 27 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  63. "Erməni təcavüzü - ASAN". asan.gov.az (azərb.). 13 iyun 2019. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  64. Etrangères, Ministère de l'Europe et des Affaires (27 sentyabr 2020). "Armenia/Azerbaijan – Border clashes between the two countries (15 Jul. 2020)". France Diplomacy - Ministry for Europe and Foreign Affairs (ingilis). 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  65. "Military occupation of Azerbaijan by Armenia | Rulac". rulac.org (ingilis). 27 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  66. "Армения и Россия проводят в Закавказье учения Объединённой системы ПВО". EADaily (rus). 23 iyul 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  67. "Naxçıvanda Azərbaycan-Türkiyə birgə hərbi təlimləri keçirilib". mod.gov.az (azərb.). İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  68. "Türkiyə Silahlı Qüvvələri birgə hərbi təlimlər üçün Naxçıvanda | TRT Azerbaycan". trt.net.tr (azərb.). 27 iyun 2020. 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  69. Весна, Красная (22 sentyabr 2020). "Эрдоган на Генассамблее ООН поддержал территориальную целостность Грузии ИА Красная Весна". rossaprimavera.ru (rus). 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib (#archive_missing_url). (#cite_web_url); (#accessdate_missing_url)
  70. "Turkey - President Addresses General Debate, 75th Session". United Nations Web TV (ingilis). 22 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  71. "Qarabağda yerləşdirilən PKK terrorçuları - Azərbaycan-Türkiyə səbrinin sınağı". Report İnformasiya Agentliyi (azərb.). 23 sentyabr 2020. 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  72. "Erməni-PKK işbirliyi açıq müstəvidə - APA". apa.az (azərb.). 22 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  73. "Ermənistan Livandan erməni ailələrini qanunsuz şəkildə Dağlıq Qarabağa köçürmək istəyir - ŞƏRH". AzTV (azərb.). 1 Sentyabr 2020. 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  74. Əsədullazadə, Məhəmməd (11 Avqust 2020). ""Livan erməniləri Qarabağa köçürülür" - POLİTOLOQ". aqreqator.az (azərb.). 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  75. "Livan erməniləri Qarabağa köçürülür". sherg.az (azərb.). 13 avqust 2020. 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  76. Mustafayev, Elşən (8 avqust 2020). "Separatçı Qarabağ qurumunun qanunsuz rəhbəri Livan erməniləri kartı ilə dünyaya həqarət etdi - qondarma "prezident"lə Livan katolikosu cinayətkar sövdələşmədə…". baki-xeber.com (azərb.). 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  77. "Ermənistan silahlı qüvvələri bütün cəbhə boyu genişmiqyaslı təxribat törədib". Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi. 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  78. Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi (27.09.2020). "Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatı" (azərb.). Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi. İstifadə tarixi: 2020-09-27.
  79. "Düşmənin daha 2 tankı məhv edilib - VİDEO". mod.gov.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  80. "Düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO". mod.gov.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  81. "Ermənilərin atəşə tutduğu Tərtərdən FOTOlar". Milli.Az (azərb.). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  82. "Bütün cəbhə boyu qoşunlarımız əks-hücum əməliyyatına başladı". news.milli.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  83. "Ermənistanın 12 "OSA" zenit-raket kompleksi məhv edilib - Müdafiə Nazirliyi". news.milli.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  84. ordu.az (27.09.2020). "Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndi işğaldan azad edildi" (azərb.). ordu.az. İstifadə tarixi: 2020-09-27.
  85. Qafqazinfo.az (27.09.2020). "Bu ərazilər azad edildi" (azərb.). Qafqazinfo.az. İstifadə tarixi: 2020-09-27.
  86. Müdafiə Nazirliyi (27.09.2020). "Murov dağı silsiləsindəki əhəmiyyətli yüksəklik azad olunub" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-09-27.
  87. Qafqazinfo.az (27.09.2020). "Ermənilərin atdığı atəş nəticəsində bir ailənin 5 üzvü həlak olub" (azərb.). Qafqazinfo.az. İstifadə tarixi: 2020-09-27.
  88. "Ordumuzun PUA-sı Ermənistana məxsus S-300 sistemini məhv edib". ordu.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  89. "Ermənistan ordusuna məxsus silah-susat anbarı məhv edilib - VİDEO". ordu.az (azərb.). 27 sentyabr 2020. 27 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 sentyabr 2020.
