Əsas menyunu aç
Misirdə Qahirə qülləsi Misirin milli gülü lotus (Suzanbağı)na bənzəyərək hazırlanıb

Milli gül — Bir ölkənin simvolu olan gül və ya bitki. Hal-hazırda 100-ə yaxın ölkənin milli gülü var. Kanada, AlmaniyaLivan kimi bəzi ölkələrdə, milli bitki simvol bir ağacdır. Qızılgül, çoxlu ölkənin milli gülü olaraq birinci mövqedə yer tutur və 10 ölkədə ki ABŞ, İngiltərə, İtaliya, İran, Rumıniya, İraq, Səudiyyə Ərəbistanı, Mərakeş, Lüksemburq, Bolqarıstandan ibarətdir, milli gül kimi seçilmişdir. İkinci yer, orxideya gülünə məxsusdur .7 ölkə ki əsasən Cənubi Amerikada yerləşirlər, orxideyanı öz milli gülləri kimi seçiblər. Sonrakı rütbələrdə dağlaləsijasmin gülləri yerləşirlər. Azərbaycanın rəsmi milli gülü yoxdur.

TərifRedaktə

Milli gül, ölkənin simvolu olan gül və ya bitkiyə deyilir.[1] Milli gül seçimi,dövlət himnimilli bayraqın seçimindən az rəsmi olaraq edilir və adətən milli gülün seçim qaydası belədir ki naməlum zaman hər bir ölkənin əhalisinin sevgi, maraq və adətlərinin təsiri altında bir gül milli gül kimi şöhrət qazanır.Qədim tarixə malik ölkələrdə və həmçinin müxtəlif millətlərdən ibarət olan ölkələlərdə azaraq bir milli gül olur və çox vaxt bir neçə gül əhalinin maraq və diqqət simvolu kimi olur.Bu ölkələrdə milli gül region və ya vilayət üzrə fərq edə bilər.Məsələn, Amerikada hər bir əyalətin özünə məxsus yerli gülü var.Yaponiyada isə 1954-cü ildən bəri 47 vilayətin hər biri üçün xüsusi yerli gül təyin edilib.[2]

TarixçəRedaktə

 
Payızgülü, Yaponiyanın milli gülüdür və iki qat 16 bucaqlı payızgülü Yaponiya imperatorunun simvoludur.

Nəzəriyyələrə görə, milli gül seçiminin başlanğıcı 4000 il bundan əvvəl ətrafına və Qədim Misirə qayıdır.Misir ilk ölkə idi ki Suzanbağı gülünü ölkəsinin milli gülü etdi.Misir erkən padşahlıq dövründə (2700-3000 eramızdan əvvəl), kral Yuxarı Misir simvolun bir növ cilAşağı Misir simvolun arıçılardan biri etdi.

Milli gül seçilməsinin əsasıRedaktə

 
Budda bir Fındıqcalı şanagüllədən yüksəlir. 14-15 əsrdə oyma Vyetnamda

Bir bitkinin milli gül kimi seçilməsi bir ölkənin xüsusiyyətləri ilə dərin bağlantısı var və çoxlu yayınmasından başqa, bitki artımının konkret olması,nadirlik və gözəllik,din, tarix, miflər,yerli məhsul olmaq və ölkə əhalisinin mədəni xüsusiyyətləridə bu seçimin növü ilə bağlıdır .Normal olaraq bir ölkənin ərazisindən başqa yerdə nəşr olmayan milli güllərdən Gümüş qıjın Yeni Zelandiyada, Acacia pycnanthanı AvstraliyadaRhododendron arboreumu Nepalda ad aparmaq olar.Dini səbəblərə görə seçilən güllərdən biri Hindistanın milli gülü olan Lotus gülüdür.[2] Əski Hindi miflərində lotus yaranmanın böyük bir əlamətlərindən və həm də tanınmış Hind tanrı və tanrıçalarının əlamətlərindən hesab olunurdu.Məsələn lotus, Vişnunun xüsusi əlamətidir və dördüncü əlində Padama adlı lotus var.Həmçinin bu cür bir hikayədə var ki Vişnu yatmışkən Brahma lotus gülü kimi göbəyindən oldu,ona görə lotuszadə və lotusçuda Brahmanın ləqəblərindəndir.HollandiyaBelçikada dağlaləsi seçimi, YəmənEfiopiyada ərəb qəhvəsi seçimi, Səudiyyə Ərəbistanında xurma palması seçimi və Liberiyada qara istiot seçimi kənd təsərrüfatı məhsulları ilə bağlıdır.[3]