  90. "اصابت راکت به یکی از روستاهای آذربایجان شرقی | آرمان تبریز". armantabriz.ir (fars). 27 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  91. "اصابت راکت به روستای خلف بیگلو خسارت مالی و جانی نداشت". yjc.ir (fars). 27 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  92. ""Vardenis-Ağdərə yolu da daxil olmaqla hər bir qarış torpağımızda monitorinqlər aparılır" - "Azərkosmos"". modern.az. 28 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  93. "Война в Карабахе, день второй: член НАТО Турция поддержала Азербайджан, на фронте без перемен". BBC News (rus). 28 sentyabr 2020. 2 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  94. "Düşmənin daha bir neçə hərbi texnikası məhv edilib - VİDEO". apa.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  95. "MN: Düşmənin 3 silah-sursat anbarı, onlarla texnikası məhv edilib, 550-dən artıq canlı qüvvə itkisi var". apa.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  96. Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi (28.09.2020). "Talış kəndi ətrafındakı əlverişli yüksəkliklər düşməndən təmizlənib" (azərb.). Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  97. oxu.az (28.09.2020). "Talış kəndi ətrafındakı əlverişli yüksəkliklər düşməndən təmizləndi" (azərb.). oxu.az. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  98. President.Az (28.09.2020). "Azərbaycan Respublikasında qismən səfərbərlik elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (azərb.). President.az. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  99. azertag.az (28.09.2020). "Azərbaycan Respublikasında qismən səfərbərlik elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı" (azərb.). AzərTac. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  100. lent.az (28.09.2020). ""Düşmən itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərqdən gələnlər də var"" (azərb.). Lent.az. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  101. "MN: Düşmənin itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərq ölkələrindən olan muzdlular da var". Report İnformasiya Agentliyi (azərb.). Report İnformasiya Agentliyi. 28 September 2020. İstifadə tarixi: 28 September 2020.
  102. "MN: Düşmənin itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərq ölkələrindən olan muzdlular da var". Report İnformasiya Agentliyi (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  103. "MN: Düşmənin itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərq ölkələrindən olan muzdlular da var". ordu.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  104. "Ermənistan silahli güvvələri tərəfindən mülki əhali hədəfə alınmaqla açılmış atəş nəticəsində Ağdam rayon sakini həlak olmuşdur" (azərb.). Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğu. 28.09.2020. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  105. "Mətbuat xidmətinin MƏLUMATI - cəbhədəki son vəziyyət" (azərb.). Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğu. 28.09.2020. İstifadə tarixi: 2020-09-28.
  106. "Azerbaijani MoD: The two more enemy tanks were destroyed - VIDEO". apa.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  107. "Bir az əvvəl düşmənin daha iki tankı məhv edilib - VİDEO". ordu.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  108. "Ermənilər 14 yaşlı uşağa atəş açıb - Baş Prokurorluq". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  109. "Ermənilər Tərtərdə mülki əhalini atəşə tutdu - Ölənlər və yaralananlar var". qafqazinfo.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  110. "Baş Prokurorluq: Tərtərdə iki qardaş həlak olub, 2 nəfər isə yaralanıb". Ordu.Az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  111. "Erməni təxribatı nəticəsində polis binasına ziyan dəyib - FOTOLAR". ordu.az (ingilis). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  112. "Azərkosmos: Vardenis-Ağdərə yolu da daxil olmaqla hər bir qarış torpağımızda monitorinqlər aparılır". ordu.az (ingilis). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  113. "Azerbaijan suffers serious manpower losses – 370 servicemen killed within few hours". armenpress.am (ingilis). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  114. "Artsakh downs hostile airplane". armenpress.am (ingilis). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  115. ""Azərbaycana məxsus hərbi təyyarənin vurulması yalandır" — MN". qafqazinfo.az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  116. "Ermənistan ordusunun generalı və iki polkovnik öldü - FOTO". Ordu.Az (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  117. "Ermənistan ordusunun bir generalı və iki polkovniki öldürüldü". azerbaycan24.com (azərb.). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  118. "Iran tells Armenia, Azerbaijan region cannot afford another war". presstv.com (ingilis). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  119. "Three rockets hit border areas in northwestern Iran". iranpress.com (ingilis). 28 sentyabr 2020. 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  120. Staff, The New Arab (28 sentyabr 2020). "Iran urges Armenia, Azerbaijan to agree ceasefire after new clashes". english.alaraby.co.uk (ingilis). 28 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 sentyabr 2020.
  121. ""Daşkəsən artilleriya atəşinə tutulur" - Müdafiə Nazirliyi". sabah.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  122. "Ermənilərin yaraladığı daha bir mülki şəxs öldü". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  123. "Füzuli şəhərinin azad olunması uğrunda Azərbaycan Ordusunun hücumu davam edir". Müdafiə Nazirliyi (azərb.). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  124. "Territory of Dashkesan region is shelling from the territory of Armenia". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  125. "Vagif Dargahli: "Not an inch of liberated territories has been lost"". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  126. "Növbəti düşmən tanklarının məhv edilməsi - VİDEO". mod.gov.az (azərb.). Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  127. ""Ermənistan ordusunun alayı darmadağın edilib"". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  128. "Azerbaijani MoD: Azerbaijani armed forces destroy Armenia's regiment". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  129. "Ermənistan ordusunun polkovniki məhv edilib". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  130. "Vagif DargahIi: "Colonel of Armenian Army destroyed"". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  131. "Xocavənd istiqamətində düşmənin "Uraqan" sistemi məhv edildi". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  132. "Azerbaijan's MoD: Enemy's Uragan multiple rocket launcher destroyed". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  133. "Azerbaijani MoD: "Armenian side presents old videos to the population as new"". Ona.az (ingilis). 29 sentyabr 2020. 17 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2020.
  134. "Ermənistan ordusunun daha bir zabiti məhv edilib". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  135. "Düşmənin daha bir tankı məhv edildi". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  136. "MoD: Enemy's tank destroyed in the direction of Aghdere". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  137. "Erməni ordusuna daha bir zərbə". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  138. "Azerbaijan's MoD: Enemy's command-and-observation post on site of Hadrut completely destroyed". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  139. "Erməni əsgərlərinin meyitləri döyüş meydanında qalıb". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  140. "Azerbaijan's MoD: Enemy's counterattack attempt repulsed, corpses of Armenian soldiers left on battle ground". Ona.az (ingilis). 29 sentyabr 2020. 17 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2020.
  141. "Ermənistan ordusunun alay komandiri ağır yaralanıb". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  142. Белова, Елена (29 sentyabr 2020). "ВС Азербайджана нанесли удар по воинской части в Армении". Известия (rus). 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  143. "Rusiya mətbuatı: Ermənilər Xankəndindən kütləvi şəkildə qaçırlar". milli.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  144. "Madagizdəki erməni ordusu təşviş içindədir - Rəsmi açıqlama". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  145. "Vagif Dargahli: "The regiment of the Armenian army in Madagiz completely demoralized"". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  146. "Vagif Dargahli: The S-300 ADMS put forward from Armenia for use in battles will be destroyed as soon as they enter our occupied territories". APA.az (azərb.). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  147. "Ağdamda ermənilər tibb məntəqəsini vurdu, mülki şəxs həlak oldu". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  148. "Daha bir erməni polkovnik məhv edilib". ordu.az (ingilis). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  149. "Artilleriya bölmələri düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirir - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  150. "Azerbaijani MoD: Artillery units inflict crushing blow on the enemy - VIDEO". APA.az (ingilis). 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  151. "Ermənistan ordusunun daha bir zabiti məhv edildi - FOTO". Ordu.Az (ingilis). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  152. "Erməni təxribatı nəticəsində Şeyx Babı türbəsinə ciddi ziyan dəyib". ordu.az (ingilis). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  153. "Düşmən Tərtərdə daha bir mülki vətəndaşı öldürdü". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  154. "URGENT: Turkish F-16 shoots down Armenia jet in Armenian airspace". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  155. "CANLI Cəbhə bölgəsində döyüşlər - "Füzulinun azad edilməsi uğrunda hücumlar davam edir" - Müdafiə Nazirliyi". BBC Azerbaijani (ingilis). BBC. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  156. "Altun: Türkiye Ermenistan uçağını vurmadı". bloomberght.com (türk). Bloomberg HT. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  157. ""Ermənistana məxsus Su-25-in vurulması yalandır" - MN". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020. (#archive_url)
  158. "Rəsmi Ankara: "Türkiyə Ermənistanın təyyarəsini vurmayıb"". ordu.az (ingilis). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  159. "İletişim Başkanı Altun: Türkiye, Ermenistan'ın uçağını vurmadı". tr.sputniknews.com (türk). 29 sentyabr 2020. 29 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2020.
  160. "Ermənistan ordusunun mövqeləri darmadağın edildi - MN". qafqazinfo.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  161. "Müdafiə Nazirliyi: "Ermənistan ordusunun mövqeləri darmadağın edilib"". Report.az (ingilis). Report İnformasiya Agentliyi. 29 September 2020. İstifadə tarixi: 29 September 2020.