AsiyaRedaktə

Ölkə Milli gül Şəkil Şəkil Şəkil
  İordaniya Iris chrysographes[4]
(Iris nigricans)
 
  İsrail İran meşənovruzu[5]
(Cyclamen persicum)
 
  Əfqanıstan Dağlaləsi[2]
(Tulip)
Qara tut ağacı[2]
(Morus nigra)
   
  İndoneziya Ərəb jasmini
(Jasminum sambac)
Phalaenopsis amabilis
(Phalaenopsis amabilis)
Arnold rafflesiyası[6]
(Rafflesia arnoldii)
     
  İran Qızılgül[7][8]
(Rosa)
Dağlaləsi[8][9][10]
(Tulip)
Suzanbağı[2][3]
(Nymphaea spp)
Adi sərv[2][3]
(Cupressus sempervirens)
     
  Bruney Simpoh Ayer[6]
(Dillenia suffruticosa)
 
  Banqladeş Nymphaea pubescens [11]
(Nymphaea pubescens)
 
  Butan
Himalay xaşxaşı[12]
(Meconopsis grandis)
 
  Pakistan Ağ jasmin[13]
(Jasminum officinale)
 
  Tailand Borucuqlu kassiya gülü[6]
(Cassia fistula )
 
  Çin Respublikası Gavalı çiçəyi
1964 ildən bəri [14]
( Prunus mume )
Peony[3]
( Paeonia)
   
  Yaponiya Rəsmi olaraq milli gülü yoxdur.
Qeyri rəsmi olaraq:Sakura
( Prunus serrulata )
Payızgülü[3]
(Chrysanthemum)
   
  Şri-Lanka Nymphaea nouchali[15]  
  Sinqapur Sinqapur orxideyası[6]
(Vanda Miss Joaquim)
 
  Suriya Ərəb jasmini[16]
(Jasminum sambac)
Çələng əsməsi[2]
(Anemone coronaria)
   
  İraq Qızılgül[2]  
  Səudiyyə Ərəbistanı Qızılgül[2]
Xurma palması[3]
( phoenix dactylifera)
   
  Filippin Ərəb jasmini[6]
(Jasminum sambac)
Narra[17]
(Pterocarpus indicus)
   
  Kamboca Mitrella mesnyi [6]
(Mitrella mesnyi)
  Cənubi Koreya Suriya hibiskusu[18]
(Hibiscus syriacus)
 
  KXDR Magnolia sieboldii[19]
(Magnolia sieboldii)
 
  Laos Plumeriya[6]
(Plumeria)
 
  Livan Livan sidri[20]
(Cedrus libani)
 
  Myanma Narra[6]
(Pterocarpus indicus)
 
  Malayziya Çin qızılgülü[6]
(Hibiskus rosa-sinensis)
 
  Nepal Rhododendron arboreum[21]
(Rhododendron arboreum)
 
  Vyetnam Fındıqcalı şanagüllə[6]
(Nelumbo nucifera)
 
  Hindistan Fındıqcalı şanagüllə[22]
(Nelumbo nucifera)
 
  Honkonq Bauhinia blakeana[23]
(Bauhinia blakeana)
 
  Yəmən Ərəb qəhvəsi gülü[2]
(Coffea Arabica)
 

AvropaRedaktə

Ölkə Milli gül Şəkil Şəkil
  Albaniya Yuxu xaşxaşı gülü[24]
(Poppy)
 
  Almaniya Əkin güləvəri[25]
(Centaurea cyanus)
Ağcaqayın[2]
(Quercus robur)
   
  Avstriya Acıçiçək[26]
(Gentiana)
Alp edelveysi[25]
(Leontopodium alpinum)
   
  İspaniya Bağ qərənfili [2]
(Dianthus caryophyllus)
 
  Estoniya Əkin güləvəri[25]
(Centaurea cyanus)
 
  İrlandiya Ağ yonca[2]
(Trifolium repens)
 
  Ukrayna Adi günəbaxan[27]
(Sunflowers)
  İtaliya Meşənovruzu[28]
Qızılgül
Ağ zanbaq[29]
(Lilium)
Ağ Yuxu xaşxaşı
(poppy)
   
  İslandiya Dryas octopetala[30]
(Dryas octopetala)
 
  Böyük Britaniya   İngiltərə:Qızılgül[31]
  Uels:Yalançı nərgizgülü[32]
(Narcissus pseudonarcissus)
  Şimali İrlandiya:Ağ yonca[2]
(Trifolium repens)
  Şotlandiya:Qanqal[33]
(Thistle)
   