  162. "Azərbaycan Ordusunun dəqiq zərbəsi nəticəsində yüksək rütbəli erməni zabitlərinin toplaşdığı bunker dağıdılıb". azvision.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  163. "Erməni generalı və zabitlərinin olduğu bunker məhv edildi - FOTO". post (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  164. "Erməni generalı və zabitlərinin olduğu - BUNKER DAĞIDILIB". fed.az (azərb.). 30 sentyabr 460. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  165. "Erməni generalı və zabitlərinin olduğu bunker məhv edilib". apa.az (azərb.). 29 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  166. "İran ərazisindən Ermənistana aparılan silah yüklü maşınlar yandırıldı - FOTO/VİDEO". oxu.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  167. "Cəbrayıl rayonu istiqamətində düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO". ordu.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  168. "Düşmən Tərtər şəhərini artilleriya atəşinə tutur". ordu.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  169. "Baş Prokurorluq: Ermənilərin Tərtərə top mərmisi atması nəticəsində 7 mülki şəxs yaralanıb". ordu.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  170. "Düşmənin ehtiyat qüvvələri məhv edilib". mod.gov.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  171. "Düşmən qruplaşması mühasirəyə alınıb". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  172. "Ministry of Defense: "Enemy group is surrounded"". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  173. "Düşmən Goranboyu artilleriya atəşinə tutur". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  174. "Enemy fires Goranboy district using artillery". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  175. "Azerbaijan Army Units deliver artillery strikes on the enemy's positions - VIDEO". mod.gov.az (ingilis). Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi. 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  176. "Tonaşendə erməni taboru mövqeləri qoyub qaçır - Rəsmi". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  177. "MoD: Personnel of the Armenian battalion in Tonashen is fleeing, leaving defensive positions". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  178. "Düşmənin ehtiyat qüvvələri belə məhv edildi - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  179. "MN: Düşmənə köməyə gələn ehtiyat qüvvələr məhv edilib". ordu.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  180. "Alayın komanda məntəqəsinə atəş zərbəsi endirilib". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  181. "MoD: Fire attack was inflicted on the command post of the regiment". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  182. "Dünən Ermənistanın iki "Su-25" təyyarəsi dağa çırpılaraq partlayıb". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. 13 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2020.
  183. "Səhər saatlarında məhv edilən düşmən texnikalarının - Videosu". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  184. "Video recording of enemy military equipment destroyed in the morning - VIDEO". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  185. "MoD: Enemy guns shelling the positions of Azerbaijani units were destroyed by a precise fire - VIDEO". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  186. "Yaralı erməni əsgərlərin təxliyyəsi 2 helikopterlə həyata keçirilir". ordu.az (ingilis). 30 sentyabr 2020. 30 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020.
  187. "Tonaşendə düşmənin iki tankı məhv edildi - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  188. "The two tanks of the enemy were destroyed in Tonashen - VIDEO". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  189. "Müdafiə Nazirliyi daha bir açıqlama yaydı". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  190. "Ministry of Defense of Azerbaijan: The 4th battalion of the enemy stationed in the Fuzuli direction was shelled". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  191. "Düşmənin Ağdərədə yerləşən qərargahına zərbə endirilib". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  192. "MoD: The enemy's headquarters in Aghdara was hit". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  193. "Ermənistanın atdığı keyfiyyətsiz raketlərdən üçü partlamadı". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  194. "Son saatlarda düşmənin daha səkkiz döyüş texnikası məhv edildi - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  195. "Eight more units of enemy military equipment were destroyed in the last hours - VIDEO". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  196. "Düşmənin bu gün saat 17:30-dək məhv edilən döyüş texnikası - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  197. "Daha bir mülki vətəndaş öldürülüb, 3 nəfər yaralanıb". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  198. "Düşmən taborunun döyüş bayrağı və sənədləri ələ keçirilib - MN". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  199. "Düşmənə məxsus 8 "Qrad" yaylım atəşli reaktiv sistemi məhv edildi - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 30 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  200. "Enemy's eight "Grad" multiple launch rocket systems were destroyed - VIDEO". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020.
  201. Müdafiə Nazirliyi (01.10.2020). "Düşmənin hərbi kolonları məhv edilib" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-10-01.
  202. "The enemy military columns were destroyed - VIDEO". APA.az (ingilis). 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020. The enemy military columns moving in different directions were destroyed by our military units, APA reports citing the Ministry of Defence.
  203. "Defense Ministry: Armenians again shelling Tartar city". Report.az (ingilis). Report İnformasiya Agentliyi. 30 September 2020. İstifadə tarixi: 30 September 2020. Armenian armed forces have been shelling the city of Tartar since the morning of October 1.
  204. "Baş Prokurorluq mülki şəxsin ölümü ilə bağlı məlumat yaydı". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  205. "Düşmənin artilleriya qurğularının məhv edilməsinin - Videosu". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  206. "Enemy artillery pieces have been destructed - VIDEO". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020. Enemy artillery pieces have been destructed, Ministry of Defense told APA.
  207. "Ermənilərin yaraladığı 7 sakindən ikisi vəfat etdi". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  208. "Ermənistanın ələ keçirilmiş döyüş bayraqlarının görüntüləri". Report İnformasiya Agentliyi (azərb.). 2 oktyabr 2020. 2 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  209. "Defense Army shoots down Azeri gunship in Artsakh LoC, wreckage falls into Iranian territory". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  210. "Azerbaijan's Defense Ministry refutes reports on shooting down plane and helicopter Azerbaijani Air Force". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020. The shooting down of a plane belonging to the Azerbaijani Air Force is a lie, APA reports that the Defense Ministry's press service.
  211. "MoD: The Armenian army is suffering serious problems in logistics". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020. Armenian military formations suffer heavy losses along the entire front under the pressure of attacks by units of the Azerbaijan army, Ministry of Defense told APA.
  212. "Azerbaijani territory came under rocket fire from the Gorus region of Armenia". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020. According to the Ministry, Azerbaijani territory came under fire from the Gorus region of Armenia in the morning on October 1. Missiles fired from Armenia hit the front line in the Jabrayil-Fuzuli area.
  213. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi (01.10.2020). "Düşmən yenidən yaşayış məntəqələrimizi artilleriya atəşinə tutur" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-10-01.
  214. "Məhv edilmiş erməni komandirinin yerinə dezertir təyin edilib". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  215. "Ermənilər bu dəfə Ağdamda ata və oğlu öldürdü". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  216. "Azərbaycan Ordusu yalnız hərbi obyektlərə zərbə endirir". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  217. "DEVELOPING: Artsakh reports downing 2 Azeri warplanes and 1 helicopter in recent hour". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  218. "Vagif Dargahli: "No combat aircraft and helicopter applied at today's battles"". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  219. "Ordumuz düşmənin daha bir neçə hərbi texnikasını məhv etdi - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  220. "Military Units of the Azerbaijan Army destroyed several more enemy combat equipment - VIDEO". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  221. "Two French reporters 'injured' amid Armenia-Azerbaijan conflict," The Guardian. 1 October 2020.
  222. "Düşmən Horadiz şəhərini atəşə tutub - MN". qafqazinfo.az (azərb.). 1 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  223. "Horadiz city subjected fire from Armenia". APA.az (ingilis). 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  224. "Azerbaijani drone strikes village in Armenia, killing a civilian". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 1 October 2020. İstifadə tarixi: 1 October 2020.
  225. "Rocket attack on northwest of Iran border – IWN". iswnews.com (ingilis). 1 oktyabr 2020. 2 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  226. "Operational information of the Ministry of Defense". mod.gov.az (ingilis). Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi. 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  227. "Madagiz ətrafındakı hakim yüksəkliklər azad edildi". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  228. "Mülki əhali arasında ölən və yaralananlar var". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2020. (#archive_url)
  229. "MoD: Aghdam's villages subjected to fire from Armenian armed units, some killed and injured". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  230. "Ermənilər daha 2 qadını yaraladı - Fotolar". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  231. "Enemy forces and equipment destroyed - VIDEO". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  232. "Düşmən Şəmkir və Ağdamı raket atəşinə tutur". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  233. "MoD: Sabirkend village of Azerbaijan's Shamkir subjected to rockets shelling from Armenian territory". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  234. "Ermənilər Bərdə və Tovuzu da atəşə tutur". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  235. "Armenians are shelling Barda's Amirli, Tovuz's Aghdam and Guzanli residential settlements using rockets". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  236. "Düşmənin təminat və döyüş vasitələri darmadağın edilib - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  237. "Ermənistan Şəmkirə 10-a yaxın raket buraxdı". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  238. "BREAKING: Azerbaijan bombs capital city of Artsakh - DEVELOPING". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  239. "Enemy's forces and combat equipment were destroyed - VIDEO". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  240. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi (2 October 2020). "Düşmənin qüvvə və vasitələrinin məhv edilməsi növbəti videogörüntüləri". YouTube (azərb.). İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  241. "Ermənilər Tərtərlə yanaşı Şıxarx və Soğan-verdiləri də atəşə tutur". qafqazinfo.az (azərb.). 2 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 2 oktyabr 2020.