  Belçika Yuxu xaşxaşı gülü[25]
(Poppy)
Dağlaləsi[2]
   
  Bolqarıstan Qızılgül[25]  
  Bosniya və Herseqovina Bosniya zanbağı[34]
(Lilium bosniacum)
  Portuqaliya Lavanda[35]
(Lavender)Avropa zeytunu yarpağı[2]
(Olea europaea)
   
  Cəbəli-Tariq Iberis gibraltarica
(Iberis gibraltarica)
 
  Rusiya Chamomile[36]
(Chamomile)
 
  Rumıniya Həmərsin[25]  
  Danimarka Çəmənlik üçyarpaq yoncası[37]
(Trifolium pratense)
 
  San-Marino Meşənovruzu [25]  
  İsveç Linnaea[38][39]
(Linnea Borealis)
Adi göyrüş[2]
(fraxinus excelsior)
   
  İsveçrə Alp edelveysi [25]
(Leontopodium alpinum)
 
  Fransa Süsən[25]  
  Finlandiya Keysk inciçiçəyi[2]
(Convallaria Majalis)
 
  Kipr Kipr meşənovruzu[40]
(Cyclamen cyprium)
 
  Xorvatiya Xorvatiya süsəni[25]
(Iris croatica)
 
  Latviya Leucanthemum vulgare[41]
(Leucanthemum vulgare)
 
  Lüksemburq Qızılgül[42]  
  Polşa Lalə [25]  
  Malta Cheirolophus crassifolius[25]
(Paleocyanus crasifoleus)
 
  Macarıstan Dağlaləsi[2]  
  Norveç Saxifraga cotyledon[43]
(Saxifraga cotyledon)
 
  Niderland Dağlaləsi[2]  
  Yuqoslaviya Keysk inciçiçəyi[25]
(Convallaria Majalis)
 
  Yunanıstan Acanthus mollis[2]
(Acanthus mollis)
 
  Vatikan Ağ zanbaq[2]
( Lilium candidum)
 

Şimali və Mərkəzi AmerikaRedaktə

Ölkə Milli Gül Şəkil
  ABŞ Qızılgül[44]  
  Barbados Caesalpinia pulcherrima[45]
(Caesalpinia pulcherrima)
 
  Baham adaları Tecoma stans[46]
(Tecoma stans)
 
  Beliz Cockleshell orxideya[47]
(Prosthechea cochleata)
 
  Paraqvay Truba ağacı[3]
( Tabebuia)
 
  Panama Peristeria elata[48]
(Peristeria elata)
 
  Trinidad və Tobaqo Çakoniya[49]
(Warszewiczia coccinea)
 
  Yamayka Guaiacum officinale[50]
(Guaiacum officinale)
 
  Sent-Kits və Nevis Delonix regia[51]
(Delonix regia)
 
  Dominika Swietenia mahagoniağacı[2]
(Swietenia mahagoni)
 
  Kanada Ağcaqayın yarpağı[2]
(Acer saccharum)
 
  Kosta-Rika Guarianthe skinneri[52]
(Guarianthe skinneri)
 
  Kuba Hedychium coronarium[2]
(Hedychium coronarium)


Roystonea regia[2]
(Roystonea regia )

 
  Qvatemala Lycaste skinneri[53]
(Lycaste skinneri )
  Meksika Soğankülü[54]
(Dahlia)
 

Cənubi AmerikaRedaktə

Ölkə Milli Gül Şəkil Şəkil Şəkil
  Argentina Erythrina crista-galli[2]
(Erythrina crista-galli)
 
  Uruqvay Erythrina crista-galli[2]
(Erythrina crista-galli)
 
  Ekvador Lycaste skinneri[2]
(Lycaste skinneri )
  Salvador Yucca gigantea[2]
(Yucca gigantea)
 
  Braziliya Cattleya labiata[55]
(cattleya labiata)
Çəhrayı truba ağacı[2]
( Tabebuia impetiginosa)
Qızılı truba ağacı[56]
( Tabebuia chrysotricha)
     
  Boliviya Cantua buxifolia[2]
(Cantua buxifolia)
Yencək gülü[57]
(Heliconia rostrata)
   
  Peru Cantua buxifolia[2]
(Cantua buxifolia)
 
  Çili Lapageria rosea[2]
(Lapageria rosea)
 
  Kolumbiya May gülü[2]
(Cattleya trianae)
 
  Qayana Viktoriya Amazonika[58]
(Victoria amazonica)
 
  Nikaraqua Plumeria[59]
(Plumeria)
 