  242. "MoD: Tartar city, Shikharkh settlement and Sogan-Verdiler village of Barda subjected to intensive artillery fire from Armenia". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  243. "MoD: Enemy's field control point blown up - VIDEO". APA.az (ingilis). 2 October 2020. İstifadə tarixi: 2 October 2020. The Azerbaijani Defense Ministry has released footage of the enemy's field control post, the Armenian flag on it and the old part of the so-called regime hanging in the air, as well as the destruction of tanks.
  244. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi (2 October 2020). "Düşmənin səhra idarəetmə məntəqəsi və tanklarının məhv edilməsinin videogörüntüləri – VİDEO". YouTube (azərb.). İstifadə tarixi: 2 October 2020.
  245. "Karabakh President leaving to fight in the frontline" (ingilis). PanARMENIAN.Net. Nagorno-Karabakh (Artsakh) President Arayik Harutyunyan is leaving for the frontlintline "to do [his] part in the battle"
  246. "Gecə ərzində düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirilib - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  247. "Düşmən kəndlərimizi atəşə tutur, qəti cavab tədbirləri görülür". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  248. В настоящее время противник подвергает обстрелу наши села, принимаются решительные ответные меры
  249. "Ermənilər Tərtərdə 2 əmioğlunu yaraladı". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  250. "Düşmən ağır itkilər verir - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  251. "Ermənilər Beyləqanda 2 bacını öldürdü - 2 yaralı". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  252. "Two more civilians were killed as a result of Armenian terror". genprosecutor.gov.az (ingilis). Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu. 4 October 2020. İstifadə tarixi: 4 October 2020.
  253. "Madagiz də azad edildi - Şad xəbəri Ali Baş Komandan elan etdi". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  254. Ayna.az (03.10.2020). "Azərbaycan Prezidenti elan etdi: Madagiz işğaldan azad olunub" (azərb.). Ayna.az. İstifadə tarixi: 2020-10-03.
  255. "Prezident Madagizin tarixi adını bərpa etdi". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  256. "Azerbaijani President: Azerbaijani Army raised Azerbaijani flag in Madagiz". APA.az (ingilis). 3 October 2020. İstifadə tarixi: 3 October 2020. “Azerbaijani Army has today raised the Azerbaijani flag in Madagiz. Madagiz is ours. Karabakh is Azerbaijan! , Azerbaijani President Ilham Aliyev posted on Twitter, APA reports.
  257. twitter.com (3 oktyabr 2020). "Bu gün #Azərbaycan #Ordusu Tərtər rayon Talış kəndini, Cəbrayıl rayon Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy və Quycaq kəndlərini, Füzuli rayonu Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndini azad etmişdir" (azərb.). İlham Əliyev.
  258. "Prezident: Bu gün Azərbaycan ordusu bir sıra kəndləri işğaldan azad edib". Report.az (azərb.). Report İnformasiya Agentliyi. 3 October 2020. İstifadə tarixi: 3 October 2020.
  259. Teleqraf.com (03.10.2020). "Son dəqiqə: Daha bir neçə kəndimiz azad olundu - Prezidentdən şad xəbər" (azərb.). Teleqraf.com. İstifadə tarixi: 2020-10-03.
  260. "Ermənilərin şəxsi heyəti döyüş mövqeyini tərk edərək qaçıb". qafqazinfo.az (azərb.). 3 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 3 oktyabr 2020.
  261. "MoD: Currently, the enemy is subjecting to fire our villages". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. Currently, the Armenian armed forces are inflicting rocket strikes on the Terter city and Horadiz city of the Fizuli region from the territory of Khankendi, Ministry of Defense told APA.
  262. "Düşmənə növbəti xəbərdarlıq!". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  263. "Düşmən Gəncəni atəşə tutub". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  264. "Azerbaijani MoD: Ganja subjected to fire from enemy's territory". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. Ganja has been subjected to fire the enemy from Armenia's territory, Ministry of Defense told APA.
  265. "Nagorno-Karabakh conflict: Major cities hit as heavy fighting continues". BBC News (ingilis). 2020-10-04. İstifadə tarixi: 2020-10-04.
  266. "Hikmət Hacıyev Gəncədən video paylaşdı". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  267. "Stepanakert City again under bombardment". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  268. "Zakir Həsənovdan Gəncənin vurulmağına reaksiya". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  269. Обстрел Азербайджана с территории Армении расширяет зону боевых действий – Закир Гасанов
  270. "Военный аэродром ВС Азербайджана в Гяндже уничтожен". Спутник Армения. 04.10.2020.
  271. "Ganja military airbase is 'no more' - Artsakh says". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  272. "Azerbaijan's MOD: Information spread by Armenians about alleged shelling of military facilities in Ganja city is false". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. The information spread by the Armenian side about the alleged shelling of military facilities in Ganja city is provocative and false, Ministry of Defense told APA. As a result of enemy fire, civilians, civilian infrastructure, and ancient historical buildings were harmed.
  273. "Gəncədəki hərbi obyektlərin vurulması xəbəri yalandır - MN". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  274. "Армения заявила, что не ведет обстрел населенных пунктов Азербайджана". ria.ru (rus). RİA Novosti. 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  275. "Gəncədə 1 mülki şəxs həlak olub, 4 nəfər yaralanıb". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  276. "1 civilian killed and 4 injured as the result of missile strike by Armenian army on Ganja". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. "1 civilian killed and 4 injured as the result of the missile strike by Armenian army on Ganja", Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan wrote on Twitter, APA reports.
  277. "Ermənilər Gəncədə Karina Qriqoryanı da yaralayıb". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  278. "President of Artsakh returns from frontline, praises "inspiration, feats and heroism" of troops". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  279. "Prezidentin köməkçisi Araik Arutyunyanın ağır yaralandığını elan etdi". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  280. "Presidential aide: "As a result of our army's accurate strike, Araik Arutunyan was severely wounded"". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. H. Hajiyev said the cluster bombs are launched on the Azerbaijani cities: “Armenia is a terrorist state. Azerbaijan doesn’t leave any of these attacks without response. As of now, it is stated that this fire was inflicted from the occupied territories by order of head of the so-called Nagorno Garabagh Republic Araik Arutunyan. I would like to appeal from here to Araik Arutunyan. Araik Artunyan, you were hiding in bunker, the Azerbaijani army found you even there. As a result of accurate strike of our army, Araik Arutunyan was severely wounded. The same fate awaits other separatists as well”.
  281. "MoD: Fire support, armored and logistic units of enemy were destroyed - VIDEO". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. Azerbaijan Armed Forces destroys Armenian armed force's fire support, armored and logistic units, Ministry of Defense told APA.
  282. "Yaşayış məntəqələrimiz yenidən atəşə tutulur". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  283. "Azerbaijani MoD: Residential settlements of Aghjabadi, Aghdam, and Barda subjected to intensive artillery fire, there are injured ones". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. Sarijali residential settlement of Aghjabadi, Baharli, Chiragli, Uchoghlan residential settlements of Aghdam, and Shahveller residential settlement of Barda district have been subjected to intensive artillery fire by the enemy side, there are currently injured, Ministry of Defense told APA.
  284. "Cəbrayıl işğaldan azad olundu". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  285. "President Ilham Aliyev: "Azerbaijani Army liberates Jabrayil city and several villages of the region"". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. "Today, the Azerbaijani army liberated the city of Jabrayil and several villages in the region. Love to the Azerbaijani army! Karabakh is Azerbaijan!", President of Azerbaijan Ilham Aliyev wrote this on his Twitter page today, APA reports.
  286. "Düşmən Ağcabədini atəşə tutub, bir nəfər ölüb - Baş Prokurorluq". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  287. "Ermənilərin Ağcabədini atəşə tutması nəticəsində 14 yaşlı oğlan həlak olub". APA.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  288. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi (04.10.2020). "Mübariz İbrahimovun düşmən qüvvəsini məhv etdiyi posta Azərbaycan Bayrağı sancılıb" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-10-04.
  289. AzTV (04.10.2020). "Mübariz İbrahimovun düşmən qüvvəsini məhv etdiyi posta Azərbaycan Bayrağı sancılıb" (azərb.). Youtube.com. İstifadə tarixi: 2020-10-04.
  290. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi (04.10.2020). "Düşməndən xeyli sayda qənimət götürülüb" (azərb.). mod.gov.az. İstifadə tarixi: 2020-10-04.
  291. "Cəbrayılın 9 kəndi işğaldan azad edilib". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  292. "President Ilham Aliyev: Jabrayil city and 9 villages of the region liberated from occupation". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. President İlham Aliyev said the city of Jabrayil and 9 villages of the region were liberated from the occupation: Today, Karkhulu, Shukurbayli, Chereken, Dashkasan, Horovlu, Mahmudlu, Jafarabad, Yukhari Maralyan, Decal villages of Jabrayil region have been liberated from occupation. Love to the Azerbaijani army! Karabakh is Azerbaijan!"