  Venesuela Cattleya mossiae[60]
(Cattleya mossiae)
 

Avstraliya və OkeaniyaRedaktə

Ölkə Milli Gül Şəkil
  Avstraliya Acacia pycnantha[61]
(Acacia pycnantha)
 
  Yeni Zelandiya Cyathea dealbata yarpağı[62]
(Cyathea dealbata)
 
  Samoa Purpur alpiniya[63]
(Alpinia purpurata)
 
  Fici Medinilla waterhousei[64]
(Medinilla waterhousei)
  Kuk adaları Gardenia taitensis[65]
(Gardenia taitensis)
 
  Marşall adaları Guettarda speciosa[66]
(Guettarda speciosa)
 

AfrikaRedaktə

Ölkə Milli Gül Şəkil
  CAR Protea cynaroides[67]
(Protea cynaroides)
 
  Efiopiya Zantedeschia aethiopica[68]
(Zantedeschia aethiopica)
 
  Tunis İspaniya jasmini[69]
(Jasminum grandiflorum)
 
  Zimbabve Gloriosa superba[70]
(Gloriosa superba)
 
  Qana Xurma palması[3]
( phoenix dactylifera)
 
  Lesoto Aloe polyphylla[71]
(Aloe polyphylla)
 
  Liviya Nar çiçəyi[2]
(Punica granatum)
 
  Liberiya Qara istiot[72]
(Piper nigrum)
 
  Mərakeş Qızılgül[2]  
  Misir Suzanbağı[73]
(Egyptian lotus) Qədim dövrlərdən indiyə qədər
 
  Mavriki Trochetia boutoniana[74]
Trochetia boutoniana
  Namibiya Qəribə valvisiya[75]
(Welwitschia mirabilis)
 
  Nigeriya Kostus spektabilis[76]
(Costus spectabilis)
 