  293. ""Ermənistan Mingəçevirə raket hücumu təşkil edib" - Hikmət Hacıyev". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  294. "Düşmən raketi Mingəçevirdə enerji blokunun yaxınlığına düşüb (FOTO)". trend.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  295. "Müdafiə Nazirliyi Mingəçevirlə bağlı açıqlama yaydı". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  296. "Armenia fired on Azerbaijan's Mingachevir and Tartar". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. The Mingachevir and Terter cities of Azerbaijan have come under rocket fires from the Armenian armed forces has, there are wounded, the Ministry of Defence told APA.
  297. "Raketlərdən biri Mingəçevir İES-in qarşısına düşüb - Foto". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  298. "Assistant to Azerbaijani President: Armenia launched a missile attack against Mingachevir city". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. Armenia's state terror against Azerbaijani civilians continues. Minutes ago Armenia's armed forces launched a missile attack against Mingachevir industrial city of Azerbaijan. Mingachevir hosts a water reservoir and a key electricity plant. Barbaric expression of desperation.
  299. "Մի համազարկ` եւ կենտրոնական Ադրբեջանը ծով կդառնա". Hetq (erməni). 16 August 2010.
  300. "Тельман Зейналов: "Если армяне взорвут Мингечаур, то Карабах останется под водой"". haqqin.az (rus). 7 August 2014.
  301. "Մեր հարվածային ուժերը կարող են ոչնչացնել Ադրբեջանում բոլոր թիրախները, այդ երկրի 2/3 կմնա ջրի տակ․ Վաղարշակ Հարությունյան". factor.am (erməni). 2 July 2020. 13 July 2020 tarixində arxivləşdirilib.
  302. "Armenia Threatens To Strike Azerbaijan's Largest Dam, Paving Way For Catastrophic Disasters". caspiannews.com (ingilis). Caspian News. 22 July 2020.
  303. "Artsakh and Armenia deny Azerbaijani false information of striking Mingachevir". armenpress.am (ingilis). Armenpress. 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  304. "Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi: "Ermənilər Xızıya raket atıb"". ordu.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. 4 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  305. "Hikmet Hajiyev: Armenians launched two 300 km mid range missile in Khizi and Absheron regions". APA.az (ingilis). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020. Today, Aide to the President Hikmet Hajiyev tweeted about Armenia's missile attacks on Azerbaijani civilians and civilian infrastructure, APA reports. Mr. Hajiyev noted that 4+cassette type Smerch missiles were fired at Ganja, the second largest city of the country. Two 300-km medium-range missiles were fired at Khizi and Absheron regions. Two rockets were fired at Mingachevir, where the reservoir and power plant are located.
  306. "Tərtərdə daha iki mülki şəxs yaralandı". qafqazinfo.az (azərb.). 4 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2020.
  307. "Azərbaycan ərazisi Ermənistandan raket atəşinə tutulub - Video". qafqazinfo.az (azərb.). 5 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  308. "The territory of Azerbaijan came under rocket fire from Armenia - VIDEO". APA.az (ingilis). 5 October 2020. İstifadə tarixi: 5 October 2020. On October 5 in the morning, the technical means of the radar systems of the Air Defense Forces of Azerbaijan recorded the launch of rockets fired at Azerbaijan from the starting positions in the Jermuk, Gafan and Berd regions of Armenia, APA reports citing the Defence Ministry.
  309. "Stepanakert under Azerbaijan's intensive rocket fire" (ingilis). PanARMENIAN.Net.
  310. "Beyləqan, Bərdə və Tərtər atəşə tutulur". qafqazinfo.az (azərb.). 5 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  311. "Azerbaijan's Beylagan, Barda and Tartar came under fire from Armenia". APA.az (ingilis). 5 October 2020. İstifadə tarixi: 5 October 2020. At present, Armenian armed forces are shelling the Beylagan, Barda, and Terter cities, the Defence Ministry told APA. Adequate actions are being taken.
  312. "Ermənilər Göygölü də atəşə tutur". qafqazinfo.az (azərb.). 5 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  313. "MoD: Azerbaijan's human settlements are under fire". APA.az (ingilis). 5 October 2020. İstifadə tarixi: 5 October 2020. At present, Horadiz city the Fizuli region, the villages of the Agjabedi region, the Terter city and the villages of this region, the Goranboy and Goygol regions are being shelled by the Armenian armed forces, the Ministry of Defence told APA.
  314. "Ermənistan ərazisindən Gəncə yenə də atəşə tutulur". qafqazinfo.az (azərb.). 5 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2020.
  315. "Ganja city comes under fire from the territory of Armenia". APA.az (ingilis). 5 October 2020. İstifadə tarixi: 5 October 2020. The Ganja city comes under fire from the territory of the Berd region of Armenia, APA reports citing the Ministry of Defense.