İstinadlarRedaktə

  1. "世界大百科事典">世界大百科事典,2000,国花,361 səh, (yap.)
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 2,27 2,28 2,29 2,30 2,31 2,32 2,33 2,34 2,35 2,36 Britannica international encyclopaedia,1975,国花,353-356 səhifələri, (yap.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Encyclopedia Nipponica 2001,1994,国花, 361 səh,  (yap.)
  4. "Plant story - Iris nigricans" (ing.). Royal Botanic Gardens, Kew.
  5. "Cyclamen persicum" (ing.). TrekNature.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 "ASEAN National Flowers" (ing.). ASEAN. 26 iyul 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 iyul 2012.
  7. 世界大百科事典,2000,国花, 361 səh,  (yap.)
  8. 8,0 8,1 "National Flower of Iran" (ing.). The Flower Expert.
  9. "What Is The National Flower Of Iran" (ing.). uk.ask.com.
  10. "Tulip Flower Meaning" (ing.). tulipflower.net.
  11. "The Meconopsis Group" (ing.). Prime Minister's Office.
  12. "The Meconopsis Group" (ing.). The Ministry of Agriculture and Forests, Royal Government of Bhutan.. 17 dekabr 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 iyul 2012.
  13. "Information of Pakistan" (ing.). Ministry of Information & Broadcasting.
  14. "National Flower" (ing.). Government Information Office, Republic of China.
  15. "Sri Lanka National Flower" (ing.). Information and Communication Technology Agency of Sri Lanka.
  16. "national flower syria jasmine" (ing.). national flower.
  17. "Philippine National Tree – Narra or Agaña (Pterocarpus indicus)" (ing.). allphilippines.com.
  18. "What you didn't know about Korea's national flower" (ing.). Ministry of Culture, Sports and Tourism Republic of Korea.
  19. "National Symbols of North Korea" (ing.). 123Independenceday.
  20. "National, Native and Popular Flowers of Lebanon" (ing.). The Flower Expert.
  21. "Vegetation" (ing.). Nepal Wetland Inventory.
  22. "National Flower of India" (ing.). iloveindia.
  23. "Bauhinia blakeana" (ing.). Top Tropicals LLC.
  24. "What is your National Flower -Albania, Argentina, Australia, and Austria" (ing.). lorla.com.
  25. 25,00 25,01 25,02 25,03 25,04 25,05 25,06 25,07 25,08 25,09 25,10 25,11 25,12 "National Flowers - Facts and Interesting Information" (ing.). The Flower Expert.
  26. "Gentiana" (ing.). Ferenc Esceki Phothograpy.
  27. "National Flower of Ukraine" (ing.). The Flower Expert.
  28. "italian cyclamen-national floral emblem country flower italy" (ing.). Ferenc Esceki Phothograpy.
  29. "National, Native and Popular Flowers of Italy" (ing.). The Flower Expert.
  30. "National flower of Iceland" (ing.). Facts About Iceland.
  31. National Flowers of the UK "National Flowers of the UK" (ing.). uk.
  32. "Narcissus pseudonarcissus (daffodil" (ing.). Royal Botanic Gardens, Kew.
  33. "What Is the National Flower of Scotland?" (ing.). eHow.com.
  34. / "What is your National Flower – 2" (ing.). lorla.com.
  35. "Interesting Facts About Portugal" (ing.). gekkoportugal.com.
  36. "Chamomile: National Floral Emblem – Country Flower Of Russia" (ing.). ferenc.biz.
  37. "Chamomile: Other National Symbols" (ing.). Ministry of Foreign Affairs of Denmark. Embassy of Denmark, New Delhi.
  38. "National Flower of Sweden" (ing.). the flower expert.
  39. "National Flower of Sweden - Linnaea borealis - Twin Flower" (ing.). Nodding Onion Gardens Where the Wildflowers Grow Columbia Station, Ohio, USA.
  40. "Cyprus cyclamen and Golden oak - The Cyprus national plant and tree" (ing.). Department of Forests - Republic of Cyprus, Ministry of Agriculture, Natural Resources and Environment.
  41. "The National Flower" (ing.). Ministry of Foreign Affairs of Latvia.
  42. "National Flowers by Country" (ing.). Tokenz.
  43. "National flower of Norway?" (ing.).
  44. "Flower of United States - Fresh from the Grower" (ing.).
  45. "The National Flower of Barbados" (ing.). Barbados Integrated Government Portal.
  46. "The Yellow Elder - The National Flower of the Bahamas" (ing.). BahamasLibraries.org.
  47. "The National Symbols" (ing.). My Government(The Belize Government's Official Portal. 21 iyul 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 iyul 2012.
  48. "The National Flower" (ing.).
  49. "National Emblems" (ing.). Trinidad and Tobago Government Portal.
  50. "National Symbols" (ing.). Jamaica Information Service.
  51. "National Flower" (ing.). Government of Saint Kitts and Nevis.
  52. "projects: Save the "Guaria Morada"" (ing.). Sacro Foundation - Save Costa Rican Orchids.
  53. "Guatemala's national flower" (ing.). stanford.edu.
  54. "Meet Mexico: Introduction" (ing.). Mexican Ministry of Foreign Affairs.
  55. "National Flower brazil" (ing.). national-flowers.info.
  56. "Símbolos Nacionales" (ing.). Gobierno Bolivariano de Venezuela.
  57. "What is Bolivia's National Flower?" (ing.). BoliviaBella.
  58. ""The National Flower"" (ing.). guyana.org.
  59. "National Flower of nicaragua" (ing.). vianica.com.
  60. "Símbolos Nacionales "" (ing.). Ministerio del Poder Popular del Despacho de la Presidencia.
  61. "Golden Wattle - Floral Emblem of Australia" (ing.). Australian National Botanic Gardens.
  62. "Story: Nation and government Page 9 – Nationhood and identity" (ing.). The Encyclopedia of New Zealand.
  63. "Samoan $20 Tala Bank note" (ing.). The Central Bank.
  64. "Fiji Flora & Fauna" (ing.). Go Visit Fiji.
  65. "Tahitian Gardenia Care" (ing.). ehow.
  66. "Traditional medicine of the Marshall Islands" (ing.). University of the South Pacific. Institute of Pacific Studies.
  67. "Giant or king protea Protea cynaroides" (ing.). South African Government Information.
  68. "national floral-emblem country flower ethiopia" (ing.). Ferenc Esceki Phothograpy.
  69. "What is the National flower of Tunisia" (ing.).
  70. "Newsletters: April 2008, 335" (ing.). Tree Society of Zimbabwe.
  71. "Plants of Lesotho" (ing.). go2africa.com.
  72. "National Flowers "Floral emblem" Series (AFRICA)" (ing.). Yahoo!Brasil.
  73. "What is the National flower of egypt" (ing.). the flower expert.
  74. "Trochetia Boutoniana (Boucle d'Oreille)" (ing.). The Republic of Mauritius Web Portal.
  75. "Kirstenbosch Conservatory: Ian Reddihough Welwitschia House" (ing.). SANBI.
  76. "National Flowers "Floral emblem" Series (AFRICA)" (ing.). Yahoo! do Brasil Internet Ltda.